PM મોદીનો એક ફોન ન આવ્યો અને ટ્રમ્પનો ઈગો હર્ટ થયો? ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ અટકવા પાછળનું ચોંકાવનારું કારણ!

India US Trade Deal: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધો હંમેશા ચર્ચામાં રહ્યા છે, પરંતુ હાલમાં એક એવો ખુલાસો થયો છે જેણે રાજદ્વારી વર્તુળોમાં હડકંપ મચાવી દીધો છે. સામાન્ય રીતે બે દેશો વચ્ચે વ્યાપારિક સમજૂતી (Trade Deal) કોઈ નીતિ કે નિયમોને કારણે અટકતી હોય છે, પરંતુ અહીં કારણ કંઈક જુદું જ છે. અમેરિકાના વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લટનિકે દાવો કર્યો છે કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની ટ્રેડ ડીલ માત્ર એટલા માટે ફાઈનલ ન થઈ શકી કારણ કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ફોન ન કર્યો!

ડીલ તૈયાર હતી, બસ એક કોલની રાહ હતી

હોવર્ડ લટનિકે એક ઈન્ટરવ્યૂમાં આ અંગે વિગતવાર વાત કરતા જણાવ્યું કે, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની ટ્રેડ ડીલની આખી રૂપરેખા તૈયાર કરી લેવામાં આવી હતી. બધું જ પાકા પાયે નક્કી હતું. ટ્રમ્પની ઈચ્છા હતી કે આ મહત્વની ડીલ ફાઈનલ કરતા પહેલા પીએમ મોદી તેમને સીધો ફોન કરે અને આ અંગે વાત કરે. ટ્રમ્પ આને પોતાની ડીલ ગણાવવા માંગતા હતા.

જોકે, ભારત સરકાર કદાચ આ બાબતે થોડી અસહજ હતી અથવા કોઈ અન્ય કારણસર પીએમ મોદીએ ટ્રમ્પને તે સમયે ફોન ન કર્યો. લટનિકના મતે, જ્યારે ફોન ન આવ્યો ત્યારે ટ્રમ્પનો ઈગો (અહમ) હર્ટ થયો હતો. બસ, આ અંગત નારાજગીને કારણે તૈયાર થયેલી ડીલ પર બ્રેક લાગી ગઈ.

ટ્રમ્પના અહમને ઠેસ પહોંચતા તેની સીધી અસર ભારતના વ્યાપાર પર જોવા મળી છે. આ ડીલ થવાથી ભારતને વ્યાપારમાં મોટી રાહત મળવાની હતી, પરંતુ થયું તેનાથી ઉલટું. ગુસ્સે ભરાયેલા ટ્રમ્પે ભારત પર 25%થી લઈને 50% સુધીનો તોતિંગ ટેરિફ લગાવી દીધો.

લટનિકે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે હવે અમેરિકા એ જૂની શરતો પર ડીલ કરવા તૈયાર નથી. જે સમજૂતી પર પહેલા બંને દેશો સહમત થયા હતા, તેમાંથી હવે અમેરિકા પાછળ હટી ગયું છે. એટલે કે, એક ફોન કોલના અભાવે ભારતે એક મોટી તક ગુમાવી દીધી છે.

રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી અને ટ્રેડ વોર જેવી સ્થિતિ

આ મામલે માત્ર ફોન કોલ જ નહીં, પણ રશિયાનો મુદ્દો પણ મહત્વનો છે. ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનો જે નિર્ણય લીધો તેનાથી પણ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખાસ્સા નારાજ છે. આ નારાજગીના પરિણામ સ્વરૂપે તેમણે ભારતીય સામાન પર ટેક્સ વધારવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ માટે ગયા વર્ષે નવેમ્બરની ડેડલાઈન હતી, પરંતુ 6 રાઉન્ડની લાંબી વાતચીત બાદ પણ કોઈ પરિણામ આવ્યું નથી. બંને દેશોએ વર્ષ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વ્યાપારને 500 અબજ ડોલર સુધી લઈ જવાનું સપનું જોયું હતું. હાલમાં બંને દેશો વચ્ચેનો વ્યાપાર 191 અબજ ડોલર છે. હવે જ્યારે ડીલ અટકી પડી છે, ત્યારે આર્થિક વિકાસની ગતિ ધીમી પડવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. આ ઘટના એ પણ સાબિત કરે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં નેતાઓના વ્યક્તિગત સંબંધો અને અહમ કેટલી મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

આ પણ વાંચો - India China Relations: ચીન માટે ભારતના દરવાજા ફરી ખુલશે? સરકારી પ્રોજેક્ટ્સમાં એન્ટ્રી આપવાની તૈયારી, જાણો ટ્રમ્પ કનેક્શન