El Nino Shock: દુનિયાના મહાસાગરો ઉકળી રહ્યા છે! જૂનમાં તૂટ્યો ગરમીનો રેકોર્ડ, સુપર અલ નીનોનો મંડરાતો મોટો ખતરો

El Nino Shock: વૈજ્ઞાનિકોએ એક ખૂબ જ ડરામણી ચેતવણી આપી છે. દુનિયાના મહાસાગરો અત્યારે જાણે ઉકળી રહ્યા છે. જૂન મહિનામાં દરિયાની સપાટીના તાપમાને ઇતિહાસના અત્યાર સુધીના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. આ ભયાનક ગરમી પાછળ 'અલ નીનો'અને ક્લાઈમેટ ચેન્જને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આગામી મહિનાઓમાં ગરમી હજુ પણ નવા રેકોર્ડ બનાવી શકે છે.

જૂનમાં તૂટ્યા તમામ રેકોર્ડ

યુરોપિયન યુનિયનની 'કોપરનિકસ મરીન સર્વિસ' ના લેટેસ્ટ આંકડા મુજબ, આ વર્ષે જૂનમાં ગ્લોબલ દરિયાઈ સપાટીનું સરેરાશ તાપમાન 20.98 °C નોંધાયું છે. આ તાપમાને અગાઉના વર્ષોના તમામ જૂના રેકોર્ડ ધ્વસ્ત કરી દીધા છે.

વર્ષ 2026 ના શરૂઆતના 6 મહિનામાં દરિયાનું સરેરાશ તાપમાન 20.04 °C નોંધાયું હતું. વૈજ્ઞાનિકો સ્પષ્ટપણે માને છે કે, વર્ષ 2026 અને આવનારા વર્ષોમાં એક શક્તિશાળી 'અલ નીનો' મહાસાગરો અને વાતાવરણની ગરમીમાં જંગી વધારો કરી શકે છે.

સામાન્ય ભાષામાં સમજીએ તો, પ્રશાંત મહાસાગરના અમુક હિસ્સામાં પાણી અસામાન્ય રીતે ગરમ થવાની પ્રક્રિયાને 'અલ નીનો' કહેવાય છે. આના કારણે વાતાવરણમાં વધુ ગરમી ફેલાય છે, જે આખી દુનિયાના પવન, વાદળો અને હવામાનની સાયકલને બગાડી નાખે છે. તેની સીધી અસરથી દુનિયાભરમાં ખતરનાક કુદરતી આફતો આવે છે. દાખલા તરીકે, પેરુ દેશમાં ભયાનક પૂર આવવું, આફ્રિકાના ભાગોમાં કાળઝાળ દુષ્કાળ પડવો અને ઓસ્ટ્રેલિયાના જંગલોમાં ભયંકર આગ લાગવી.

વર્ષ 2026 બની શકે છે ઇતિહાસનું સૌથી ગરમ વર્ષ

કોપરનિકસ ક્લાઈમેટ ચેન્જ સર્વિસના ડાયરેક્ટર કાર્લો બુઓનટેમ્પોએ ચેતવણી આપી છે કે, આપણે હવે એક એવા ખતરા તરફ જઈ રહ્યા છીએ જેના વિશે આપણને કોઈ અંદાજ નથી. દરિયાનું વધતું તાપમાન જોતા આગામી મહિનાઓમાં ગરમી સહન કરવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે.

કોપરનિકસના મુખ્ય સમુદ્ર વિજ્ઞાની સાયમન વેન ગેનિપે જણાવ્યું હતું કે, ગ્રીનહાઉસ ગેસના સતત ઉત્સર્જન અને અલ નીનોની શરૂઆતને જોતા વર્ષ 2026 અત્યાર સુધીના ઇતિહાસનું સૌથી ગરમ વર્ષ સાબિત થઈ શકે છે.

મહાસાગરો પર સંકટ: 82% દરિયામાં મરીન હીટવેવ

તાજેતરમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ પણ ચેતવણી આપી હતી કે મહાસાગરો મોટા સંકટમાં છે. પૃથ્વીના વાતાવરણને કંટ્રોલ કરવામાં દરિયાની ભૂમિકા સૌથી મોટી છે, કારણ કે તે ગ્રીનહાઉસ ગેસની 90 ટકા ગરમી પોતાનામાં શોષી લે છે.

મરીન હીટવેવ: વર્ષ 2026 ના પહેલા છ મહિનામાં દુનિયાના 82 ટકા મહાસાગરો 'મરીન હીટવેવ' ની ચપેટમાં આવી ગયા છે. આનાથી દરિયાઈ જીવો અને પરવાળાના નાશ થવાનો મોટો ખતરો ઊભો થયો છે.

ભૂમધ્ય સાગર: જૂનમાં અહીનું તાપમાન 24.3 °C નોંધાયું છે, જેણે વર્ષ 2025 ના રેકોર્ડને પણ પાછળ મૂકી દીધો છે. અહીં 98 ટકા હિસ્સામાં દરિયાઈ લૂ જોવા મળી છે.

ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રશાંત: અહીં પણ જૂન મહિનો અત્યાર સુધીનો સૌથી ગરમ રહ્યો છે, જ્યાં તાપમાન 27.26 °C નોંધાયું હતું. ખાસ કરીને પેરુ અને કેલિફોર્નિયાના કાંઠે સતત ગરમી જોવા મળી છે.

આ પણ વાંચો-હવામાન વિભાગની મોટી ચેતવણી: યુપી-બિહારથી લઈને ગુજરાત સુધી 25થી વધુ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાનું એલર્ટ