ટ્રમ્પ અને જિનપિંગ વચ્ચે થઈ મોટી ‘ટ્રેડ ડીલ': અમેરિકા-ચીનની દોસ્તીથી ભારતનું ટેન્શન કેમ વધ્યું? જાણો Aથી Z માહિતી
US China trade deal: વોશિંગ્ટનમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ વચ્ચે મુલાકાત બાદ 60 અબજ ડોલરની ટ્રેડ ડીલ થઈ છે. આ અમેરિકા-ચીન સમજૂતીથી 'ચીન પ્લસ વન' નીતિ પ્રભાવિત થશે, જેના કારણે ભારતના ઉત્પાદન અને નિકાસ ક્ષેત્રે એલર્ટ રહેવાનો સમય આવી ગયો છે.
ટ્રમ્પ અને જિનપિંગ વચ્ચે થયેલી આ સમજૂતી મુજબ, બંને દેશો આશરે 60 અબજ ડોલરના બિન-સંવેદનશીલ સામાન પર લાગતા ટેરિફ ઘટાડવા માટે રાજી થયા છે.
US China trade deal: તાજેતરમાં વોશિંગ્ટન ખાતે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ ગઈ. લાંબા સમયથી બંને મહાસત્તાઓ વચ્ચે ચાલી રહેલા ‘ટ્રેડ વોર'માં હવે થોડી શાંતિ જોવા મળી રહી છે. આ મીટિંગ બાદ બંને દેશોએ એક મોટો નિર્ણય લીધો છે, જેની સીધી અસર વૈશ્વિક બજાર અને ખાસ કરીને ભારત પર પડી શકે છે.
60 અબજ ડોલરની શાનદાર ટ્રેડ ડીલ
ટ્રમ્પ અને જિનપિંગ વચ્ચે થયેલી આ સમજૂતી મુજબ, બંને દેશો આશરે 60 અબજ ડોલરના બિન-સંવેદનશીલ સામાન પર લાગતા ટેરિફ ઘટાડવા માટે રાજી થયા છે. આ ડીલ અંતર્ગત અમેરિકા અને ચીન બંને એકબીજાના આશરે 30-30 અબજ ડોલરના આયાતી માલ પર ટેક્સમાં મોટી રાહત આપશે.
કોને શું ફાયદો થશે? જાણો વિગતે:
અમેરિકાની ચીનને રાહત: અમેરિકાએ ચીનથી આવતી 77 પ્રકારની વસ્તુઓ પર ટેરિફ ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ વસ્તુઓમાં મુખ્યત્વે રમકડાં, નાના ઘરગથ્થુ ઉપકરણો, વાસણો, ડેકોરેશનનો સામાન અને બાળકોની ચીજવસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે.
ચીનની અમેરિકાને ભેટ: સામા પક્ષે ચીને મોટું મન રાખીને અમેરિકાની 1619 પ્રકારની પ્રોડક્ટ્સ પર રાહત આપી છે. જેમાં ખેતીની પેદાશો, માંસ, ડેરી પ્રોડક્ટ્સ, સી-ફૂડ, કોસ્મેટિક્સ અને મેડિકલ સાધનો સામેલ છે.
કોલસાની મોટી ડીલ: આ સમજૂતીનો સૌથી મોટો હિસ્સો એ છે કે, ચીન વર્ષ 2027 અને 2028 દરમિયાન અમેરિકા પાસેથી દર વર્ષે ઓછામાં ઓછો 1 કરોડ મેટ્રિક ટન કોલસો ખરીદશે. જોકે, એક વાત નોંધવા જેવી છે કે ચીને અમેરિકન સોયાબીનને આ ટેરિફ રાહતમાંથી બહાર રાખ્યું છે.
10 જાન્યુઆરી સુધી વાટાઘાટો ચાલુ રહેશે
બંને દેશોએ હાલમાં ‘ટ્રેડ ટ્રુસ'ની મુદત 10 જાન્યુઆરી સુધી લંબાવી દીધી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન બંને પક્ષો ટેબલ પર બેસીને વેપારના અન્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે. આ ઉપરાંત, બંને દેશો વચ્ચે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના સંકટ સમયે સીધી વાતચીત કરવા, ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટમાં એકબીજાને એક્સેસ આપવા અને સીધી ફ્લાઈટ્સની સંખ્યા વધારવા પર પણ સહમતિ બની છે.
ટેકનોલોજીનું યુદ્ધ હજુ પણ યથાવત્
આ ડીલ ભલે મોટી લાગતી હોય, પરંતુ આ કોઈ સંપૂર્ણ વેપાર સમજૂતી નથી. અમેરિકાએ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV), માઇક્રોચિપ્સ અને બેટરી જેવા અત્યંત મહત્વના અને વ્યુહાત્મક ક્ષેત્રોને આ રાહતમાંથી બાકાત રાખ્યા છે. એટલે કે, બંને દેશો વચ્ચે ટેકનોલોજી અને આર્થિક વર્ચસ્વની લડાઈ તો હજુ પણ ચાલુ જ છે.
ભારત માટે આ ખતરાની ઘંટી કેમ છે?
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો સુધરવા એ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેન માટે સારા સમાચાર છે, પણ ભારત માટે આ એક 'વેક-અપ કોલ' છે. અત્યાર સુધી અમેરિકા અને ચીનના ઝઘડાનો ફાયદો ભારતને મળી રહ્યો હતો. ઘણી ગ્લોબલ કંપનીઓ ચીન છોડીને ભારત તરફ આવી રહી હતી, જેને ‘ચીન પ્લસ વન' નીતિ કહેવાય છે.
પરંતુ હવે, જો અમેરિકા ચીનના માલ પર ટેક્સ ઘટાડશે, તો વૈશ્વિક કંપનીઓ ફરીથી ચીનમાં જ પોતાનું પ્રોડક્શન ચાલુ રાખવાનું વિચારશે. તેમના પર ચીન છોડવાનું દબાણ ઘટી જશે. આનાથી ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ અને એક્સપોર્ટ સેક્ટરને સીધી અને આકરી સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડશે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, ટ્રમ્પ અને જિનપિંગની આ નવી દોસ્તી વૈશ્વિક વેપારમાં તો સ્થિરતા લાવશે, પરંતુ ભારતે હવે પોતાના મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરમાં વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડશે. આવનારા મહિનાઓમાં ગ્લોબલ કંપનીઓ રોકાણ માટે કયો દેશ પસંદ કરે છે, તેના પર ભારતની ચાંપતી નજર રહેશે. ભારતે હવે હરીફાઈમાં ટકી રહેવા માટે પોતાની નીતિઓને વધુ આકર્ષક બનાવવી જ પડશે.