Income Tax Return: આ નાની ભૂલો ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન એટલે કે ITR ફાઇલિંગમાં નહીં થાય, જાણી લો તેના વિશેની તમામ વિગતો

Income Tax Return: ઈન્કમટેક્સ રિટર્ન ફાઈલ કરવાની અંતિમ તારીખ ઝડપથી નજીક આવી રહી છે. આવકવેરા વિભાગે ઇન્ડીવિજ્યુઅલ્સ દ્વારા ઉપયોગ માટે ત્રણ ફોર્મ જાહેર કર્યા છે. જેમાં ITR-1, ITR-2 અને ITR-3નો સમાવેશ થાય છે. કેટલાક અન્ય ફોર્મ્સ પણ અનેબલ કરવામાં આવ્યા છે. ટેક્સપેયર્સ આનો ઉપયોગ ઓનલાઇન ITR ફાઇલિંગ માટે કરી શકે છે. આ પહેલાથી ભરેલા ડેટા ફોર્મ છે. અત્યાર સુધી ઘણી કંપનીઓએ તેમના કર્મચારીઓને ફોર્મ 16 જાહેર કર્યા છે. જે કંપનીઓએ અત્યાર સુધી ઈશ્યુ નથી કર્યું તે જલ્દી ઈશ્યુ કરશે. નાણાકીય વર્ષ 2022-23 માટે આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ 31 જુલાઈ, 2023 છે.

જો તમે નોકરી કરતા હો, તો તમારે ફોર્મ 16 મળતાની સાથે જ આવકવેરા રિટર્ન ભરવાની પ્રોસેસ શરૂ કરી દેવી જોઈએ. વહેલું શરૂ કરવાથી ઘણી બધી ભૂલો ટાળી શકાય છે જે વારંવાર ઉતાવળમાં રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે કરવામાં આવે છે. ચાલો રિટર્ન ફાઇલિંગમાં થયેલી કેટલીક સામાન્ય ભૂલો જોઈએ:

ટેક્સપેયરે તેની આવકના સ્ત્રોત, કુલ કરપાત્ર આવક, આવકના મૂળ (દેશી કે વિદેશી) અને સંપત્તિના આધારે પોતાના માટે યોગ્ય ફોર્મ પસંદ કરવાનું હોય છે. ફોર્મ 1 અને ફોર્મ 4 વ્યક્તિગત ટેક્સપેયર્સ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે. એક પગારદાર વ્યક્તિ જેની આવક FY23 માં રૂ 50 લાખ સુધીની છે તે ATR 1 ફોર્મનો ઉપયોગ કરશે. આ ફોર્મનો ઉપયોગ ટેક્સપેયર્સ દ્વારા પણ કરી શકાય છે જેમની પાસે બેંક વ્યાજ, પોસ્ટ ઑફિસ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અને કૃષિ જેવા અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી 5000 રૂપિયા સુધીની આવક છે.

ખોટા ફોર્મનો ઉપયોગ કરવાથી ખામીયુક્ત ITR થશે. આ કિસ્સામાં, તમને રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટે નોટિસ મળી શકે છે. જો તમે સમયસર રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન ફાઇલ નહીં કરો તો તમારું રિટર્ન અમાન્ય ગણાશે.

ફોર્મ 16 અને ફોર્મ 26AS તપાસતા નથી

તમારું રિટર્ન ફાઇલ કરતાં પહેલાં તમારે ફોર્મ 26AS અને એન્યુઅલ ઇન્ફર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ (AIS)માંથી પસાર થવું આવશ્યક છે. બંનેને આવકવેરા વિભાગના ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ incometax.gov.in પરથી એક્સેસ કરી શકાય છે. તમારે TDS અને ઉચ્ચ મૂલ્યના વ્યવહારોની વિગતો સાચી છે કે નહીં તે તપાસવું પડશે. તેમાં રોકડ થાપણો, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, રિયલ એસ્ટેટ વ્યવહારો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. જો તમને આ દસ્તાવેજોમાં કોઈપણ પ્રકારની ભૂલ દેખાય છે, તો તમારે ટેક્સ કપાત કરનાર વિશે જણાવવું પડશે.

છેલ્લી મિનિટે રિટર્ન ફાઇલિંગ

રિટર્ન ફાઈલ કરવામાં વિલંબ કરવાનો કોઈ અર્થ નથી. ઘણી વખત મોડું થાય તો ડેડલાઈન પણ પસાર થઈ જાય છે. તેનું કારણ એ છે કે જરૂરી દસ્તાવેજો એકત્રિત કરવામાં થોડો સમય લાગે છે. છેલ્લી ઘડીના લોડને કારણે આવકવેરા વિભાગની વેબસાઈટમાં કેટલીક ટેકનિકલ ખામી હોવાની પણ શક્યતા છે. આથી રિટર્ન વહેલા ફાઈલ કરવું ફાયદાકારક છે. જો તમે નિર્ધારિત સમયની અંદર રિટર્ન ફાઈલ નહીં કરો તો તમારે 1000 રૂપિયાથી લઈને 5000 રૂપિયા સુધીનો દંડ ભરવો પડી શકે છે.

વ્યાજની આવકની જાણ કરતા નથી

જો તમને માત્ર પગારમાંથી જ આવક મળતી હોય તો પણ તમારા માટે રિટર્નમાં બેંક ખાતામાંથી મળેલા વ્યાજની માહિતી આપવી જરૂરી છે. વાસ્તવમાં, દરેક વ્યક્તિનું બેંકમાં પોતાનું બચત ખાતું હોય છે. તેમાં બાકી રહેલી રકમ પર તેને થોડું વ્યાજ મળે છે. એટલા માટે રિટર્નમાં આ આવકની માહિતી આપવી જરૂરી છે. ઘણા લોકો તેને ગંભીરતાથી લેતા નથી. તેઓ તેમના રિટર્નમાં વ્યાજની આવક જાહેર કરવાનું ભૂલી જાય છે.

કેપિટલ બેનિફિટની જાણ કરતા નથી

નાણાકીય વર્ષ 2022-23 થી, જો તમે ડેટ ફંડના એકમોને ત્રણ વર્ષ પહેલાં વેચો છો, તો તેમાંથી નફો ટૂંકા ગાળાના મૂડી લાભ તરીકે ગણવામાં આવશે. તે તમારી આવકમાં ઉમેરવામાં આવશે. પછી તમારા સ્લેબ રેટ પ્રમાણે તેના પર ટેક્સ લાગશે. જો તમે ત્રણ વર્ષથી વધુ સમય માટે એકમો ધરાવે છે, તો તેના પર ઇન્ડેક્સેશન લાભ સાથે 20 ટકા ટેક્સ લાગશે. હવે ડેટ ફંડના નફા પર લાંબા ગાળાના મૂડી લાભને નાબૂદ કરવામાં આવ્યો છે.

રિટર્ન ફાઈલ કર્યા પછી તેની ચકાસણી ન કરવી

ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન ફાઈલ કર્યા બાદ તેની ખરાઈ કરવી જરૂરી છે. હવે રિટર્ન ફાઈલ કર્યાના 30 દિવસની અંદર તેની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે. આવકવેરા વિભાગના ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલની મદદથી આધાર, પ્રી-વેલિડેટેડ બેંક એકાઉન્ટ, ડીમેટ એકાઉન્ટ વગેરે દ્વારા તેની ચકાસણી કરી શકાય છે. તમે ITR-V અથવા સ્વીકૃતિ ફોર્મ પણ ડાઉનલોડ કરી શકો છો. ત્યારબાદ તેને બેંગલુરુ સ્થિત આવકવેરા વિભાગના ઈન્કમ ટેક્સ સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ સેન્ટરમાં મોકલી શકાય છે.

આ પણ વાંચો - 'આપણા દેશમાં આપણી લડાઈ લડો' ભૂતપૂર્વ ભારતીય ક્રિકેટર આકાશ ચોપરાએ રાહુલ ગાંધીનું નામ લીધા વિના સાધ્યું નિશાન