India-US Deal: ભારત-અમેરિકા ડીલથી ખેડૂતો ચિંતામાં, મકાઈના ભાવ ઘટશે, થશે નુકસાન?

India-US Deal: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટૂંક સમયમાં એક મોટી વેપાર ડીલ થવાની ચર્ચા જોરશોરથી ચાલી રહી છે. આ ડીલ હેઠળ ભારત અમેરિકાથી મકાઈના આયાત પરનો ટેરિફ ઘટાડી શકે છે, જેનાથી અમેરિકન મકાઈનું ભારતમાં આયાત વધશે. પરંતુ આ સમાચાર ભારતીય ખેડૂતો માટે ચિંતાનું કારણ બન્યા છે. ખેડૂતોને ડર છે કે આનાથી મકાઈના ભાવ ઘટશે, જેના કારણે તેઓ નુકસાનમાં જશે અને ખેતીનો ખર્ચ પણ નહીં નીકળે.

મકાઈના ભાવ MSPથી નીચે

હાલમાં મકાઈનો મિનિમમ ટેકાનો ભાવ (MSP) 2400 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ છે, પરંતુ કૃષિ મંત્રાલયના આંકડા દર્શાવે છે કે 15થી 23 ઓક્ટોબર 2025 દરમિયાન બજારમાં મકાઈનો સરેરાશ ભાવ ઘટીને 1823.53 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ થઈ ગયો છે. A2+FL ફોર્મ્યુલા મુજબ, મકાઈના ઉત્પાદન પર ખેડૂતોનો ખર્ચ 1508 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ છે, જ્યારે સ્વામીનાથન આયોગના C2 ફોર્મ્યુલા મુજબ આ ખર્ચ 1952 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ થાય છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે ઘણા ખેડૂતો પોતાની ખેતીના ખર્ચ કરતાં પણ ઓછી કિંમતે મકાઈ વેચી રહ્યા છે.

મધ્ય પ્રદેશમાં સૌથી વધુ અસર

મકાઈના ભાવમાં ઘટાડો મધ્ય પ્રદેશમાં સૌથી વધુ જોવા મળ્યો છે, જ્યાં ભારતના કુલ મકાઈ ઉત્પાદનનો 12% હિસ્સો આવે છે. મધ્ય પ્રદેશના ખેડૂતોને સરેરાશ 1552.49 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલનો ભાવ મળી રહ્યો છે. દેવાસ જિલ્લાની ખાતેગાંવ મંડીમાં ભાવ 1196.5 રૂપિયા અને સીહોરની નસરુલ્લાગંજ મંડીમાં તો માત્ર 1121 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ ભાવ મળ્યો, જે MSPના લગભગ અડધો છે.

આ ઉપરાંત, રાજસ્થાનમાં મકાઈનો સરેરાશ ભાવ 1695.54 રૂપિયા, કર્ણાટકમાં 2085.85 રૂપિયા અને મહારાષ્ટ્રમાં 1763.85 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ રહ્યો છે. આ બધા રાજ્યોમાં ભાવ MSPથી નીચે છે, જે ખેડૂતો માટે નુકસાનકારક છે.

આયાતથી ખેડૂતોની આજીવિકાને ખતરો