લાંબી કાનૂની લડત બાદ અંતે 8 જૂનના રોજ બોમ્બે હાઇકોર્ટે પોતાનો ઐતિહાસિક અને અંતિમ ચુકાદો આપ્યો.
Vodafone Idea Bombay HC Verdict: દેવાના બોજ હેઠળ દબાયેલી ટેલિકોમ કંપની વોડાફોન આઇડિયા માટે કાનૂની મોરચે એક ખૂબ જ ખુશીના સમાચાર આવ્યા છે. બોમ્બે હાઇકોર્ટે દૂરસંચાર વિભાગ દ્વારા કંપની અને તેની પૂર્વ સહયોગી કંપની સ્પાઇસ કોમ્યુનિકેશન્સ સામે જારી કરાયેલી 2113 કરોડની વન-ટાઇમ સ્પેક્ટ્રમ ચાર્જની માંગને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધી છે.
આટલું જ નહીં, હાઇકોર્ટે કંપનીને મોટી રાહત આપતા એવો પણ આદેશ કર્યો છે કે આ વિવાદના સંદર્ભમાં દૂરસંચાર વિભાગ પાસે જે બેન્ક ગેરંટી જમા કરાવવામાં આવી હતી, તે પણ કંપનીને તાત્કાલિક પાછી આપી દેવામાં આવે. વોડાફોન આઇડિયાએ આ અંગેની સત્તાવાર માહિતી સ્ટોક એક્સચેન્જને આપી છે.
શું છે આખો વિવાદ અને દંડ કેમ લાગ્યો હતો?
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત વર્ષ 2013 માં થઈ હતી. તે સમયે દૂરસંચાર વિભાગે એવો નિર્ણય લીધો હતો કે જે ટેલિકોમ કંપનીઓ પાસે 6.2 MHz થી વધુ સ્પેક્ટ્રમ હોલ્ડિંગ છે, તેમના પર વન-ટાઇમ સ્પેક્ટ્રમ ચાર્જ લગાવવામાં આવશે.
જાન્યુઆરી 2013 માં વિભાગે તત્કાલીન આઇડિયા સેલ્યુલર લિમિટેડ અને સ્પાઇસ કોમ્યુનિકેશન્સ પાસે 1 જુલાઈ 2008 થી 31 ડિસેમ્બર 2012 ની વચ્ચે 6.2 MHz થી વધુ સ્પેક્ટ્રમ રાખવા બદલ પાછલી તારીખથી (બેક-ડેટ) ચાર્જ માંગ્યો હતો. આ ઉપરાંત, 1 જાન્યુઆરી 2013 થી લાયસન્સની મુદત પૂરી થાય ત્યાં સુધી 4.4 MHz થી વધુ સ્પેક્ટ્રમ રાખવા પર પણ આ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.
આઇડિયાની કાનૂની લડત અને મજબૂત દલીલ
આઇડિયા સેલ્યુલરે સરકારની આ માંગને બોમ્બે હાઇકોર્ટમાં પડકારી હતી. કંપનીની દલીલ એકદમ સ્પષ્ટ હતી કે સરકારનું આ પગલું વર્ષો પહેલા મંજૂર કરવામાં આવેલી ટેલિકોમ લાયસન્સની નાણાકીય શરતોને પાછલી તારીખથી બદલવા સમાન છે, જે કાયદાકીય રીતે બિલકુલ યોગ્ય નથી. આ દલીલને ધ્યાનમાં રાખીને જાન્યુઆરી 2013 માં જ હાઇકોર્ટે કંપનીને વચગાળાની રાહત આપી હતી અને દૂરસંચાર વિભાગને વોડાફોન આઇડિયા વિરુદ્ધ કોઈપણ આકરા પગલાં લેતા રોકી દીધું હતું.
વિલય પછી મામલો વધુ ગૂંચવાયો
વર્ષ 2018 માં જ્યારે વોડાફોન ઇન્ડિયા અને આઇડિયા સેલ્યુલરનું મર્જર થયું, ત્યારે આ વિવાદ વધારે પેચીદો બની ગયો. તે સમયે દૂરસંચાર વિભાગે સ્પેક્ટ્રમ ચાર્જની માંગ વધારીને 3322 કરોડ કરી દીધી અને આ મોટી રકમને સુરક્ષિત કરવા માટે કંપની પાસે બેન્ક ગેરંટીની માંગણી કરી.
તે સમયે વિરોધ નોંધાવવા છતાં કંપનીએ બેન્ક ગેરંટી જમા તો કરાવી દીધી, પરંતુ તેને તરત જ ટેલિકોમ ટ્રિબ્યુનલમાં પડકારી. ત્યાં કંપનીને મોટી રાહત મળી ગઈ હતી. જોકે, પાછળથી દૂરસંચાર વિભાગે આ આદેશ સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જઈને સ્ટે મેળવી લીધો હતો.
હાઇકોર્ટનો ઐતિહાસિક ચુકાદો: કાયદાકીય આધાર વિના ટેક્સ નહીં
લાંબી કાનૂની લડત બાદ અંતે 8 જૂનના રોજ બોમ્બે હાઇકોર્ટે પોતાનો ઐતિહાસિક અને અંતિમ ચુકાદો આપ્યો. કોર્ટે આઇડિયા સેલ્યુલર અને સ્પાઇસ કોમ્યુનિકેશન્સને મોકલવામાં આવેલી 2113 કરોડની મૂળ ડિમાન્ડ નોટિસને સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર ઠેરવીને રદ કરી દીધી છે.
અદાલતે પોતાના વિસ્તૃત ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકાર લાયસન્સ એગ્રીમેન્ટ કે ભારતીય ટેલિગ્રાફ એક્ટમાં કોઈ નક્કર કાયદાકીય આધાર કે જોગવાઈ વિના ટેલિકોમ ઓપરેટરો પર પાછલી તારીખથી વન-ટાઇમ સ્પેક્ટ્રમ ચાર્જ લાદી શકે નહીં. કોર્ટના આ નિર્ણયથી આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહેલી વોડાફોન આઇડિયાને એક બહુ મોટી અને જરૂરી નાણાકીય રાહત મળી છે, જે કંપનીના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.