Budget 2026: 'બજેટ' શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો? આઝાદ ભારતનું પહેલું બજેટ કોણે રજૂ કર્યું હતું? જાણો રસપ્રદ ઈતિહાસ

Union Budget 2026: દેશભરમાં અત્યારે બજેટને લઈને જોરશોરથી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. ભારતનું આગામી Union Budget 2026 તારીખ 1 ફેબ્રુઆરીને રવિવારના રોજ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સવારે 11 વાગ્યે પોતાનું બજેટ ભાષણ શરૂ કરશે.

તમને જણાવી દઈએ કે નાણામંત્રી તરીકે નિર્મલા સીતારમણનું આ 9મું કેન્દ્રીય બજેટ હશે. હાલમાં દુનિયાભરમાં 'ટ્રમ્પ ટેરિફ'ને લઈને જે ટેન્શન ચાલી રહ્યું છે, તેની વચ્ચે મોદી સરકારના આ બજેટમાં શું ખાસ હશે તે જોવું રહ્યું. જોકે, બજેટની મોટી જાહેરાતો પહેલા આપણે બજેટના ઈતિહાસ અને તેના નામ સાથે જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ વાતો જાણી લઈએ.

'Budget' શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો?

આપણે વારંવાર 'બજેટ' શબ્દનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ શબ્દ આવ્યો ક્યાંથી? તેનો ઈતિહાસ ખૂબ જ રસપ્રદ છે. 'Budget' શબ્દની ઉત્પત્તિ ફ્રેન્ચ ભાષાના લેટિન શબ્દ 'બુલ્ગા' પરથી થઈ છે. સામાન્ય બોલચાલની ભાષામાં તેનો અર્થ થાય છે - 'ચામડાનો થેલો' .

બુલ્ગા શબ્દ પરથી ફ્રેન્ચ શબ્દ 'બોઉગેટ' બન્યો અને ત્યારબાદ અંગ્રેજી ભાષામાં 'બોગેટ' શબ્દ આવ્યો. આ બોગેટ શબ્દ પરથી જ આખરે 'બજેટ' શબ્દ પ્રચલિત થયો. આ નામના અર્થ પ્રમાણે જ, વર્ષો સુધી નાણામંત્રીઓ બજેટના દસ્તાવેજો ચામડાની બેગમાં લઈને જ સંસદમાં આવતા હતા.

ભારતનું પહેલું બજેટ ક્યારે અને કોણે રજૂ કર્યું હતું?

બજેટ શબ્દનો ઈતિહાસ જાણ્યા પછી હવે એ જાણીએ કે ભારતનું સૌથી પહેલું બજેટ કોણે રજૂ કર્યું હતું. દુનિયામાં સરકાર દ્વારા આવક અને ખર્ચનો હિસાબ આપવાની શરૂઆત બ્રિટનથી થઈ હતી. ભારતમાં પણ બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન જ પ્રથમ બજેટ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતનું પહેલું બજેટ 7 એપ્રિલ 1860ના રોજ રજૂ થયું હતું. બ્રિટિશ સરકારના તત્કાલીન નાણામંત્રી જેમ્સ વિલ્સન દ્વારા આ બજેટ વાંચવામાં આવ્યું હતું.