વક્ફ એક્ટ સુનાવણી: કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કહ્યું, 'વક્ફ એ ઇસ્લામનો આવશ્યક ભાગ નથી, ગેરસમજ ફેલાવવામાં આવી રહી છે'

વક્ફ (સંશોધન) અધિનિયમ, 2025ની બંધારણીય માન્યતાને પડકારતી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં બીજા દિવસે પણ સુનાવણી ચાલી. આ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી. આર. ગવઈ અને જસ્ટિસ ઓગસ્ટિન જોર્જ મસીહની બેન્ચ સમક્ષ દલીલો રજૂ કરી. તેમણે જણાવ્યું કે વક્ફ એક ઇસ્લામિક કોન્સેપ્ટ છે, પરંતુ તે ઇસ્લામનો આવશ્યક ભાગ નથી. વક્ફ એ ચેરિટીનું એક સ્વરૂપ છે અને તે મૌલિક અધિકાર નથી.

વક્ફ એ દાનનું સ્વરૂપ, નહીં મૌલિક અધિકાર

સોલિસિટર જનરલ મહેતાએ કોર્ટમાં જણાવ્યું કે વક્ફ એ દાનની પરંપરા છે, જે ઇસ્લામ સહિત અન્ય ધર્મોમાં પણ જોવા મળે છે. "હિન્દુઓ અને શીખોમાં પણ દાનની પરંપરા છે. ઇસ્લામમાં આ દાનને વક્ફ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે," એમ તેમણે કહ્યું. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે 'વક્ફ બાય યૂઝર'નો સિદ્ધાંત, જેના આધારે લાંબા સમયથી ધાર્મિક કે ચેરિટેબલ હેતુઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સંપત્તિને વક્ફ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવે છે, તે મૌલિક અધિકાર નથી. આ સિદ્ધાંતને કાયદા દ્વારા માન્યતા મળી છે, પરંતુ તેનો દુરુપયોગ થતો હોય તો સરકારને આવી સંપત્તિ પર દાવો કરવાનો કાયદેસર અધિકાર છે.

'વક્ફ બોર્ડમાં બિન-મુસ્લિમ સભ્યોનો સમાવેશ ધર્મને અસર નહીં કરે'

'ગેરસમજ ફેલાવવામાં આવી રહી છે'

મહેતાએ એક મહત્ત્વનો મુદ્દો ઉઠાવતા કહ્યું કે વક્ફ અંગે ખોટું નેરેટિવ ઊભું કરવામાં આવી રહ્યું છે. "એવી ગેરસમજ ફેલાવવામાં આવી રહી છે કે વક્ફ સંપત્તિઓ પર સામૂહિક રીતે કબજો કરવામાં આવશે અથવા દસ્તાવેજો આપવા પડશે," એમ તેમણે જણાવ્યું. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર 140 કરોડ નાગરિકોની સંપત્તિની રક્ષક છે અને જાહેર સંપત્તિનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ ન થાય તેની ખાતરી કરવી રાજ્યની ફરજ છે.

જે.પી.સી.ની બેઠકો અને વિચાર-વિમર્શ

મહેતાએ જણાવ્યું કે વક્ફ (સંશોધન) અધિનિયમ, 2025ને લઈને વ્યાપક વિચાર-વિમર્શ કરવામાં આવ્યું છે. "અમને 96 લાખ પ્રતિનિધિત્વ મળ્યા. જોઈન્ટ પાર્લામેન્ટરી કમિટી (JPC)ની 36 બેઠકો યોજાઈ, જેમાં વિવિધ મુસ્લિમ સંસ્થાઓ પાસેથી ઇનપુટ લેવામાં આવ્યા. આ પછી એક વ્યાપક રિપોર્ટ તૈયાર કરવામાં આવ્યો, જેમાં સૂચનોને કારણો સાથે સ્વીકારવામાં કે નકારવામાં આવ્યા. આખરે, આ અધિનિયમને બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યો," એમ તેમણે ઉમેર્યું.

અધિનિયમનું બંધારણીય રક્ષણ

કેન્દ્ર સરકારે પોતાના લેખિત જવાબમાં વક્ફ અધિનિયમનું જોરદાર રક્ષણ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે વક્ફ એક 'સેક્યુલર કોન્સેપ્ટ' છે અને આ કાયદા પર રોક લગાવી શકાય નહીં, કારણ કે તેની પાસે 'બંધારણીય માન્યતા'નો ટેકો છે. અરજીકર્તાઓની દલીલ કે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટથી ઉપરનો અધિકારી વક્ફ સંપત્તિઓ પર સરકારી હોવાના આધારે દાવો નક્કી કરી શકે છે, તેનો જવાબ આપતા મહેતાએ કહ્યું, "આ દલીલ ફક્ત ભ્રામક જ નથી, પણ સાવ ખોટી છે."

આ પણ વાંચો - ડિફેન્સ સેક્ટરમાં રિ-રેટિંગની શરૂઆત, BEL જેવા શેર્સમાં આગામી કેટલાય દાયકાઓ સુધી રહેશે તેજી - પ્રકાશ દિવાન