PM શેખ હસીનાએ દેશ કેમ છોડ્યો, બાંગ્લાદેશમાં હિંસાની આગ ક્યારે અને કેવી રીતે ફેલાઈ? જાણો અત્યાર સુધીનું તમામ અપડેટ

ગયા મહિને, બાંગ્લાદેશમાં સરકારી નોકરીઓમાં અનામત ક્વોટાના વિરોધમાં વિદ્યાર્થી જૂથો દ્વારા હિંસામાં ઓછામાં ઓછા 300 લોકો માર્યા ગયા અને હજારો ઘાયલ થયા. બાંગ્લાદેશમાં સરકારી નોકરીઓમાં ક્વોટા પ્રણાલીને લઈને શાંતિપૂર્ણ વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ તરીકે જે શરૂ થયું તે વડા પ્રધાન શેખ હસીના અને તેમના શાસક અવામી લીગ પક્ષ સામે નોંધપાત્ર પડકાર અને બળવોમાં ફેરવાઈ ગયું.

બળવાખોરોએ દેશભરમાં હિંસા ફાટી નીકળ્યા પછી રાજધાની ઢાકા તરફ કૂચ કરવાની યોજના જાહેર કરી, જેના પરિણામે ઘણા લોકોના મોત થયા, સ્થાનિક મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, સેના વિરોધીઓ સાથે જોડાઈ અને કમાન્ડ સંભાળી. પીએમ હસીનાએ વિરોધ કર્યો પરંતુ જ્યારે સ્થિતિ કાબૂ બહાર થઈ ગઈ તો તેમણે પીએમ પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું અને સેનાના હેલિકોપ્ટર સાથે દેશ છોડી દીધો. આ પછી સેનાએ દેશમાં અનિશ્ચિત સમય માટે પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે અને વચગાળાની સરકાર બનાવવાની પણ જાહેરાત કરી છે. મળતી માહિતી મુજબ શેખ હસીના ભારત પહોંચી ગયા છે.

શું બાંગ્લાદેશમાં અશાંતિ પાછળ પાકિસ્તાન, ISI છે?

છાત્ર શિબીર, પ્રતિબંધિત જમાત-એ-ઇસ્લામીની વિદ્યાર્થી પાંખ, પાકિસ્તાનની ISI દ્વારા કથિત રીતે સમર્થિત સંગઠન, દેશમાં હિંસા ભડકાવવા પાછળ છે અને બાંગ્લાદેશમાં વિદ્યાર્થીઓના વિરોધને સમર્થન આપી રહ્યું છે, સૂત્રોએ જણાવ્યું કે પાકિસ્તાન આર્મી અને આઈએસઆઈનો હેતુ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાની સરકારને અસ્થિર કરવાનો અને વિરોધ પ્રદર્શન અને હિંસા દ્વારા વિપક્ષ બીએનપીને સત્તામાં લાવવાનો છે. જો કે હસીના પ્રશાસન વિપક્ષી નેતાઓની ગતિવિધિઓ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે.

શેખ હસીના સામે વિરોધ કેમ થયો?

બાંગ્લાદેશમાં સામૂહિક વિરોધની શરૂઆત સિવિલ સર્વિસ ક્વોટા સિસ્ટમમાં સુધારાની માંગ સાથે વિદ્યાર્થીઓના દેખાવો તરીકે થઈ હતી. વિદ્યાર્થીઓએ દલીલ કરી હતી કે હાલના ક્વોટાથી વડાપ્રધાન શેખ હસીનાના શાસક પક્ષ અવામી લીગના વફાદારોને અન્યાયી રીતે ફાયદો થયો છે. વિદ્યાર્થીઓના વિરોધમાં વધારો થયો કારણ કે વિરોધીઓએ સરકાર સામે વ્યાપક અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો, જેના પર તેઓ નિરંકુશ પ્રથાઓ અને અસંમતિને દબાવવાનો આરોપ લગાવતા હતા. શાળાઓ અને યુનિવર્સિટીઓ બંધ કરવા સહિતની સરકારી પ્રતિક્રિયા, અશાંતિને કાબૂમાં લેવામાં નિષ્ફળ રહી.

નોકરીના ક્વોટાને ફરીથી દાખલ કરવા સામે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયથી વિરોધીઓને સંપૂર્ણ સંતોષ થયો ન હતો, જેમણે "સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ" ના બાળકો માટે નોકરીના તમામ આરક્ષણો નાબૂદ કરવાની માંગ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. જ્યારે ભૂતપૂર્વ સેના પ્રમુખ જનરલ ઈકબાલ કરીમ ભુઈયાએ સરકારના વિરોધ પ્રદર્શનની ટીકા કરી અને સેનાને પાછી ખેંચી લેવાની હાકલ કરી ત્યારે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી ગઈ. આ સાથે વર્તમાન આર્મી ચીફના પ્રદર્શનકારીઓ પ્રત્યેના સમર્થક વલણે અશાંતિમાં વધુ વધારો કર્યો છે.

બાંગ્લાદેશમાં હિંસા, જાણો સંપૂર્ણ ટાઇલ લાઇન

1 જુલાઈના રોજ, યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓએ જાહેર ક્ષેત્રની નોકરીઓ માટે ક્વોટા સિસ્ટમમાં સુધારાની માંગ સાથે નાકાબંધી શરૂ કરી હતી અને રસ્તાઓ તેમજ રેલ્વે લાઈનોને ખોરવી નાખી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આ યોજના હસીનાના સત્તાધારી અવામી લીગના વફાદારોની તરફેણ કરે છે. જાન્યુઆરીમાં પાંચમી વખત જીતવા છતાં, હસીનાએ વિરોધને ફગાવી દીધો અને કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ "તેમનો સમય બગાડે છે."

16 જુલાઇના રોજ, ઢાકામાં વિરોધીઓ અને સરકારના સમર્થકો વચ્ચેની અથડામણો પછી છ લોકોના પ્રથમ નોંધાયેલા મૃત્યુ સાથે હિંસા વધી હતી. હસીનાની સરકારે દેશભરની શાળાઓ અને યુનિવર્સિટીઓને બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો અને ત્યારબાદ હિંસા વધી.

18 જુલાઈના રોજ વિરોધ વધ્યો - વિદ્યાર્થીઓએ હસીનાની શાંતિ અપીલને નકારી કાઢી અને તેમના રાજીનામાની માંગણી શરૂ કરી. વિરોધીઓએ "સરમુખત્યાર સાથે નીચે" ના નારા લગાવ્યા અને અન્ય સરકારી ઇમારતો તેમજ બાંગ્લાદેશ ટેલિવિઝનના મુખ્યાલયને આગ લગાવી દીધી. સરકારે અશાંતિને રોકવા માટે ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. કર્ફ્યુ અને સૈનિકોની તૈનાતી હોવા છતાં અથડામણમાં ઓછામાં ઓછા 32 લોકો માર્યા ગયા અને સેંકડો ઘાયલ થયા.

21 જુલાઈના રોજ, બાંગ્લાદેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે નોકરીના ક્વોટાને ફરીથી દાખલ કરવા સામે ચુકાદો આપ્યો. આ નિર્ણયને ટીકાકારો હસીનાની સરકાર સાથેના જોડાણ તરીકે જોતા હતા. જો કે, આ નિર્ણયથી બાંગ્લાદેશના 1971ના સ્વતંત્રતા યુદ્ધના "સ્વતંત્ર સેનાનીઓ" ના બાળકો માટે નોકરીમાં અનામત સમાપ્ત કરવાની વિરોધીઓની માંગણી સંતોષાઈ ન હતી.

21 જુલાઈના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે મોટાભાગના ક્વોટાને રદ કર્યા પછી ક્વોટા સિસ્ટમમાં સુધારાની હાકલ કરતા વિરોધ અટકી ગયા હતા. જો કે, વિરોધીઓ ગયા અઠવાડિયે હિંસા માટે હસીના પાસેથી જાહેર માફી માંગે, ઇન્ટરનેટ કનેક્શન પુનઃસ્થાપિત કરવા, કૉલેજ અને યુનિવર્સિટી કેમ્પસને ફરીથી ખોલવા અને મુક્ત કરવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. જેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

4 ઓગસ્ટના રોજ સેનાએ વિરોધીઓનો સાથ આપ્યો અને રવિવારે હજારો લોકો ફરી સરકાર સમર્થકો સાથે ઘર્ષણમાં પડ્યા, પરિણામે 14 પોલીસ અધિકારીઓ સહિત 68 લોકોના મોત થયા. ભૂતપૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ ઈકબાલ કરીમ ભુઈયાએ સરકારને સેના પાછી ખેંચવાની વિનંતી કરી હતી અને હત્યાઓની નિંદા કરી હતી. વર્તમાન આર્મી ચીફ વકર-ઉઝ-ઝમાને કહ્યું કે સેના "હંમેશા લોકોની સાથે છે."

વિદ્યાર્થીઓના જૂથે રવિવારથી એક મુદ્દાના એજન્ડા સાથે રાષ્ટ્રવ્યાપી અસહકાર આંદોલનની હાકલ કરી હતી અને કહ્યું હતું કે પીએમ શેખ હસીનાએ રાજીનામું આપવું પડશે.

હસીનાએ કહ્યું- આ વિદ્યાર્થીઓ નથી, આતંકવાદી છે

76 વર્ષીય હસીના અને તેમની સરકારે શરૂઆતમાં કહ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓ ક્વોટા વિરોધ દરમિયાન હિંસામાં સામેલ ન હતા અને અથડામણ અને આગચંપી માટે ઇસ્લામિક પક્ષ, જમાત-એ-ઇસ્લામી અને મુખ્ય વિપક્ષી બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) ને દોષી ઠેરવ્યા હતા. પરંતુ રવિવારે ફરી હિંસા ફાટી નીકળ્યા બાદ હસીનાએ કહ્યું કે 'જે લોકો હિંસા કરી રહ્યા છે તેઓ વિદ્યાર્થીઓ નથી પરંતુ આતંકવાદી છે જેઓ દેશને અસ્થિર કરવા માગે છે.'

હસીનાએ જાન્યુઆરીમાં જ ચૂંટણી જીતી હતી

આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં યોજાયેલી સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં સતત ચોથી ટર્મ જીત્યા બાદ હસીનાએ સત્તા જાળવી રાખી હતી, જેનો BNP દ્વારા બહિષ્કાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેણે તેના અવામી લીગ પર કપટી ચૂંટણીઓને કાયદેસર બનાવવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

આ પણ વાંચો - દુનિયાને મુઠ્ઠીમાં કરી લેવા માગે છે ઇન્ડિયા, પ્રવાસન ક્ષેત્રે આવી શકે છે મોટી તેજી