RBI Annual Report: જ્યારે RBI નકલી નોટો અને ભ્રષ્ટાચાર પર કાર્યવાહી કરવા માટે હંમેશા તૈયાર હોય છે, ત્યારે કેટલાક જૂથો છેતરપિંડી કરવા માટે રૂપિયા 500ની નકલી નોટોનું સામ્રાજ્ય ઉભું કરી રહ્યાં છે. બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં 500 રૂપિયાની નકલી નોટોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. 2021-22ની સરખામણીમાં 2022-23માં 500 રૂપિયાની નકલી નોટોની સંખ્યા 14.6 ટકા વધીને 91,110 થઈ છે. તેનાથી વિપરીત, 2000ની નકલી નોટોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. 2022-23માં 2000ની નકલી નોટો 28 ટકા ઘટીને માત્ર 9,806 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. જો આપણે નકલી ચલણ વિશે વાત કરીએ, તો તેમની સંખ્યા નાણાકીય વર્ષમાં 2,30,971 થી ઘટીને 2022-23માં 2,25,769 થઈ ગઈ છે.
RBI Annual Report: 500 રૂપિયાની નકલી નોટોની સંખ્યામાં 14.6 ટકાનો વધારો
RBIએ નાણાકીય વર્ષ 2022-23માં બજારમાં નોટોના પરિભ્રમણ અંગેનો અહેવાલ બહાર પાડ્યો છે. આ રિપોર્ટમાં 500 અને 2000ની નકલી નોટોની સંખ્યામાં વધારો થવાનો ખુલાસો થયો છે. ગયા નાણાકીય વર્ષમાં બજારમાં નવી કરન્સીની માંગ અને વલણ કેવી રીતે હતું તે પણ જણાવ્યું. 10, 20, 50, 100 રૂપિયાની નોટોમાં કેટલી નકલી નોટો સરકારને જોવા મળી. જાણવા માટે વાંચો સંપૂર્ણ અહેવાલ
અપડેટેડ 10:15:24 AM May 31, 2023 પર
RBIએ 2000ની નોટો પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરી છે. આ માટે લોકોને 30 સપ્ટેમ્બર સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. 31 માર્ચ, 2023 સુધીમાં રૂપિયા 500ની નોટોનો કુલ હિસ્સો 37.9 ટકા હતો, જે અન્ય નોટોની સરખામણીમાં સૌથી વધુ હતો.
નવી જાહેર થયેલી નોટોમાં પણ નકલી નોટોની સંખ્યા વધી
RBIના વાર્ષિક અહેવાલમાં 20 રૂપિયાની નકલી નોટોમાં 8.4 ટકા અને 500 નવી ડિઝાઈનની નકલી નોટોમાં 14.4 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે. આ સિવાય 10, 100 અને 2000ની નકલી નોટોમાં 11.6, 14.7 અને 27.6 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. RBIના જણાવ્યા અનુસાર, 2021-22ની સરખામણીએ વર્ષ 2022-23માં બેન્ક નોટોનું સર્ક્યુલેશન ઘટ્યું છે. 2022-23 દરમિયાન નોટોનું સર્ક્યુલેશન જથ્થાના સંદર્ભમાં 7.8 ટકા અને 4.4 ટકા વધ્યું છે. 2021-22માં પણ આ આંકડો 9.9 ટકા અને 5 ટકા હતો. રિપોર્ટ અનુસાર, 31 માર્ચ, 2023 સુધીમાં 500 અને 2000ની નોટોના ચલણનો કુલ હિસ્સો ગત વર્ષની સરખામણીએ વધીને 87.9 થઈ ગયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2021-22માં આ આંકડો 87.1 ટકા હતો.
મુદ્રણ અને ચલણમાં પણ કરંસીમાં જોવા મળ્યો બદલાવ
RBIએ 2000ની નોટો પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરી છે. આ માટે લોકોને 30 સપ્ટેમ્બર સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. 31 માર્ચ, 2023 સુધીમાં રૂપિયા 500ની નોટોનો કુલ હિસ્સો 37.9 ટકા હતો, જે અન્ય નોટોની સરખામણીમાં સૌથી વધુ હતો. રૂપિયા10નો શેર 19.2 ટકા હતો. માર્ચ 2023 ના અંત સુધીમાં, કુલ રૂપિયા 25,81,690 કરોડની કિંમત સાથે કુલ 5,16,338 રૂપિયા 500ની નોટો ચલણમાં હતી. 2022-23માં 2000 રૂપિયાની નોટોનું સર્ક્યુલેશન ઘટ્યું છે. આ વર્ષે માર્ચના અંતમાં બજારમાં 4,55,468 લાખ નોટો ચલણમાં હતી, જેની કુલ કિંમત રૂપિયા 3,62,220 કરોડ હતી.
RBIએ 2022-23 દરમિયાન પાયલટ આધારે ઈ-રૂપિયો રજૂ કર્યો
31 માર્ચ, 2023 સુધીમાં, ઈ-રૂપી જથ્થાબંધ અને ઈ-રૂપી છૂટકનું મૂલ્ય અનુક્રમે રૂપિયા 10.69 કરોડ અને રૂપિયા 5.70 કરોડ હતું, અહેવાલ મુજબ. રિપોર્ટમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2022-23માં નોટોની માંગ પુરવઠા કરતા 1.6 રૂપિયા વધુ હતી. 2021-22ની સરખામણીએ નાણાકીય વર્ષ 2022-23માં 20 અને 500 રૂપિયાની નવી ડિઝાઈનવાળી નોટોમાં નકલી નોટોની સંખ્યામાં 8.4 અને 14.4 ટકાનો વધારો થયો છે.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
