ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)એ મોબાઇલ નંબર અને ડિજિટલ ટ્રાન્જેક્શનને લગતા વધતા નાણાકીય કૌભાંડોને રોકવા માટે નવી ગાઇડલાઇન જાહેર કરી છે. બેન્કોએ કોલ અને SMS માટે ખાસ નંબરોનો ઉપયોગ કરવો પડશે. તેનો હેતુ કોલ અને SMS દ્વારા થતી છેતરપિંડી અટકાવવાનો છે. RBIએ 31 માર્ચ, 2025 સુધીમાં આ નવા નિયમો લાગુ કરવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું છે. આ ગાઇડલાઇનમાં નિયમન કરાયેલી સંસ્થાઓ (REs) જેમ કે બેન્કો, નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ (NBFCs) અને ચુકવણી એગ્રીગેટર્સ પર કડક સુરક્ષા પગલાં અપનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
મોબાઇલ કોલ અને SMS છેતરપિંડી રોકવા માટે RBIએ બનાવ્યા નિયમો, બધી બેન્કોએ ખાસ નંબરનો કરવો પડશે ઉપયોગ
RBI: ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)એ મોબાઇલ નંબર અને ડિજિટલ ટ્રાન્જેક્શનને લગતા વધતા નાણાકીય કૌભાંડોને રોકવા માટે નવી ગાઇડલાઇન જાહેર કરી છે. બેન્કોએ કોલ અને SMS માટે ખાસ નંબરોનો ઉપયોગ કરવો પડશે. તેનો હેતુ કોલ અને SMS દ્વારા થતી છેતરપિંડી અટકાવવાનો છે.
અપડેટેડ 03:24:21 PM Jan 22, 2025 પર
RBIએ REsને કસ્ટમર્સને આ નવી સુરક્ષા સુવિધાઓ વિશે ઇમેઇલ, SMS અને સ્થાનિક ભાષાઓમાં જાણ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
મોબાઇલ નંબર રિવોકેશન લિસ્ટ
નવા નિયમો હેઠળ, મોબાઇલ નંબર રિવોકેશન લિસ્ટ (MNRL) પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. તે ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે. બધા આરઈઓએ ખાતરી કરવી જરૂરી છે કે રદ કરાયેલા અથવા નિષ્ક્રિય મોબાઇલ નંબરો સાથે જોડાયેલા એકાઉન્ટ્સની ઍક્સેસ અવરોધિત છે. આનાથી ગ્રાહકોના ડેટાની સુરક્ષા વધશે અને છેતરપિંડીના બનાવો ઘટશે.
ખાતાઓનું નિરીક્ષણ
RBIએ નિર્દેશ આપ્યો છે કે રદ કરાયેલા નંબરો સાથે જોડાયેલા ખાતાઓ પર નજર રાખવામાં આવે. આનાથી આ ખાતાઓનો ઉપયોગ પૈસાના ગુનેગારો અથવા સાયબર છેતરપિંડી માટે થતો અટકાવાશે. RBIએ ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI)ના નંબરિંગ પ્રોટોકોલને અપનાવ્યો છે. REs એ સર્વિસ અને વ્યવહારિક કોલ્સ માટે '1600xx' અને પ્રમોશનલ કોલ્સ માટે '140xx' નો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે. આનાથી કાયદેસર અને અનિચ્છનીય કોલ્સ વચ્ચેનો તફાવત સરળ બનશે.
કસ્ટમર કેર નંબર રજિસ્ટ્રેશન
બધી સંસ્થાઓએ DoTના ટેલિકોમ સાથી પોર્ટલ પર તેમના કસ્ટમર કેર નંબરો નોંધાવવા જરૂરી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને નકલી નંબરો ઓળખવામાં અને પારદર્શિતા વધારવામાં મદદ કરવાનો છે.
અનિચ્છનીય કોલ્સ રોકવાની રીતો
TRAI ગાઇડલાઇન અનુસાર, બધી એન્ટિટીઓએ ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ લેજર ટેકનોલોજી (DLT) પ્લેટફોર્મ પર નોંધણી કરાવવી જરૂરી છે. SMS અને કોલ્સ માટે પૂર્વ-મંજૂર સામગ્રી ટેમ્પ્લેટ્સનો ઉપયોગ કરવો અને પ્રમોશનલ મેસેજીસ માટે કસ્ટમર્સ પાસેથી ડિજિટલ સંમતિ મેળવવી ફરજિયાત રહેશે. આ પ્રક્રિયા અનિયંત્રિત ટેલિમાર્કેટર્સને દૂર કરવામાં અને ટેલિકોમને ટ્રેસ કરવામાં મદદ કરશે.
કસ્ટમર જાગૃતિ અને ડેટા સુરક્ષા
RBIએ REsને કસ્ટમર્સને આ નવી સુરક્ષા સુવિધાઓ વિશે ઇમેઇલ, SMS અને સ્થાનિક ભાષાઓમાં જાણ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. ડેટા ગોપનીયતા સુનિશ્ચિત કરવા અને કોઈપણ ઉલ્લંઘનના કિસ્સામાં તાત્કાલિક રિપોર્ટિંગ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવે છે. આ સ્ટેપનો ઉદ્દેશ્ય ભારતના ડિજિટલ નાણાકીય ઇકોસિસ્ટમને સુરક્ષિત બનાવવા અને મોબાઇલ નંબરના દુરુપયોગને રોકવાનો છે. RBI અને TRAI ની આ પહેલ ડિજિટલ ટ્રાન્જેક્શનમાં વધતી જતી છેતરપિંડીને રોકવા તરફ એક મોટું પગલું છે.
MoneyControl News
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.
