SEBIના અનેક શહેરોમાં તાબડતોબ દરોડા: ‘પમ્પ એન્ડ ડમ્પ’ કરી રોકાણકારોને લૂંટવાનું કૌભાંડ? મુંબઈથી ભુજ સુધી તપાસનો ધમધમાટ

SEBI probe Pump-and-Dump:  શેરબજારના નિયમનકાર સેબીએ સ્ટોક માર્કેટમાં ગેરરીતિ આચરનારા તત્વો સામે લાલ આંખ કરી છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસથી સેબીની ટીમે મુંબઈ, હૈદરાબાદ, બેંગલુરુ અને ખાસ કરીને ગુજરાતના ભુજમાં મોટા પાયે દરોડા પાડ્યા છે. આ કાર્યવાહી પમ્પ એન્ડ ડમ્પના શંકાસ્પદ નેટવર્કને તોડી પાડવા માટે કરવામાં આવી છે.

શું છે આ ‘પમ્પ એન્ડ ડમ્પ’ રમત?

સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, આ એક એવું કૌભાંડ છે જેમાં કેટલીક વ્યક્તિઓ કે સંસ્થાઓ ભેગા મળીને કોઈ ચોક્કસ શેરના ભાવને આર્ટિફિશિયલ (ખોટી) રીતે ખૂબ ઊંચે લઈ જાય છે. જ્યારે ભાવ આકાશે પહોંચે અને સામાન્ય રોકાણકારો લાલચમાં આવીને શેર ખરીદવા લાગે, ત્યારે આ ઓપરેટરો પોતાના શેર ઊંચા ભાવે વેચીને નીકળી જાય છે. પરિણામે શેરનો ભાવ અચાનક તૂટે છે અને સામાન્ય રોકાણકારોના પૈસા ડૂબી જાય છે.

કઈ કંપનીઓ સેબીની રડારમાં છે?

મનીકંટ્રોલના અહેવાલ મુજબ, સેબી હાલમાં એક નાની ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંકિંગ કંપની અને એક ડ્રિપ ઇરિગેશન કંપનીની તપાસ કરી રહી છે. સેબીને શંકા છે કે આ કંપનીઓએ તેમના નબળા આર્થિક દેખાવ છતાં ‘બોનસ શેર’ જાહેર કર્યા હતા. આ બોનસ ઈસ્યુનો ઉપયોગ રોકાણકારોને આકર્ષવા અને શેરના ભાવમાં કૃત્રિમ તેજી લાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હોવાની શક્યતા છે.

ભુજ બન્યું તપાસનું મુખ્ય કેન્દ્ર

સેબીની આ તપાસમાં કચ્છનું ભુજ શહેર એક મહત્વના કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આનાથી એ સંકેત મળે છે કે શેરબજારમાં હેરાફેરી કરનારાઓનું નેટવર્ક માત્ર મુંબઈ જેવા મોટા શહેરો પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ નાના શહેરોમાં પણ ફેલાયેલું છે. શુક્રવાર મોડી રાત સુધી ચાલેલી આ કાર્યવાહીમાં સેબીએ અનેક મહત્વના દસ્તાવેજો અને ડિજિટલ રેકોર્ડ્સ જપ્ત કર્યા છે.