ભારતીય રાજકારણમાં ફંડિંગ હંમેશા ચર્ચાનો વિષય રહ્યો છે. તાજેતરમાં ચૂંટણી પંચને સોંપવામાં આવેલી કોંગ્રેસ પાર્ટીની યોગદાન રિપોર્ટમાં એક ચોંકાવનારા આંકડા સામે આવ્યા છે. કોંગ્રેસને મળતા ચંદામાં છેલ્લા એક દાયકાની સૌથી મોટી વાર્ષિક ગિરાવટ નોંધાઈ છે. પાર્ટીને મળતું ફંડિંગ એક જ વર્ષમાં લગભગ 75% ઘટી ગયું છે. ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આખરે શું થયું અને કોણે પૈસા આપવા બંધ કર્યા.
કોંગ્રેસના ચંદામાં 75%નો મોટો ઘટાડો: એક જ વર્ષમાં 386 કરોડ રૂપિયા ઓછા મળ્યા, જાણો શું છે કારણ?
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં કોંગ્રેસને મળતા ચંદામાં 75% નો ઐતિહાસિક ઘટાડો નોંધાયો છે. 517 કરોડથી સીધા 130 કરોડ પર આવી ગઈ રકમ. જાણો પ્રૂડન્ટ ટ્રસ્ટ અને ભાજપ સાથે સરખામણીની સંપૂર્ણ વિગતો.
અપડેટેડ 04:50:33 PM Nov 08, 2026 પર
આ આંકડાઓમાં ચૂંટણી બોન્ડથી મળેલી રકમ સામેલ નથી. જો બોન્ડની રકમ પણ ઉમેરીએ તો 2025-26 માં કોંગ્રેસનું કુલ ફંડિંગ 2020-21 પછીનું સૌથી ઓછું રહે છે.
ચંદાના આંકડામાં મોટો તફાવત
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં કોંગ્રેસને 20,000 રૂપિયાથી વધુના ચંદા તરીકે માત્ર 130.69 કરોડ રૂપિયા મળ્યા છે. જ્યારે અગાઉના નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં આ રકમ 517.39 કરોડ રૂપિયા હતી. એટલે કે માત્ર એક વર્ષમાં પાર્ટીને લગભગ 386.70 કરોડ રૂપિયા ઓછા મળ્યા છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં આ સૌથી મોટો વાર્ષિક ઘટાડો છે.
પ્રૂડન્ટ ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટનું યોગદાન અચાનક કેમ ઘટ્યું?
આ મોટા ઘટાડા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ પ્રૂડન્ટ ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટ છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં આ ટ્રસ્ટે કોંગ્રેસને 216.34 કરોડ રૂપિયા આપ્યા હતા.પરંતુ 2025-26 માં આ રકમ ઘટીને માત્ર 25 કરોડ રૂપિયા રહી ગઈ.એટલે કે ટ્રસ્ટના યોગદાનમાં લગભગ 88% નો ઘટાડો નોંધાયો છે. પાર્ટીની લેટેસ્ટ રિપોર્ટમાં પ્રૂડન્ટ ટ્રસ્ટને એકમાત્ર ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, સ્ટાર સિમેન્ટે 5 કરોડ, સજ્જન ભજંકાએ 4 કરોડ અને પ્રેમ કુમાર ભજંકાએ 2 કરોડ રૂપિયાનું યોગદાન આપ્યું છે.
2015-16 પછીની સૌથી મોટી ગિરાવટ
છેલ્લા 12 નાણાકીય વર્ષોના ડેટા પર નજર નાખીએ તો, આના કરતા મોટો ઘટાડો માત્ર 2015-16 માં જ જોવા મળ્યો હતો. ત્યારે ચંદો 86% ઘટી ગયો હતો. ત્યારબાદ કોંગ્રેસના ફંડિંગમાં સતત વધારો થતો રહ્યો હતો:
2023-24: 281.48 કરોડ રૂપિયા
2024-25 (લોકસભા ચૂંટણી વર્ષ): 517.39 કરોડ રૂપિયા
2025-26: માત્ર 130.69 કરોડ રૂપિયા
ભાજપ સાથે સરખામણી: 12 ગણો તફાવત
ચંદાની બાબતમાં કોંગ્રેસ ભાજપથી ઘણી પાછળ છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં ભાજપને 20,000 રૂપિયાથી વધુના ચંદા તરીકે 6,074.02 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા. આ રકમ કોંગ્રેસના ચંદા કરતા લગભગ 12 ગણી વધારે હતી. જોકે, 2025-26 માટે ભાજપનો ડેટા હજુ ચૂંટણી પંચ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. છેલ્લા 12 વર્ષોમાં દર વખતે ભાજપને કોંગ્રેસ કરતા વધુ ચંદો મળ્યો છે.
ચૂંટણી બોન્ડ અને અન્ય આવકની વાત
આ આંકડાઓમાં ચૂંટણી બોન્ડથી મળેલી રકમ સામેલ નથી. જો બોન્ડની રકમ પણ ઉમેરીએ તો 2025-26 માં કોંગ્રેસનું કુલ ફંડિંગ 2020-21 પછીનું સૌથી ઓછું રહે છે.
એ પણ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે યોગદાન રિપોર્ટમાં પાર્ટીની સંપૂર્ણ આવક દર્શાવાતી નથી. કોંગ્રેસની કુલ આવકમાં નાના ચંદા, સભ્યપદ ફી, કૂપન વેચાણ અને બેંક ડિપોઝિટ પરનું વ્યાજ પણ સામેલ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2024-25 માં માત્ર કૂપન દ્વારા જ પાર્ટીને 350.12 કરોડ રૂપિયાની આવક થઈ હતી.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
