ક્લાઉડ સીડિંગ એ હવામાન બદલવાની એક ટેકનિક છે. તેનો ઉપયોગ વાદળોમાંથી કૃત્રિમ વરસાદ કરાવવા માટે થાય છે.
CLOUD SEEDING: દિલ્હી અને આખા NCRમાં આ દિવસોમાં ધુમ્મસ અને ધૂળનું વાતાવરણ છવાયેલું છે. દિવાળી પછી ધૂળ અને ધુમાડાનું મિશ્રણ એટલું વધી ગયું છે કે દરેક બાજુ સ્મોગ જ દેખાય છે. હવા એટલી ઝેરી બની ગઈ છે કે શ્વાસ લેવું મુશ્કેલ થઈ રહ્યું છે. આ સ્થિતિમાં સરકાર ક્લાઉડ સીડિંગ કરી રહી છે – એટલે કે આકાશમાં ખાસ રસાયણ છાંટીને કૃત્રિમ વરસાદ કરાવીને હવા સાફ કરવાનો પ્રયાસ.
પરંતુ દુનિયાના બીજા છેડે કેટલાક શહેરો એવા છે જ્યાં હવા એટલી સ્વચ્છ છે કે AQI 20થી પણ નીચે રહે છે. આ શહેરો સ્ટેબલ લાઇફ સ્ટાઇલનું ઉદાહરણ બની રહ્યા છે. ચાલો, જાણીએ વિશ્વના ટોપ 10 સૌથી સ્વચ્છ હવાવાળા શહેરો વિશે – જેમાં ભારતનું એક પણ શહેર નથી.
ઓસ્લો, નોર્વે: વિશ્વમાં સૌથી સ્વચ્છ હવા
24 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીના ડેટા પ્રમાણે, નોર્વેની રાજધાની ઓસ્લોનો AQI માત્ર 1 છે. આ શહેરમાં ખાનગી વાહનોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલનો ઉપયોગ ઘટાડવા માટે સતત પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. 2024ના અંત સુધીમાં અહીં વેચાતા 89 ટકા પેસેન્જર વાહનો ઇલેક્ટ્રિક છે. 2028 સુધીમાં તમામ જાહેર બસો, ટ્રામ અને ફેરીને ઉત્સર્જન-મુક્ત બનાવવાની યોજના છે.
ક્લાઉડ સીડિંગ શું છે? કોણે શોધી?
ક્લાઉડ સીડિંગ એ હવામાન બદલવાની એક ટેકનિક છે. તેનો ઉપયોગ વાદળોમાંથી કૃત્રિમ વરસાદ કરાવવા માટે થાય છે. આને હવામાન સુધારણા પણ કહેવાય છે. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વાતાવરણમાં વરસાદ કે બરફની માત્રા વધારવાનો હોય છે. ક્યારેક ઓલા ઘટાડવા કે ધુમ્મસ ફેલાવવા માટે પણ વપરાય છે.
આ માટે હેલિકોપ્ટર કે વિમાનથી સિલ્વર આયોડાઇડ, પોટેશિયમ આયોડાઇડ કે ડ્રાય આઇસ (સોલિડ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ) છાંટવામાં આવે છે. આ કામ હવાના પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં કરવામાં આવે છે. આ ટેકનિકની શોધ અમેરિકી વૈજ્ઞાનિક વિન્સેન્ટ જે. શેફરે કરી હતી. દિલ્હી જેવા શહેરોમાં પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે આ પદ્ધતિ અજમાવવામાં આવી રહી છે, જ્યારે ઓસ્લો જેવા શહેરો લાંબા ગાળાના ઉકેલો અપનાવીને સ્વચ્છ હવા જાળવી રહ્યા છે.