સંસદના શિયાળુ સત્રમાં સીમાંકન અને મહિલા અનામત બિલ લાવવાની તૈયારીમાં સરકાર! NDA પાસે 320 સાંસદોનું સમર્થન, જાણો બે તૃતીયાંશ બહુમતીનું સંપૂર્ણ ગણિત
NDA Majority in Lok Sabha: કેન્દ્રનું NDA ગઠબંધન સંસદના શિયાળુ સત્રમાં સીમાંકન અને મહિલા અનામત બિલ રજૂ કરવાની તૈયારીમાં છે. બે તૃતીયાંશ બહુમતી માટે સરકારને કેટલા સાંસદોની જરૂર પડશે? જાણો વિગત.
રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક દળના વરિષ્ઠ નેતા કે. સી. ત્યાગીએ જણાવ્યું હતું કે, "સીમાંકન બિલ અને મહિલા અનામત બંને બિલ આવવાની પૂરી શક્યતા છે.
NDA Majority in Lok Sabha: કેન્દ્રમાં સત્તારૂઢ નેશનલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (NDA) હવે સીમાંકન (Delimitation) અને તેની સાથે જોડાયેલા મહિલા અનામત સુધારા બિલને લઈને પૂરી તાકાત લગાવી રહ્યું છે. એપ્રિલ મહિનામાં આ મુદ્દે લાગેલા મોટા ઝટકા બાદ, હવે સરકાર આગામી શિયાળુ સત્રમાં સંપૂર્ણ તૈયારી સાથે આ બિલ સંસદમાં રજૂ કરવા જઈ રહી છે. જોકે, આ બંધારણીય સુધારા બિલને પસાર કરાવવા માટે લોકસભામાં બે તૃતીયાંશ (2/3) બહુમતીના આંકડા સુધી પહોંચવું સરકાર માટે સૌથી મોટો પડકાર છે.
રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક દળના વરિષ્ઠ નેતા કે. સી. ત્યાગીએ જણાવ્યું હતું કે, "સીમાંકન બિલ અને મહિલા અનામત બંને બિલ આવવાની પૂરી શક્યતા છે. NDA પૂરી તાકાતથી તેને પસાર કરાવવાનો પ્રયાસ કરશે અને અમને આશા છે કે આ બિલ પસાર થઈ જશે." કોંગ્રેસ સહિતના વિપક્ષના વલણ અંગે તેમણે કહ્યું કે, "મને નથી લાગતું કે સીમાંકન અને મહિલા બિલનો વિરોધ કરીને કોંગ્રેસ પાર્ટી જનતામાં પોતાની વિશ્વસનીયતા ઘટાડવાનું કામ કરશે."
ડિસેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં શરૂ થઈ શકે છે શિયાળુ સત્ર
સંસદનું શિયાળુ સત્ર ડિસેમ્બરના પ્રથમ અઠવાડિયામાં જ શરૂ થવાની શક્યતા સેવાઈ રહી છે, જોકે હજુ સુધી સત્તાવાર તારીખોની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. ભાજપના પ્રવક્તા આર. પી. સિંહે આ અંગે જણાવ્યું કે, "અમે તો મહિલા અનામત બિલ લાવવા જ માંગીએ છીએ. અમે ઈચ્છીએ છીએ કે સીમાંકન થાય અને મહિલાઓની બેઠકોની સંખ્યા વધે. પરંતુ વિપક્ષ જાણીજોઈને અડચણો ઊભી કરે છે, કારણ કે તેઓ સીમાંકન અને મહિલા અનામત ઈચ્છતા નથી."
શા માટે જરૂરી છે બે તૃતીયાંશ બહુમતી?
બંધારણ સંશોધન સાથે જોડાયેલા કોઈપણ બિલને પસાર કરાવવા માટે માત્ર સાદી બહુમતી નહીં, પરંતુ ગૃહમાં બે તૃતીયાંશ (2/3) બહુમતી હોવી ફરજિયાત છે. હાલના સમીકરણો પર નજર કરીએ તો:
લોકસભાની વર્તમાન સ્થિતિ: હાલમાં લોકસભામાં કુલ 540 સાંસદો છે, જ્યારે 3 બેઠકો (બશીરહાટ, શિલોંગ અને શ્રીનગર) ખાલી છે.
બહુમતીનો જાદુઈ આંકડો: બે તૃતીયાંશ બહુમતી માટે સરકારને લોકસભામાં કુલ 361 સભ્યોના સમર્થનની જરૂર પડશે.
NDA પાસે કેટલું સંખ્યાબળ?: સરકાર પાસે હાલમાં 320 સાંસદોનું સમર્થન છે, જે બંધારણીય સુધારા બિલ પસાર કરાવવા માટે પૂરતું નથી. આ ગણતરી મુજબ NDA ને અન્ય 21 સભ્યોની મદદની જરૂર પડશે.
વિપક્ષમાંથી કોણ આપશે સરકારનો સાથ?
આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ છે કે વિપક્ષી દળોના સમર્થન વગર આ બિલ પસાર થવું શક્ય નથી. એવી અટકળો ચાલી રહી છે કે NDA દ્વારા અનેક વિપક્ષી પાર્ટીઓ સાથે ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈપણ પક્ષે ખુલીને સમર્થન જાહેર કર્યું નથી. જોકે, ગુરુવારે સમાચાર એજન્સી PTI સાથેની વાતચીતમાં સરકારના એક વરિષ્ઠ પદાધિકારીએ દાવો કર્યો હતો કે આ બિલ 15 થી 18 મતોના અંતરથી પસાર થઈ જશે.
અહીં સૌથી ખાસ વાત એ છે કે હજુ સુધી સંસદના ચોમાસુ સત્રનું સત્રાવસાન કરવામાં આવ્યું નથી. ગત 13 ઓગસ્ટના રોજ ચોમાસુ સત્રને અનિશ્ચિત કાળ માટે સ્થગિત કરવામાં આવ્યું હતું અને ત્યારથી કુલ 94 દિવસ વીતી ગયા હોવા છતાં સત્ર સત્તાવાર રીતે સમાપ્ત કરાયું નથી, જે એક રેકોર્ડ છે.
જો આ બિલ કાયદો બનશે તો શું બદલાશે?
લોકસભાની બેઠકો વધીને 850 થશે: આ વિધેયકોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સીમાંકન દ્વારા લોકસભાની વર્તમાન 543 બેઠકોની સંખ્યા વધારીને મહત્તમ 850 કરવાનો છે.
2029 પહેલાં 33% મહિલા અનામત: આ બિલ પસાર થવાથી વર્ષ 2029 ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં જ સંસદ અને રાજ્યોની વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે 33 ટકા અનામત લાગુ કરવાનો રસ્તો સાફ થઈ જશે.
દક્ષિણના રાજ્યો માટે ખાસ ફોર્મ્યુલા: એજન્સીના રિપોર્ટ અનુસાર, સરકાર એક એવી ફોર્મ્યુલા પર વિચાર કરી રહી છે જેના હેઠળ તમામ રાજ્યોમાં લોકસભા બેઠકોની સંખ્યામાં 50 ટકા સુધીનો વધારો કરવામાં આવી શકે છે. આ પાછળનો હેતુ સીમાંકનને લઈને ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલી ચિંતાઓને દૂર કરવાનો છે.