World Environment Day 2025: વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ (World Environment Day) દર વર્ષે 5 જૂનના રોજ ઉજવવામાં આવે છે, જે પર્યાવરણની સુરક્ષા અને જાગૃતિ માટેનો સૌથી મોટો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ એનવાયરનમેન્ટ પ્રોગ્રામ (UNEP)ના નેતૃત્વ હેઠળ 1973થી શરૂ થયેલો આ દિવસ આજે 150થી વધુ દેશોમાં ઉજવાય છે. આ વર્ષે 2025માં આ દિવસનું વૈશ્વિક આયોજન કોરિયા ગણરાજ્યમાં થશે, જેની થીમ છે "Beat Plastic Pollution" (પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણને હરાવો). જાણો આ દિવસનો ઇતિહાસ, મહત્વ અને આ વર્ષના અભિયાન વિશે વિગતવાર.
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ 2025: 5 જૂને કેમ ઉજવાય છે આ દિવસ? જાણો ઇતિહાસ, મહત્વ અને આ વર્ષની થીમ
UNEPના રિપોર્ટ અનુસાર, દર વર્ષે વિશ્વભરમાં 400 મિલિયન ટનથી વધુ પ્લાસ્ટિકનું ઉત્પાદન થાય છે, જેમાંથી મોટા ભાગનું રિસાયક્લિંગ થતું નથી. પ્લાસ્ટિકનો કચરો સમુદ્રો, જમીન અને હવામાં પ્રદૂષણ ફેલાવે છે. માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ આપણા ખોરાક, પાણી અને શરીરમાં પણ પ્રવેશી રહ્યા છે, જે આરોગ્ય માટે ગંભીર ખતરો છે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Jun 05, 2025 પર 11:23 AM
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ શા માટે 5 જૂનના રોજ ઉજવાય છે?
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસની શરૂઆત 1972માં સ્ટોકહોમ ખાતે યોજાયેલા યુનાઇટેડ નેશન્સ કોન્ફરન્સ ઓન ધ હ્યુમન એનવાયરનમેન્ટ દરમિયાન થઈ હતી. આ સમ્મેલન દરમિયાન યુનાઇટેડ નેશન્સ મહાસભાએ 5 જૂનને વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો. પહેલો દિવસ 1973માં "Only One Earth" થીમ સાથે ઉજવવામાં આવ્યો હતો. આ દિવસ દર વર્ષે 5 જૂનના રોજ ઉજવવાનું કારણ એ છે કે, આ દિવસે સ્ટોકહોમ કોન્ફરન્સની શરૂઆત થઈ હતી, જે પર્યાવરણ જાગૃતિ માટે ઐતિહાસિક ઘટના હતી.
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ 2025: આ વર્ષની થીમ અને મહત્વ
આ વર્ષે વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસનું કેન્દ્રસ્થાન પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ છે. UNEPના જણાવ્યા અનુસાર, પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ આજે ગ્રહના દરેક ખૂણે ફેલાયેલું છે, અને તે માઇક્રોપ્લાસ્ટિકના રૂપમાં માનવ શરીરમાં પણ પ્રવેશી રહ્યું છે. આ વર્ષની થીમ "Beat Plastic Pollution" દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે લોકો, સરકારો, સંગઠનો અને વ્યવસાયોને પ્લાસ્ટિકના ઉપયોગને ઘટાડવા અને રિસાયક્લિંગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવશે.
આ વર્ષનું વૈશ્વિક આયોજન કોરિયા ગણરાજ્યમાં થશે, જે પોતાની અદ્યતન રિસાયક્લિંગ ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ-મૈત્રીપૂર્ણ નીતિઓ માટે જાણીતું છે. UNEPની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ અનુસાર, આ દિવસ પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણને રોકવા માટે સામૂહિક કાર્યવાહીનું આહ્વાન કરે છે.
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસનું મહત્વ
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ પર્યાવરણ જાગૃતિ અને સંરક્ષણ માટેનું એક વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ છે. આ દિવસ દ્વારા નીચેના મુદ્દાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવે છે:
જાગૃતિ ફેલાવવી: આ દિવસ લોકોને પર્યાવરણની સમસ્યાઓ જેમ કે ક્લાઇમેટ ચેન્જ, ડિફોરેસ્ટેશન, પ્રદૂષણ અને બાયોડાયવર્સિટી લોસ વિશે જાગૃત કરે છે.
સામૂહિક પ્રયાસો: સરકારો, NGOs, કોમ્યુનિટીઝ અને વ્યક્તિઓને એકસાથે લાવીને ટકાઉ ફેરફારો માટે પ્રોત્સાહન આપે છે.
ટકાઉ જીવનશૈલી: રિસાયક્લિંગ, રિડ્યૂસ અને રિયૂઝ જેવી પદ્ધતિઓને અપનાવવા માટે પ્રેરણા આપે છે.
પર્યાવરણનો અર્થ ફક્ત ઝાડ-પૌધાઓ નથી, પરંતુ તેમાં હવા, પાણી, માટી, પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ અને મનુષ્યોનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણી પાસે ફક્ત એક જ પૃથ્વી છે, અને તેની સુરક્ષા આપણી સામૂહિક જવાબદારી છે.
ઇતિહાસ: શરૂઆતથી આજ સુધી
1972માં યુનાઇટેડ નેશન્સે સ્ટોકહોમમાં પર્યાવરણ પર પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય સમ્મેલન યોજ્યું, જેને સ્ટોકહોમ કોન્ફરન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સમ્મેલનમાં પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે વૈશ્વિક સ્તરે પ્રયાસોની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. આ ઘટનાએ UNEPની સ્થાપના કરી, અને 5 જૂનને વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો.
1973થી દર વર્ષે આ દિવસ અલગ-અલગ થીમ સાથે ઉજવાય છે, જેમાં વન સંરક્ષણ, પાણીની બચત, પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અને ક્લાઇમેટ ચેન્જ જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે. આજે આ દિવસ વિશ્વભરમાં પર્યાવરણ જાગૃતિ માટેનું સૌથી મોટું પ્લેટફોર્મ બની ગયું છે.
પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ: આ વર્ષનો મુખ્ય મુદ્દો
UNEPના રિપોર્ટ અનુસાર, દર વર્ષે વિશ્વભરમાં 400 મિલિયન ટનથી વધુ પ્લાસ્ટિકનું ઉત્પાદન થાય છે, જેમાંથી મોટા ભાગનું રિસાયક્લિંગ થતું નથી. પ્લાસ્ટિકનો કચરો સમુદ્રો, જમીન અને હવામાં પ્રદૂષણ ફેલાવે છે. માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ આપણા ખોરાક, પાણી અને શરીરમાં પણ પ્રવેશી રહ્યા છે, જે આરોગ્ય માટે ગંભીર ખતરો છે.
2025ના વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસનો હેતુ લોકોને પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ ઘટાડવા, રિસાયક્લિંગને પ્રોત્સાહન આપવા અને ઇકો-ફ્રેન્ડલી વિકલ્પો અપનાવવા માટે પ્રેરિત કરવાનો છે. આ માટે વૈશ્વિક સ્તરે અનેક કાર્યક્રમો, વર્કશોપ્સ અને સફાઈ અભિયાનોનું આયોજન કરવામાં આવશે.
આપણે શું કરી શકીએ?
પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ ઘટાડો: સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક બેગ, બોટલ અને સ્ટ્રોનો ઉપયોગ બંધ કરો.
રિસાયક્લિંગ: પ્લાસ્ટિકનો કચરો યોગ્ય રીતે રિસાયક્લિંગ માટે મોકલો.
ઇકો-ફ્રેન્ડલી પ્રોડક્ટ્સ: કાપડની થેલીઓ, લાકડાના સ્ટ્રો અને બાયોડિગ્રેડેબલ વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરો.
જાગૃતિ ફેલાવો: સોશિયલ મીડિયા અને સમુદાયમાં પર્યાવરણ સંરક્ષણ વિશે ચર્ચા કરો.
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ 2025 એ આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણે આપણી પૃથ્વીને બચાવવા માટે એકસાથે કામ કરવું પડશે. આ વર્ષે "Beat Plastic Pollution" થીમ દ્વારા પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામે લડવાનો સંદેશ આપવામાં આવે છે. ચાલો, આ દિવસે પ્રતિજ્ઞા લઈએ કે આપણે નાના-નાના પગલાં લઈને પર્યાવરણને સુરક્ષિત રાખવામાં યોગદાન આપીશું.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.