આજે સમગ્ર વિશ્વમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશરના દર્દીઓની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. જો હાયપરટેન્શનને સમયસર કાબુમાં લેવામાં ન આવે તો તે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. આજે ‘વર્લ્ડ હાઇપરટેન્શન ડે' છે. ચાલો જાણીએ તેના લક્ષણો, કારણો, પ્રકારો અને નિવારક પગલાં વિશે.
આગામી બે દિવસ માટે તેને ઓપીડીમાં બોલાવવામાં આવ્યો હતો. તેનું બ્લડપ્રેશર ફરી ચેક કરવામાં આવ્યું. 3 દિવસમાં બ્લડ પ્રેશરનાં 3 પરીક્ષણો પછી, 12 ટકા યુવાનોને હાઈપરટેન્શન બ્લડ પ્રેશર 140 બાય 90 કરતાં વધુ જોવા મળ્યું.
World Hypertension Day 2023: હાઈપરટેન્શન અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશર એ ઝડપથી વધતી સમસ્યા છે. આ સ્થિતિમાં બ્લડ પ્રેશર 90/140 અથવા તેનાથી ઉપર પહોંચી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં શરીરની ધમનીઓમાં લોહીનું દબાણ ઘણું વધી જાય છે. તેનો ભોગ માત્ર વૃદ્ધો જ નથી યુવાનો પણ બને છે. તાજેતરના એક રિપોર્ટમાં સામે આવ્યું છે કે ઉત્તર પ્રદેશના આગ્રામાં 12 ટકા યુવાનો હાઈપરટેન્શનનો શિકાર છે. એસએન મેડિકલ કોલેજ દ્વારા 500 યુવકો પર કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં આ વાત સામે આવી છે. આજે હાઇપરટેન્શન ડે છે.
હાઈ બ્લડ પ્રેશરના કોઈ ચોક્કસ લક્ષણો નથી. તે સાયલન્ટ કિલર તરીકે ઓળખાય છે. તે ધીમે ધીમે તમારા મગજ, હૃદય અને કિડનીને નુકસાન પહોંચાડે છે. આનાથી બ્રેઈન હેમરેજ, બ્રેઈન સ્ટ્રોક અને હાર્ટ એટેક જેવી જીવલેણ સ્થિતિનું જોખમ વધી જાય છે. 50 વર્ષની ઉંમર પછી થતી બીમારીઓ હવે યુવાનોને અસર કરી રહી છે.
500 યુવાનો પર અભ્યાસ
મેડિસિન વિભાગના પ્રો., એસ.એન. પ્રભાત અગ્રવાલના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ 2021-22માં ઓપીડીમાં આવતા 25 થી 30 વર્ષના 500 યુવાનો પર અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ યુવાનોનું બ્લડપ્રેશર ચેક કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાંથી 22 ટકા યુવાનોને હાઈ બ્લડ પ્રેશર હતું. આગામી બે દિવસ માટે તેને ઓપીડીમાં બોલાવવામાં આવ્યો હતો. તેનું બ્લડપ્રેશર ફરી ચેક કરવામાં આવ્યું. 3 દિવસમાં બ્લડ પ્રેશરનાં 3 પરીક્ષણો પછી, 12 ટકા યુવાનોને હાઈપરટેન્શન બ્લડ પ્રેશર 140 બાય 90 કરતાં વધુ જોવા મળ્યું. સમજાવો કે પુખ્ત વ્યક્તિનું બ્લડ પ્રેશર 120/80 છે. જો કે, આ સંખ્યામાં થોડો વધઘટ થઈ શકે છે. પરંતુ જો બ્લડ પ્રેશર વારંવાર 140/90 કરતા વધારે હોય તો તેનો અર્થ એ છે કે તમે હાઈપરટેન્શનથી પીડિત છો.
હાઈ બ્લડ પ્રેશરના લક્ષણો
હાઈ બ્લડ પ્રેશરને કારણે માથાનો દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, નાકમાંથી રક્તસ્રાવ, થાક, છાતીમાં દુખાવો, પરસેવો, ઉલટી, ગભરાટ, અસ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. જો તમને આવા લક્ષણો સતત દેખાય છે, તો તમારે તરત જ તમારું બ્લડ પ્રેશર તપાસવું જોઈએ. જો કે, 18 વર્ષની ઉંમર પછી, દરેક વ્યક્તિએ બે વર્ષમાં એકવાર તેનું બ્લડ પ્રેશર તપાસવું જોઈએ. 40 વર્ષની ઉંમર પછી, તમારું બ્લડ પ્રેશર વર્ષમાં એકવાર તપાસવું જોઈએ.
બચાવ
પીનટ સૂપ
હાઈ બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરવા માટે મગની દાળનો સૂપ એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. તેને બનાવવા માટે તેમાં થોડી કોથમીર, જીરું અને એક ચપટી હળદર ઉમેરો. મગની દાળ હાઈ બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
સંતરાનો રસ અને નારિયેળ પાણી મિક્સ કરીને પીવો
જો તમારું બ્લડ પ્રેશર વારંવાર હાઈ રહેતું હોય તો તમારે નારિયેળ પાણીમાં એક ગ્લાસ નારંગીનો રસ મિક્સ કરીને પીવું જોઈએ. દિવસમાં ઓછામાં ઓછા બેથી ત્રણ વખત અડધો કપ પીવો.
કાકડી રાયતા
કાકડીમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને તેથી જ તે મૂત્રવર્ધક પદાર્થ તરીકે ઓળખાય છે. કાકડી રાયતા પાચનની સાથે સાથે બ્લડ પ્રેશર જાળવવામાં મદદ કરે છે.