RBI Gold Reserves: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ દેશની આર્થિક સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, RBI એ છેલ્લા 6 મહિનામાં વિદેશમાં સંગ્રહિત 104.23 મેટ્રિક ટન સોનું ભારત પરત લાવ્યું છે. આ માહિતી વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પરના અર્ધવાર્ષિક અહેવાલમાં સામે આવી છે.
RBIએ 6 મહિનામાં વિદેશથી 104 ટન સોનું ભારત પરત લાવ્યું, શું હવે સોનાના ભાવ પર થશે કોઈ મોટી અસર?
RBI Gold Reserves: ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) છેલ્લા 6 મહિનામાં વિદેશમાંથી 104 ટન સોનું ભારત ખસેડ્યું છે. જાણો RBI એ આ મોટો નિર્ણય કેમ લીધો અને શું આનાથી સોનાની કિંમતોમાં ફેરફાર થશે?
MoneyControl Newsઅપડેટેડ May 01, 2026 પર 4:36 PM
RBIના સોનાના ભંડારમાં થયો વધારો
રિપોર્ટ અનુસાર, સપ્ટેમ્બર 2025માં RBI પાસે કુલ 880.18 મેટ્રિક ટન સોનું હતું, જે માર્ચ 2026 સુધીમાં વધીને 880.52 મેટ્રિક ટન થઈ ગયું છે. જોકે આ વધારો સામાન્ય છે, પરંતુ જે રીતે સોનાને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ શિફ્ટ કરવામાં આવ્યું છે તે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વનું છે.
હવે ભારત પાસે કેટલું સોનું છે?
સમયની સાથે RBI એ દેશની અંદર સોનાના સંગ્રહની માત્રામાં વધારો કર્યો છે. આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો:
માર્ચ 2026: 290.37 મેટ્રિક ટન સોનું ભારતમાં સુરક્ષિત છે.
સપ્ટેમ્બર 2025: આ આંકડો 575.82 મેટ્રિક ટન હતો.
માર્ચ 2025: દેશમાં 511.99 મેટ્રિક ટન સોનું રાખવામાં આવ્યું હતું.
વિદેશમાં હજુ પણ કેટલું સોનું છે?
ભારતે પોતાનું તમામ સોનું દેશમાં નથી રાખ્યું. માર્ચ 2026 સુધીમાં 197.67 મેટ્રિક ટન સોનું બેંક ઓફ ઈંગ્લેન્ડ અને બેંક ફોર ઇન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ્સ (BIS) પાસે રાખવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, 2.80 મેટ્રિક ટન સોનું ગોલ્ડ ડિપોઝિટ તરીકે રાખવામાં આવ્યું છે.
સોનું અલગ-અલગ જગ્યાએ રાખવાનું કારણ શું?
RBI સોનાનું સંચાલન ત્રણ મુખ્ય બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને કરે છે: સુરક્ષા, તરલતા (Liquidity) અને ઓપરેશનલ સુવિધા.
વ્યૂહાત્મક નિયંત્રણ: દેશની અંદર સોનું રાખવાથી તેના પર સીધું નિયંત્રણ રહે છે અને કટોકટીના સમયે તે વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
ગ્લોબલ ટ્રેડ: વિદેશમાં સોનું રાખવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેને ગીરો મૂકીને ઝડપથી ડોલર મેળવવામાં કે વેપાર કરવામાં સરળતા રહે છે, કારણ કે ત્યાં ગોલ્ડ માર્કેટ વધુ સક્રિય હોય છે.
ફોરેક્સ રિઝર્વમાં સોનાનો દબદબો વધ્યો
સોનાના વધતા ભાવને કારણે ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Forex Reserve) માં તેની હિસ્સેદારીમાં પણ વધારો થયો છે. સપ્ટેમ્બર 2025 માં સોનાનો હિસ્સો 13.92 ટકા હતો, જે માર્ચ 2026 માં વધીને 16.7 ટકા થઈ ગયો છે. કુલ 552.28 અબજ ડોલરની વિદેશી સંપત્તિમાંથી મોટો હિસ્સો સિક્યોરિટીઝ અને અન્ય કેન્દ્રીય બેંકોમાં રોકાયેલો છે.
શું સોનાની કિંમતો પર આની કોઈ અસર પડશે?
સામાન્ય લોકો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું RBI ના આ નિર્ણયથી સોનાના ભાવ ઘટશે કે વધશે?
નિષ્ણાતોના મતે, આ પગલાની સોનાની કિંમતો પર કોઈ અસર પડશે નહીં. તેનું કારણ એ છે કે RBI એ નવું સોનું ખરીદ્યું કે વેચ્યું નથી, પરંતુ માત્ર તેના સંગ્રહનું સ્થાન (Location) બદલ્યું છે. સોનાના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ડોલરની સ્થિતિ, મોંઘવારી, વ્યાજ દરો અને ભૌગોલિક રાજકીય (Geopolitical) તણાવ જેવા પરિબળો પર આધાર રાખે છે.
RBI દ્વારા વિદેશમાંથી સોનું ભારત લાવવું એ આર્થિક સુરક્ષા અને ભરોસાનું પ્રતિક છે. આનાથી દેશની આર્થિક સ્થિતિ વધુ મજબૂત દેખાય છે, પરંતુ તેની સીધી અસર તમારા નજીકના જ્વેલરી શોરૂમમાં સોનાના ભાવ પર જોવા મળશે નહીં.
Disclaimer: મનીકંટ્રોલ.કોમ પર આપવામાં આવેલી સલાહ કે વિચારો એક્સપર્ટ/બ્રોકરેજ ફર્મના અંગત મંતવ્યો છે. વેબસાઇટ કે તેનું મેનેજમેન્ટ તેના માટે જવાબદાર નથી. યુઝર્સને મનીકંટ્રોલ દ્વારા સલાહ આપવામાં આવે છે કે કોઈપણ રોકાણનો નિર્ણય લેતા પહેલા હંમેશા પ્રમાણિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.