UPI Transactions: એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બરમાં UPI ટ્રાન્ઝેક્શનમાં 27%નો ઉછાળો, વેલ્યૂ ₹177 લાખ કરોડે પહોંચી

UPI Transactions: ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિના એટલે કે એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન UPI દ્વારા થતા ટ્રાન્ઝેક્શનની સંખ્યામાં જોરદાર વધારો નોંધાયો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન UPI ટ્રાન્ઝેક્શન 27% વધીને લગભગ 145 અબજ થઈ ગયા છે. ગયા નાણાકીય વર્ષની સમાન અવધિમાં UPI મારફતે 114 અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન થયા હતા.

NPCIના ડેટા અનુસાર, એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન UPI દ્વારા કુલ ₹177 લાખ કરોડના ટ્રાન્ઝેક્શન થયા હતા. એક વર્ષ અગાઉ આ આંકડો ₹148 લાખ કરોડ હતો. એટલે કે UPI ટ્રાન્ઝેક્શનની કુલ વેલ્યૂમાં 20%નો વધારો થયો છે.

જોકે, સપ્ટેમ્બર 2026માં UPI ટ્રાન્ઝેક્શનની સંખ્યા માસિક ધોરણે 1.8% ઘટીને 2,407 કરોડ રહી હતી. ઓગસ્ટમાં UPI દ્વારા 2,450 કરોડ ટ્રાન્ઝેક્શન થયા હતા.

RBIના આંકડા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં UPI ટ્રાન્ઝેક્શનની કુલ વેલ્યૂ પણ 1.50% ઘટીને ₹29.37 લાખ કરોડ રહી હતી. ઓગસ્ટમાં આ વેલ્યૂ ₹29.82 લાખ કરોડ હતી.

ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, ઓગસ્ટમાં 31 દિવસની સરખામણીએ સપ્ટેમ્બરમાં 30 દિવસ હોવાથી માસિક ટ્રાન્ઝેક્શનની સંખ્યામાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. જોકે, દૈનિક સરેરાશ ટ્રાન્ઝેક્શન સપ્ટેમ્બરમાં 80.2 કરોડ રહ્યા હતા, જે ઓગસ્ટના 79.1 કરોડ કરતાં વધુ છે.

15 ઓક્ટોબરથી ₹2,000થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર MDR

સરકારે 15 ઓક્ટોબર 2026થી ₹2,000થી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ્સ માટે 0.4% MDR લાગુ કર્યો છે. જોકે, ₹2,000 સુધીના નાના પેમેન્ટ્સ પર કોઈ ચાર્જ નહીં લાગે.

બે વ્યક્તિ વચ્ચે થતા Person-to-Person (P2P) UPI ટ્રાન્ઝેક્શન સંપૂર્ણપણે ફ્રી રહેશે, પછી ભલે ટ્રાન્ઝેક્શનની રકમ કેટલી પણ હોય.

UPI QR કોડ દ્વારા મહિનામાં ₹1 લાખ સુધીની પેમેન્ટ સ્વીકારતા નાના મર્ચન્ટ્સ પણ નવા ચાર્જથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત રહેશે.

MDRની મહત્તમ મર્યાદા ₹300

₹75,000 કે તેથી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન માટે MDRની મહત્તમ મર્યાદા દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન દીઠ ₹300 રહેશે.

રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા, ઈંધણ અને કૃષિ ઇનપુટ જેવા જરૂરી અને ઓછા માર્જિનવાળા ક્ષેત્રોમાં ₹2,000થી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ₹5નો ફ્લેટ MDR લાગશે.

મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, સિક્યોરિટીઝ તેમજ શેર બ્રોકર અને ડીલર મારફતે કરવામાં આવતા પેમેન્ટ પર 0.02% MDR લાગશે, જેની મહત્તમ મર્યાદા ₹300 રહેશે.

MDRની રકમ કેવી રીતે વહેંચાશે?

MDR લાગુ કરવાનો હેતુ ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમ માટે ટકાઉ રેવન્યુ સિસ્ટમ ઊભી કરવાનો છે. MDR એટલે મર્ચન્ટ દ્વારા ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન પ્રોસેસ કરવા માટે પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઇડરને ચૂકવવામાં આવતી ફી.

વસૂલવામાં આવેલી MDRની રકમ UPI ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડાયેલી વિવિધ સંસ્થાઓ વચ્ચે વહેંચાશે. કુલ MDRમાંથી 40% ગ્રાહકની બેંકને, 30% પેમેન્ટ ગેટવેને, 20% UPI એપને અને બાકીના 10% UPI એપની સ્પોન્સર બેંકને મળશે.