India US Trade Relations: ટ્રમ્પ સરકાર ભારત સામે નરમ પડી? 25% ટેરિફ હટાવવાના સંકેત, રશિયન તેલ પર અમેરિકાનું મોટું નિવેદન

India US Trade Relations: વૈશ્વિક રાજકારણ અને વેપાર જગતમાં ભારતનું કદ સતત વધી રહ્યું છે. દાવોસમાં ચાલી રહેલા વર્લ્ડ ઈકોનોમિક ફોરમ (WEF) દરમિયાન ભારત અને અમેરિકાના સંબંધોને લઈને એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટના એક નિવેદને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. તેમના આ નિવેદનને ભારત માટે એક મોટી રાહત અને કૂટનીતિક જીત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

વાત જાણે એમ છે કે, સ્કોટ બેસેન્ટે ઈશારો કર્યો છે કે ભારત પર રશિયન તેલ ખરીદવાને કારણે જે વધારાનો 25% ટેરિફ લગાવવામાં આવ્યો હતો, તેને હટાવવાનો રસ્તો ખુલ્લો છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર નીતિઓને લઈને તણાવ ચાલી રહ્યો હતો.

શું કહ્યું અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરીએ?

અમેરિકન મીડિયા 'પોલિટિકો' સાથે વાત કરતા સ્કોટ બેસેન્ટે દાવો કર્યો કે અમેરિકાની ટેરિફ નીતિ સફળ રહી છે. તેમણે કહ્યું કે, "અમેરિકી ટેરિફ લાગ્યા બાદ ભારતની રિફાઇનરીઓ દ્વારા રશિયન કાચા તેલની ખરીદી લગભગ ખતમ થઈ ગઈ છે અથવા ઘણી ઘટી ગઈ છે." તેમણે આને અમેરિકાની મોટી સફળતા ગણાવી છે. બેસેન્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે અત્યારે ભલે ટેરિફ લાગુ છે, પરંતુ તેને હટાવવાનો વિકલ્પ પણ છે. જો ભારત પોતાની એનર્જી સપ્લાયની રણનીતિમાં થોડો ફેરફાર કરે અને અમેરિકા સાથે સહયોગ વધારે, તો આ વધારાનો ટેક્સ દૂર થઈ શકે છે.

એક તરફ ટેરિફ હટાવવાની વાત છે, તો બીજી તરફ અમેરિકામાં એક એવા બિલ પર પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે જેમાં રશિયન તેલ ખરીદતા દેશો પર 500% સુધીની ડ્યુટી લગાવવાની જોગવાઈ છે. જોકે, ભારતે આ મામલે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે ભારતની ઉર્જા નીતિ 'ઇન્ડિયા ફર્સ્ટ' સિદ્ધાંત પર આધારિત છે. ભારત સરકારની પહેલી પ્રાથમિકતા દેશના 140 કરોડ નાગરિકોને સસ્તું પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ઉર્જા પૂરી પાડવાની છે. ભારત અમેરિકાના પ્રસ્તાવિત બિલ પર નજર રાખી રહ્યું છે, પરંતુ પોતાના હિતો સાથે કોઈ સમાધાન કરશે નહીં.

યુરોપની બેવડી નીતિ પર પ્રહાર

આ સમગ્ર વિવાદમાં સ્કોટ બેસેન્ટે યુરોપિયન દેશોને પણ આડે હાથ લીધા હતા. તેમણે યુરોપની નીતિને 'મૂર્ખામીભરી' ગણાવી હતી. બેસેન્ટે આરોપ લગાવ્યો કે યુરોપ સીધું રશિયા પાસેથી તેલ નથી ખરીદતું, પરંતુ ભારત પાસેથી રિફાઈન થયેલું તેલ ખરીદે છે. હકીકતમાં, ભારત રશિયા પાસેથી કાચું તેલ ખરીદીને તેને રિફાઇન કરે છે અને પછી તે જ તેલ યુરોપમાં વેચે છે. બેસેન્ટનું કહેવું છે કે આનાથી આડકતરી રીતે રશિયાને જ ફાયદો થાય છે અને યુરોપ રશિયાના યુદ્ધને ફંડ પૂરું પાડી રહ્યું છે. આ નિવેદન યુરોપના બેવડા ધોરણોને ખુલ્લા પાડે છે.

ભારત-યુરોપ FTA ડીલ પર અસર?

આ તમામ ગતિવિધિઓ વચ્ચે યુરોપિયન યુનિયન (EU) અને ભારત વચ્ચે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) ની પણ ચર્ચા જોરમાં છે. યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને આ ડીલને "મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ" ગણાવી છે. આ ડીલ સાથે 2 અબજ લોકો અને વિશ્વની જીડીપી (GDP) નો 25% હિસ્સો જોડાયેલો છે. બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણોમાં યુરોપ પણ ભારત સાથે સંબંધો બગાડવા માંગતું નથી, કારણ કે ભારત હવે દુનિયાનું સૌથી મોટું બજાર બની રહ્યું છે. ટૂંકમાં કહીએ તો, અમેરિકાનું નરમ વલણ અને ટેરિફ હટાવવાના સંકેત એ સાબિત કરે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની મજબૂતી વધી રહી છે અને કોઈ પણ મહાસત્તા ભારતની અવગણના કરી શકે તેમ નથી.

આ પણ વાંચો- Gold Price Hike: આખી દુનિયા કેમ સોનું ખરીદવા પાછળ ઘેલી થઈ? જાણો ભાવ વધારાનું અસલી કારણ અને ભવિષ્ય