Women’s Rights: લગ્નએ ગુલામીનું સાધન કે સમાનતાની ભાગીદારી? સુપ્રીમ કોર્ટના જજનું ચોંકાવનારું નિવેદન

Women’s Rights: સુપ્રીમ કોર્ટના જજ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતના એક નિવેદનથી દેશભરમાં ચર્ચાનો દોર શરૂ થયો છે. તેમણે જણાવ્યું કે, ઇતિહાસના જુદા જુદા યુગો અને સંસ્કૃતિઓમાં લગ્નનો ઉપયોગ ઘણીવાર મહિલાઓને નિયંત્રિત કરવાના સાધન તરીકે થયો છે. જોકે, આધુનિક સમયમાં કાનૂની અને સામાજિક સુધારાઓએ લગ્નને સમાનતા અને સન્માનની ભાગીદારી તરીકે નવો અર્થ આપ્યો છે. આ નિવેદન 15 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ એક સેમિનારમાં ‘ક્રોસ-કલ્ચરલ પર્સ્પેક્ટિવ્સ: ફેમિલી લોમાં ઉભરતા વલણો અને પડકારો’ વિષય પર આપવામાં આવ્યું હતું.

જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે સ્વીકાર્યું કે લગ્નનો ઐતિહાસિક ઉપયોગ એક અસુવિધાજનક સત્ય છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતમાં ન્યાયપાલિકા અને વિધાયિકાએ મહિલાઓના અધિકારોની સુરક્ષા માટે મજબૂત કાનૂની માળખું તૈયાર કર્યું છે. ભૂતકાળમાં લગ્નને ભારતમાં ‘પવિત્ર અને કાયમી સંસ્કાર’ તરીકે ગણવામાં આવતું હતું, જે સામાજિક અને નૈતિક માપદંડો દ્વારા સંચાલિત થતું હતું. પરંતુ આજે કાનૂની સુધારાઓ લગ્નને ગરિમા અને પરસ્પર સન્માનની ભાગીદારી તરીકે પુનર્વ્યાખ્યાયિત કરી રહ્યા છે.

સીમા પારના લગ્ન અને છૂટાછેડા સંબંધિત વિવાદો પર બોલતાં, જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે આવા કેસો માટે વિસ્તૃત દિશા-નિર્દેશો જારી કર્યા છે. પરંતુ, જો આ નિર્ણયો છેતરપિંડીથી મેળવાયા હોય અથવા કુદરતી ન્યાયના સિદ્ધાંતોનું ઉલ્લંઘન કરતા હોય, તો તેને ભારતમાં માન્યતા મળશે નહીં. ખાસ કરીને, જ્યાં બાળકો સામેલ હોય, ત્યાં અદાલતોએ બાળ કલ્યાણને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ અને અધિકારક્ષેત્રો વચ્ચે સહયોગ સુનિશ્ચિત કરવો જોઈએ.

આ નિવેદન લગ્ન અને મહિલા અધિકારોના સંદર્ભમાં એક નવી ચર્ચાને જન્મ આપે છે. તે આપણને વિચારવા મજબૂર કરે છે કે લગ્ન એક પવિત્ર સંસ્થા તરીકેની પોતાની ઓળખને જાળવી રાખતા, સમાનતા અને ન્યાયના આધુનિક મૂલ્યો સાથે કેવી રીતે સુમેળ સાધી શકે છે.

આ પણ વાંચો- ગુજરાત સરકારનું મોટું મંત્રીમંડળ: 26 મંત્રીઓ સાથે CM ભૂપેન્દ્ર પટેલની ટીમમાં મોટો ફેરબદલ, આજે શપથવિધિ