પંજાબ સરકારે અહમદીયા સમુદાયને બકરી ઈદ દરમિયાન કુર્બાની અને ધાર્મિક રીતરિવાજો ન કરવા માટે શપથપત્ર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
પાકિસ્તાનની પંજાબ સરકારે બકરી ઈદ પહેલાં અહમદીયા મુસ્લિમ સમુદાય પર કડક નિયંત્રણો લાદ્યા છે. મરિયમ નવાઝની સરકારે આદેશ જારી કર્યો છે કે અહમદીયા સમુદાયના લોકો કુર્બાની કે અન્ય ધાર્મિક રીતરિવાજોમાં ભાગ લેશે તો તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ આદેશના પગલે અનેક જિલ્લાઓમાં અહમદીયા સમુદાયના લોકોની ધરપકડ પણ થઈ છે. આ ઘટનાએ પાકિસ્તાનમાં ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનો મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચામાં લાવ્યો છે.
અહમદીયા સમુદાય પર પ્રતિબંધની વિગતો
પંજાબ સરકારે અહમદીયા સમુદાયને બકરી ઈદ દરમિયાન કુર્બાની અને ધાર્મિક રીતરિવાજો ન કરવા માટે શપથપત્ર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ શપથપત્રમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા પર 5 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે. પાકિસ્તાનના કાયદામાં ખાનગી રીતે કુર્બાની કરવા પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી, છતાં આવા શપથપત્રો લેવડાવવાનું કામ ગેરકાયદેસર માનવામાં આવે છે. કાનૂની નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ પ્રકારના આદેશ સ્થાનિક અધિકારીઓના અધિકારક્ષેત્રની બહાર છે.
અહમદીયા સમુદાયનો ઈતિહાસ અને ભેદભાવ
પાકિસ્તાનના 1974ના બંધારણીય સુધારા હેઠળ અહમદીયા સમુદાયને બિન-મુસ્લિમ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. આના કારણે તેમને મુસ્લિમોની જેમ ધાર્મિક અને કાનૂની અધિકારો મળતા નથી. તેમને જાહેરમાં નમાઝ પઢવા, કુરાન વાંચવા કે અન્ય ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ કરવા પર પણ પ્રતિબંધ છે. આ ઉપરાંત, તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન અને તહરીક-એ-લબ્બૈક પાકિસ્તાન જેવા આતંકવાદી સંગઠનો અહમદીયા સમુદાય પર હુમલાઓ કરતા રહ્યા છે.
ધરપકડ અને હિંસાની ઘટનાઓ
ગયા વર્ષે જૂનમાં પંજાબમાં ઓછામાં ઓછા 36 અહમદીયા સભ્યોને ઈદની કુર્બાની રોકવા માટે ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ વર્ષે માર્ચમાં પંજાબના ખુશાબ જિલ્લામાં અહમદીયા સમદાયના કબ્રસ્તાનમાં આશરે 100 કબરો તોડી નાખવામાં આવી હતી. આ ઘટનાઓએ અહમદીયા સમુદાયમાં ભય અને અસુરક્ષાનો માહોલ ઉભો કર્યો છે.
કાનૂની અને સામાજિક પ્રતિક્રિયા
લાહોર હાઈકોર્ટ બાર એસોસિએશન દ્વારા પોલીસને પત્ર લખીને અહમદીયા સમુદાય સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. એસોસિએશનનું કહેવું છે કે અહમદીયા સમુદાયનું કુર્બાની કરવું એ "મુસ્લિમ બહુમતની લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડે છે" અને જાહેર શાંતિ ભંગ કરી શકે છે. બીજી તરફ, માનવાધિકાર સંગઠનો અને કાનૂની નિષ્ણાતો આવા આદેશોને ગેરબંધારણીય ગણાવી રહ્યા છે.
અહમદીયા સમુદાયની વસ્તી અને માંગ
પાકિસ્તાનમાં અહમદીયા સમુદાયની વસ્તી લગભગ 20 લાખ છે. આ સમુદાય દાયકાઓથી ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને સુરક્ષાની માંગ કરી રહ્યો છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક બની રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ અહમદીયા સમુદાય પર થતા ભેદભાવની ટીકા થઈ રહી છે.