PM Modi: PM મોદીનું રાજ્યસભામાં મોટું નિવેદન, ભારત હવે કોઈ એક ક્ષેત્ર પર નિર્ભર નથી, આજે 41 દેશોમાંથી એનર્જી ઈમ્પોર્ટ કરીએ છીએ'; પશ્ચિમ એશિયા સંકટ પર વ્યક્ત કરી ચિંતા
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ રાજ્યસભામાં દેશની એનર્જી સિક્યોરિટી પર મોટી વાત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, ભારત આજે 41 દેશોમાંથી ઉર્જા આયાત કરી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને હોર્મુઝમાં ફસાયેલા ભારતીય જહાજો અંગે PM મોદીએ શું કહ્યું?
ભારતની ડિપ્લોમસી અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું જ પરિણામ છે કે આજે ભારત દુનિયાના 41 દેશોમાંથી એનર્જી ઈમ્પોર્ટ કરી રહ્યું છે.
PM Modi: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ મંગળવારે (24 માર્ચ) રાજ્યસભામાં રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પરના આભાર પ્રસ્તાવ દરમિયાન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સંબોધન કર્યું હતું. બપોરે 2 વાગ્યે શરૂ થયેલા તેમના ભાષણમાં પીએમ મોદીએ ભારતની વધતી જતી તાકાત, આત્મવિશ્વાસ અને વૈશ્વિક પડકારો સામે ભારતની રણનીતિ પર વિસ્તારપૂર્વક વાત કરી હતી. જોકે, તેમના સંબોધનનો મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ અને તેની ભારતની એનર્જી સિક્યોરિટી પર પડનારી અસરો હતી. પીએમ મોદીએ દેશવાસીઓને આશ્વાસન આપ્યું હતું કે ભારત પડકારોથી ડરતું નથી, પરંતુ તેનો મક્કમતાથી સામનો કરી રહ્યું છે.
ભારતની એનર્જી સિક્યોરિટી: 41 દેશો સાથે મજબૂત સંબંધો
પ્રધાનમંત્રીએ રાજ્યસભામાં એક મોટો ખુલાસો કરતા જણાવ્યું હતું કે, ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે હવે કોઈ ગણ્યાગાંઠ્યા દેશો પર નિર્ભર નથી. ભારતની ડિપ્લોમસી અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું જ પરિણામ છે કે આજે ભારત દુનિયાના 41 દેશોમાંથી એનર્જી ઈમ્પોર્ટ કરી રહ્યું છે.
આ આંકડો એટલા માટે મહત્વનો છે કારણ કે એક સમયે ભારત ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસ માટે માત્ર મધ્ય પૂર્વના દેશો પર જ વધારે પડતું નિર્ભર હતું. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અને ખાસ કરીને 2026 સુધીમાં ભારતે પોતાની આયાત નીતિમાં ધરખમ ફેરફાર કર્યો છે. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે, "અમે તમામ સંભવિત સ્ત્રોતોમાંથી ગેસ અને ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છીએ અને આવનારા દિવસોમાં પણ આ પ્રયાસો ચાલુ રહેશે." આ ડાઈવર્સિફિકેશન (વિવિધ સ્ત્રોતો) ને કારણે જ જ્યારે વિશ્વના કોઈ એક ખૂણામાં યુદ્ધ થાય છે, ત્યારે ભારતની સપ્લાય ચેન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જતી નથી.
પશ્ચિમ એશિયાનું સંકટ અને ભારતની ચિંતા
પીએમ મોદીએ સ્વીકાર્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયામાં છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને તણાવની સ્થિતિ ભારત માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. તેમણે ગૃહને જણાવ્યું કે આ સંઘર્ષે વિશ્વભરમાં ગંભીર ઉર્જા સંકટ ઊભું કર્યું છે.
તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, "જો પશ્ચિમ એશિયાનું આ સંકટ લાંબા સમય સુધી ચાલશે તો તેના પરિણામો માત્ર તે વિસ્તાર પૂરતા સીમિત નહીં રહે, પરંતુ તેની ગંભીર અસરો ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ પર પડશે." આ યુદ્ધને કારણે વેપારના પરંપરાગત રસ્તાઓ પ્રભાવિત થયા છે. ભારત માટે આ રસ્તાઓ લાઈફલાઈન સમાન છે, કારણ કે પેટ્રોલ, ડીઝલ, ગેસ અને ખેતી માટે જરૂરી એવા ખાતરનો મોટો જથ્થો આ જ રસ્તેથી ભારત આવે છે. જો સપ્લાયમાં વિક્ષેપ પડે તો સીધી અસર ભારતના સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: ભારતની રણનીતિ અને નાવિકોની સુરક્ષા
પોતાના સંબોધનમાં પ્રધાનમંત્રીએ Strait of Hormuzનો ખાસ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ સામુદ્રિક માર્ગ દુનિયાના સૌથી વ્યસ્ત ઓઈલ રૂટ પૈકીનો એક છે. પીએમ મોદીએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે હાલમાં હોર્મુઝ જળડમરુમધ્યમાં દુનિયાના અનેક જહાજો ફસાયેલા છે, અને તેમાં ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ જહાજો પર કામ કરતા ક્રૂ મેમ્બર્સમાં ભારતીય નાવિકોની સંખ્યા ઘણી મોટી છે.
"અમારા નાવિકો અને જહાજોની સુરક્ષા અમારા માટે સર્વોપરી છે," તેમ કહેતા પીએમ મોદીએ ઉમેર્યું હતું કે ભારત યુદ્ધના આ સમયમાં પણ ભારતીય જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. એક રાહતની વાત જણાવતા તેમણે કહ્યું કે, પડકારો હોવા છતાં, LPG ટેન્કરો હોર્મુઝ જળડમરુમધ્ય પાર કરીને સુરક્ષિત રીતે ભારત પહોંચ્યા છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતની નૌકાદળ અને ડિપ્લોમેટિક ચેનલો કેટલી સક્રિય રીતે કામ કરી રહી છે.
કમર્શિયલ જહાજો પર હુમલા મંજૂર નથી
પીએમ મોદીએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી કાયદાઓના ઉલ્લંઘન પર કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે, "કમર્શિયલ જહાજો (વેપારી જહાજો) પર થતા હુમલા અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય માર્ગોમાં ઊભી કરવામાં આવતી રુકાવટો ભારતને જરા પણ મંજૂર નથી."
ભારતે હંમેશા સામાન્ય નાગરિકો, સિવિલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એનર્જી ટ્રાન્સપોર્ટ સાથે જોડાયેલા માળખા પર થતા હુમલાનો વિરોધ કર્યો છે. પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, યુદ્ધમાં નિર્દોષોનો ભોગ લેવાય કે કોઈની પણ જાનને ખતરો ઊભો થાય તે માનવતાના હિતમાં નથી. ભારત આવી ગતિવિધિઓની સખત નિંદા કરે છે અને દરિયાઈ સુરક્ષા માટે કટિબદ્ધ છે.
ભારત 'શાંતિ દૂત'ની ભૂમિકામાં: ફોન પર સતત સંપર્ક
વર્તમાન વૈશ્વિક પરિદ્રશ્યમાં ભારતની ભૂમિકા માત્ર એક મૂકપ્રેક્ષક તરીકેની નથી. પીએમ મોદીએ રાજ્યસભામાં માહિતી આપી હતી કે યુદ્ધની શરૂઆત થઈ ત્યારથી જ તેઓ પશ્ચિમ એશિયાના મોટાભાગના દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો (Heads of State) સાથે સતત સંપર્કમાં છે. તેમણે અત્યાર સુધીમાં બે રાઉન્ડમાં નેતાઓ સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરી છે.
પીએમ મોદીએ કહ્યું, "અમે ગલ્ફના તમામ દેશો સાથે સતત સંપર્કમાં છીએ. એટલું જ નહીં, અમે ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને સુપરપાવર અમેરિકા (US) સાથે પણ વાતચીત કરી રહ્યા છીએ." ભારતનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય વાતચીત અને કૂટનીતિ દ્વારા આ વિસ્તારમાં ફરીથી શાંતિ સ્થાપવાનો છે. ભારતે તમામ પક્ષોને 'ડી-એસ્કેલેશન' (તણાવ ઘટાડવા) અને હોર્મુઝ જેવા મહત્વના માર્ગોને ખુલ્લા રાખવા માટે અપીલ કરી છે.
1 કરોડ ભારતીયોની સુરક્ષા: સરકારની પ્રાથમિકતા
પશ્ચિમ એશિયા અને ખાડીના દેશોમાં આશરે 1 કરોડ જેટલા ભારતીયો વસવાટ કરે છે અને ત્યાં રોજગારી મેળવે છે. આ ભારતીયો દ્વારા મોકલવામાં આવતું વિદેશી હૂંડિયામણ ભારતની અર્થવ્યવસ્થા માટે મહત્વનું છે. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે, "ખાડીના દેશોમાં વસેલા ભારતીયોનું જીવન અને તેમની આજીવિકા ભારત માટે ખૂબ જ મોટી ચિંતાનો વિષય છે."
તેમણે સંસદને ખાતરી આપી હતી કે સરકાર ત્યાં વસતા દરેક ભારતીયની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. જે રીતે અગાઉના સંકટો વખતે ભારતે 'ઓપરેશન' ચલાવીને ભારતીયોને હેમખેમ પરત લાવ્યા હતા, તે જ રીતે અત્યારે પણ સરકારની નજર પળેપળની ઘટનાઓ પર છે.
ઘરેલુ LPG ઉત્પાદનમાં વધારો
એક તરફ આયાતની ચિંતા છે, તો બીજી તરફ ભારતે આત્મનિર્ભરતા તરફ પણ મક્કમ ડગલાં માંડ્યા છે. પીએમ મોદીએ પોતાના સંબોધનમાં ઉલ્લેખ કર્યો કે ભારતે LPG (રાંધણ ગેસ) નું ઘરેલુ ઉત્પાદન વધાર્યું છે. આ પગલું એટલા માટે મહત્વનું છે કે જેથી ભવિષ્યમાં જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સપ્લાયમાં થોડો વિક્ષેપ આવે તો પણ દેશમાં ગેસની અછત ન સર્જાય. સરકાર એનર્જી સિક્યોરિટી માટે 'ઈમ્પોર્ટ ડાઈવર્સિફિકેશન' અને 'ઘરેલુ ઉત્પાદન' એમ બંને મોરચે કામ કરી રહી છે.
સંસદથી શાંતિનો સંદેશ
પોતાના સંબોધનના અંતે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ રાજ્યસભાના માધ્યમથી સમગ્ર વિશ્વને એકતાનો સંદેશ આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું, "આવી વિકટ પરિસ્થિતિમાં એ અત્યંત આવશ્યક છે કે ભારતની સંસદના આ ઉચ્ચ સદનથી શાંતિ અને સંવાદનો એકસૂર અવાજ પૂરી દુનિયામાં જાય."
ભારતની સંસ્કૃતિ હંમેશા 'વસુધૈવ કુટુંબકમ'ની રહી છે અને આજે જ્યારે વિશ્વ યુદ્ધના આરે ઊભું છે ત્યારે ભારત પોતાની આ જૂની પરંપરા મુજબ સંવાદના રસ્તે ઉકેલ લાવવા હિમાયત કરી રહ્યું છે. પીએમ મોદીએ વિપક્ષને પણ આ મુદ્દે રાષ્ટ્રહિતમાં સાથે રહેવા અપીલ કરી હતી.