કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વંદે માતરમના 6 અંતરા ગાવા ફરજિયાત કરવાના નિયમ અને તેને ન ગાવા પર સજા આપવાની જોગવાઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી છે.
Vande Mataram Supreme Court: દેશના રાષ્ટ્રીય ગીત 'વંદે માતરમ'ને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક મોટી અને મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વંદે માતરમના 6 અંતરા ગાવા ફરજિયાત કરવાના નિયમ અને તેને ન ગાવા પર સજા આપવાની જોગવાઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી છે. આ ગંભીર મામલે કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ ફટકારીને 2 સપ્તાહમાં પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા આદેશ આપ્યો છે.
કોર્ટે સજાની જોગવાઈ પર ઉઠાવ્યા સવાલ
સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કહ્યું કે વંદે માતરમ ન ગાવા પર કોઈ વ્યક્તિને કાયદાકીય કે ફોજદારી સજા આપવાની જોગવાઈની કાળજીપૂર્વક તપાસ થવી જરૂરી છે. જસ્ટિસ જૉયમાલા બાગચીએ નોંધ્યું કે, "આમાં કોઈ શંકા નથી કે વંદે માતરમ આપણું રાષ્ટ્રીય ગીત છે, પરંતુ તેને ન ગાવા પર સજા આપવાના નિયમો ચકાસવા પડશે." કોર્ટે અરજદારની એ વાત સાથે પણ સહમતી દર્શાવી કે આવા નિર્ણયો લેતા પહેલા સામાન્ય જનતાનો અભિપ્રાય લેવો જોઈતો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં કોણે શું દલીલ કરી?
આ કેસની સુનાવણી વખતે કોર્ટરૂમમાં ભારે ચર્ચા જોવા મળી હતી:
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાની દલીલ: કેન્દ્ર સરકાર તરફથી હાજર રહેલા એસજી તુષાર મહેતાએ કોર્ટને નોટિસ ન આપવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે આનાથી માત્ર સનસનાટી વધશે. તેમણે દલીલ કરી કે ગીતના 2 પંક્તિ ગાવા કે 6 પંક્તિ, તે નક્કી કરવાનો અધિકાર સરકારનો છે. વધુમાં તેમણે કહ્યું કે દેશની બિનસાંપ્રદાયિકતા એટલી સંકુચિત ન હોઈ શકે.
અરજદારના વકીલની દલીલ: અરજદાર તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ ડો. એસ. મુરલીધરે કોર્ટને જણાવ્યું કે, આઝાદીના આશરે 80 વર્ષ બાદ પહેલીવાર આ રીતે દેશના લોકો પર કંઈક થોપવામાં આવી રહ્યું છે. વંદે માતરમ ન ગાવા પર સજાની જોગવાઈ કરવી યોગ્ય નથી. આ કાયદો લાગુ કરતા પહેલા દેશભરમાં સહમતિ બનવી જરૂરી હતી.
કોણે કરી છે અરજી અને વિવાદ શું છે?
આ સમગ્ર મામલો પ્રખ્યાત કર્ણાટકી સંગીતકાર ટી.એમ. કૃષ્ણા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી સાથે જોડાયેલો છે. તેમણે કેન્દ્ર સરકારના એ સર્ક્યુલરને પડકાર્યો છે જેમાં વંદે માતરમના 6 અંતરા ગાવા ફરજિયાત કરવામાં આવ્યા છે. સાથે જ, વંદે માતરમને રાષ્ટ્રગાન જન ગણ મન જેટલો જ કાનૂની દરજ્જો આપવાના સુધારાનો પણ વિરોધ કરવામાં આવ્યો છે. અરજીમાં મુખ્ય વાંધો એ ઉઠાવવામાં આવ્યો છે કે, વંદે માતરમના 4 અંતરાઓમાં હિન્દુ દેવી-દેવતાઓ પ્રત્યેની ભક્તિનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. તેથી, આ ભાગોને ગાવા માટે કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત કરવું એ ભારતના બિનસાંપ્રદાયિક માળખાની વિરુદ્ધ છે.
આગળ શું થશે?
હાલમાં સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને આ અરજીની કોપી આપવાનો આદેશ કર્યો છે. હવે સૌની નજર કેન્દ્ર સરકાર પર છે કે તેઓ આવનારા 2 અઠવાડિયામાં સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પોતાનો શું બચાવ રજૂ કરે છે. આ કેસનો ચુકાદો ભવિષ્યમાં રાષ્ટ્રીય ગીતને લગતા કાયદાઓ માટે ખૂબ જ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.