India-US Trade Deal: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોમવારે રાત્રે એક મોટી જાહેરાત કરીને સૌને ચોંકાવી દીધા છે. ટ્રમ્પે ભારત સાથે ટ્રેડ ડીલ કરવાની વાત સ્વીકારી છે અને ભારત પર લાગતા ટેરિફ (આયાત શુલ્ક)ને 50% થી ઘટાડીને સીધો 18% કરી દીધો છે. આ સમાચાર બાદ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સોશિયલ મીડિયા પર આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે.
India-US Trade Deal: ભારતે 4 મહિનામાં કેવી રીતે અમેરિકાને ઘૂંટણિયે પાડ્યું? ટ્રમ્પે અચાનક કેમ ડીલ ફાઈનલ કરી
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત પરના ટેરિફ ઘટાડીને 18% કરવાની જાહેરાત કરી છે. જાણો ભારતે છેલ્લા 4 મહિનામાં કયા કૂટનીતિક દાવ ખેલ્યા જેના કારણે અમેરિકાએ તાત્કાલિક ટ્રેડ ડીલ કરવી પડી. વાંચો વિગતવાર અહેવાલ
અપડેટેડ 02:07:59 PM Feb 04, 2026 પર
અમેરિકા પર સૌથી મોટું દબાણ જાન્યુઆરી 2026 માં આવ્યું, જ્યારે ભારતે યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ સાઈન કર્યો.
જોકે, ઉપરથી જોતા આ નિર્ણય અચાનક લેવાયો હોય તેવું લાગે છે, પરંતુ હકીકતમાં આ ભારતની રણનીતિ અને કૂટનીતિની મોટી જીત છે. છેલ્લા ચાર મહિનામાં ભારતે એવા પગલાં લીધાં કે અમેરિકા પર ચોતરફા દબાણ ઊભું થયું. અમેરિકાને ડર હતો કે જો તેઓ જલ્દી ડીલ નહીં કરે, તો ભારતીય માર્કેટ તેમના હાથમાંથી સરકી જશે.
ચાલો સમજીએ કે ભારતે એવા કયા 4 મોટા "માસ્ટરસ્ટ્રોક" માર્યા જેના લીધે અમેરિકાને નમવું પડ્યું.
1. BRICS દેશો સાથે નવું ટ્રેડ મોડલ અને ડોલરને ચેલેન્જ
જ્યારે અમેરિકાએ ભારત પર ભારે ટેરિફ લાદવાની વાત કરી, ત્યારે ભારતે ગભરાવાને બદલે ચીન અને રશિયા જેવા BRICS દેશો સાથે વેપાર વધારવાની દિશામાં કામ શરૂ કર્યું. ભારત પાસે 2026 ની બ્રિક્સની અધ્યક્ષતા હતી, જેનો ભારતે ભરપૂર ફાયદો ઉઠાવ્યો. ભારતે લોકલ કરન્સી (સ્થાનિક ચલણ) માં વેપાર વધારવા પર જોર આપ્યું. આ સીધો અમેરિકન ડોલરના વર્ચસ્વ પર પ્રહાર હતો. અમેરિકાને સમજાયું કે જો ભારત બ્રિક્સ દેશો સાથે મોટું ટ્રેડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરી લેશે, તો અમેરિકન અર્થતંત્રને નુકસાન જશે.
2. પુતિનની ભારત મુલાકાત અને ડિફેન્સ ડીલ
ડિસેમ્બર 2025 માં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. આ મુલાકાત માત્ર ઔપચારિક નહોતી. આ દરમિયાન એનર્જી, ડિફેન્સ અને લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરમાં મોટા કરારો થયા. આનાથી અમેરિકાને સ્પષ્ટ મેસેજ મળ્યો કે ભારત ગમે તેટલા દબાણ છતાં તેના જૂના મિત્ર રશિયાનો સાથ છોડશે નહીં. અમેરિકાની ભારતને રશિયાથી દૂર કરવાની રણનીતિ અહીં નિષ્ફળ જતી દેખાઈ.
3. યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથે ઐતિહાસિક ડીલ
અમેરિકા પર સૌથી મોટું દબાણ જાન્યુઆરી 2026 માં આવ્યું, જ્યારે ભારતે યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ સાઈન કર્યો. આ ડીલ માટે છેલ્લા 20 વર્ષથી વાતચીત ચાલી રહી હતી. તેને 'મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ' માનવામાં આવી રહી છે. આ ડીલ થવાથી ભારત માટે અમેરિકા સિવાય યુરોપનું મોટું માર્કેટ ખૂલી ગયું. ભારતને જે ટેક્નોલોજી અને રોકાણ અમેરિકા પાસેથી જોઈતું હતું, તે હવે યુરોપથી મળવાનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો. આ અમેરિકા માટે મોટો ફટકો હતો કારણ કે હવે ભારતની અમેરિકા પરની નિર્ભરતા ઘટી ગઈ હતી.
4. UAE સાથે એનર્જી ડીલ અને દાવોસમાં વિરોધ
ભારતે પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે પણ અમેરિકા પર આધાર રાખવાને બદલે મધ્ય પૂર્વના દેશો સાથે સંબંધો મજબૂત કર્યા. જાન્યુઆરી 2026 માં UAE ના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ બિન જાયદ અલ નાહયાન ભારત આવ્યા અને એનર્જી તથા LNG સપ્લાય માટે મોટા કરારો કર્યા.આ ઉપરાંત, વર્લ્ડ ઈકોનોમિક ફોરમ (દાવોસ 2026) માં પણ અમેરિકાની ટેરિફ નીતિઓનો ખુલીને વિરોધ થયો. વૈશ્વિક મંચ પર ભારત અને અન્ય દેશોએ ન્યાયી વેપાર નિયમોની વાત કરી, જેનાથી અમેરિકા બેકફૂટ પર આવી ગયું.
આમ, ભારતે અમેરિકા પર આધારિત રહેવાને બદલે રશિયા, યુરોપ અને UAE સાથે મજબૂત વિકલ્પો તૈયાર કરી લીધા હતા. અમેરિકન કંપનીઓને ડર હતો કે જો તેઓ મોડું કરશે તો ભારતીય બજારમાં બીજા દેશો કબજો જમાવી લેશે. આ જ કારણ છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાત્કાલિક અસરથી ટેરિફ ઘટાડીને ભારત સાથે ટ્રેડ ડીલ ફાઈનલ કરવાનો નિર્ણય લેવો પડ્યો.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
