ભારતમાં બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ આવશે? 'ડિજિટલ લત' પર સરકારનું કડક વલણ

Economic Survey 2026: ભારત સરકાર હવે દેશના બાળકો અને યુવાનોમાં વધતા જતા 'ડિજિટલ વ્યસન' (Digital Addiction) ને લઈને ગંભીર બની છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં રજૂ કરેલા 'આર્થિક સર્વેક્ષણ 2025-26' માં સોશિયલ મીડિયા અને ઓનલાઇન ગેમિંગ માટે વય મર્યાદા નક્કી કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. શું ભારત પણ હવે ઓસ્ટ્રેલિયાની જેમ સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ મૂકશે?

આર્થિક સર્વેક્ષણમાં શું ભલામણ કરાઈ?

Age Verification: સોશિયલ મીડિયા અને ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ્સે યુઝરની ઉંમરની ચકાસણી કરવી ફરજિયાત બનાવવી જોઈએ.

ફીચર્સ પર નિયંત્રણ: બાળકોને લત લગાડતા 'ઓટો-પ્લે' વીડિયો અને 'ટાર્ગેટેડ જાહેરાતો' જેવા ફીચર્સ પર કાપ મૂકવો.

પરિવારની ભૂમિકા: કાયદાની સાથે પરિવારોએ પણ બાળકો માટે 'ડિવાઈસ-ફ્રી' સમય અને સ્ક્રીન ટાઈમ લિમિટ નક્કી કરવી પડશે.

વિશ્વના અન્ય દેશોમાં કડક કાયદા ભારત ફેસબુક, યુટ્યુબ અને ઇન્સ્ટાગ્રામ માટે દુનિયાનું સૌથી મોટું માર્કેટ છે, પરંતુ અહીં કોઈ વય મર્યાદાનો કાયદો નથી. જ્યારે વિશ્વના અન્ય દેશોમાં સ્થિતિ અલગ છે:

ઓસ્ટ્રેલિયા: અહીં 16 વર્ષથી નીચેના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે. નિયમ તોડનાર કંપનીઓને ₹270 કરોડ સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.

ફ્રાન્સ: 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે પ્રતિબંધની તૈયારી ચાલી રહી છે.

અમેરિકા અને યુરોપ: અમેરિકાના કેટલાક રાજ્યો અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) માં પણ બાળકોનો ડેટા સુરક્ષિત રાખવા અને વય મર્યાદા (13 થી 16 વર્ષ) નક્કી કરવા માટે કડક નિયમો છે.

સરકારના આ સંકેત પરથી લાગે છે કે આગામી સમયમાં સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ માટે ભારતમાં કડક નિયમો લાગુ થઈ શકે છે.

આ પણ વાંચો-Budget 2026: ટેલિકોમ સેક્ટરે લાઇસન્સ ફી ઘટાડવા અને GSTમાં રાહતની માગ ઉઠાવી