ચિકન પોક્સને ભારતમાં શા માટે કહેવાય છે 'માતા'? જાણો તેની પાછળનું રહસ્ય

ચિકન પોક્સ, જેને ગુજરાતીમાં 'ચેચક' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, એક એવો રોગ છે જેમાં શરીર પર લાલ ફોલ્લીઓ અથવા ચકામા થઈ જાય છે. આ રોગ વેરિસેલા ઝોસ્ટર વાયરસના ચેપને કારણે ફેલાય છે. ભારતમાં, ખાસ કરીને ગુજરાત સહિતના વિવિધ વિસ્તારોમાં, આ રોગને 'માતા' તરીકે સંબોધવામાં આવે છે. આ પાછળનું કારણ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક માન્યતાઓ સાથે જોડાયેલું છે. આવો, જાણીએ ચિકન પોક્સને 'માતા' કહેવાની પરંપરા અને તેની પાછળની રસપ્રદ કથા વિશે.

ચિકન પોક્સ શું છે?

શા માટે કહેવાય છે 'માતા'?

ભારતમાં ચિકન પોક્સને 'શીતળા માતા'નું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. શીતળા માતા દેવી દુર્ગાનું એક રૂપ છે, જે રોગો અને બીમારીઓથી રક્ષણ આપે છે. હિન્દુ ધર્મમાં શીતળા માતાને શુદ્ધિ અને આરોગ્યનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શીતળા માતા એક હાથમાં ઝાડુ અને બીજા હાથમાં પવિત્ર જળનું પાત્ર ધરાવે છે. આ ઝાડુથી તેઓ બીમારીઓને દૂર કરે છે અને પવિત્ર જળથી શરીરને શુદ્ધ કરે છે.

ગુજરાત સહિત ભારતના ઘણા ભાગોમાં, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને ચિકન પોક્સ થાય છે, ત્યારે લોકો શીતળા માતાની પૂજા કરે છે. આ દરમિયાન ઘણા લોકો ખાસ નિયમોનું પાલન કરે છે, જેમ કે ઠંડા ખોરાકનું સેવન, ઘરમાં સ્વચ્છતા જાળવવી અને દેવીના મંદિરમાં જઈને પ્રાર્થના કરવી.

શીતળા માતા અને ચિકન પોક્સની કથા

ચિકન પોક્સને શીતળા માતા સાથે જોડતી એક લોકપ્રિય પૌરાણિક કથા છે. આ કથા અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં જ્વરાસુર નામનો એક રાક્ષસ હતો, જે બાળકોને તીવ્ર તાવ આપીને તેમનો જીવ લઈ લેતો હતો. આ રાક્ષસના આતંકથી બચાવવા માટે માતા કાત્યાયનીએ શીતળા માતાનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું. તેમણે બાળકોના શરીરમાં પ્રવેશ કરીને તેમની રક્ષા કરી. જ્યારે શીતળા માતા શરીરમાં પ્રવેશ્યા, ત્યારે બાળકોના શરીર પર લાલ ફોલ્લીઓ થઈ, જે ચિકન પોક્સના લક્ષણો હતા. આ ફોલ્લીઓ એ સંકેત હતો કે માતા શરીરની અંદર રહીને રોગ સામે લડી રહ્યા છે અને બાળકને સાજા કરી રહ્યા છે.

સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક મહત્ત્વ

ગુજરાતમાં શીતળા માતાના મંદિરો ખૂબ પ્રખ્યાત છે, અને શીતળા સાતમના દિવસે લોકો મોટી સંખ્યામાં દેવીની પૂજા કરવા જાય છે. ચિકન પોક્સના સમયે લોકો ઘરમાં શાંતિ જાળવે છે અને દેવીના નામે દાન-દક્ષિણા પણ કરે છે. આ ઉપરાંત, ઘણા લોકો ચિકન પોક્સના દર્દીને નીમના પાંદડાંઓનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપે છે, કારણ કે નીમને શીતળા માતાનું પવિત્ર વૃક્ષ માનવામાં આવે છે.

આધુનિક દ્રષ્ટિકોણ

આજે વિજ્ઞાન અને ચિકિત્સાની પ્રગતિને કારણે ચિકન પોક્સની સારવાર અને રસી ઉપલબ્ધ છે. જોકે, ભારતના ગામડાઓ અને નાના શહેરોમાં આજે પણ ચિકન પોક્સને 'માતા'નું સ્વરૂપ માનીને ધાર્મિક રીતે તેનું સન્માન કરવામાં આવે છે. આ માન્યતા ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતા અને ધર્મના પ્રભાવને દર્શાવે છે. આ રીતે, ચિકન પોક્સને 'માતા' તરીકે ઓળખવાની પરંપરા એક તરફ ધાર્મિક શ્રદ્ધા દર્શાવે છે, તો બીજી તરફ ભારતની પૌરાણિક કથાઓની સમૃદ્ધિને પણ ઉજાગર કરે છે.

આ પણ વાંચો-ગોલ્ડ ATM દ્વારા ડેબિટ-ક્રેડિટ કાર્ડ અને UPIથી ખરીદો સોનું, જાણો ક્યાં છે આ સુવિધા