Chandipura virus: મગજના તાવ જેવો ખતરનાક છે ચાંદીપુરા વાયરસ, કેવી રીતે બન્યો મોતનું કારણ?

Chandipura virus: ભારતમાં ચાંદીપુરા વાયરસના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. જેના કારણે કેટલાક બાળકોના મોત પણ થયા છે. ગુજરાત બાદ રાજસ્થાનમાં પણ આ વાયરસના કેસ નોંધાયા છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ચાંદીપુરા વાયરસ ઘણો ખતરનાક છે. તે મગજને નુકસાન પહોંચાડે છે. જો દર્દીને સમયસર સારવાર ન મળે તો મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે. આ વાયરસના મોટાભાગના કેસો બાળકોમાં જોવા મળે છે. ચાંદીપુરા વાયરસ સામે રક્ષણ માટે કોઈ રસી નથી. આવી સ્થિતિમાં તેને ખતરનાક માનવામાં આવે છે. બે રાજ્યોમાં કેસ આવ્યા બાદ અન્ય રાજ્યોમાં પણ આ રોગના કેસમાં વધારો થવાની સંભાવના છે. આવી સ્થિતિમાં નિષ્ણાતોએ લોકોને પ્રોટેક્શન લેવાની સલાહ આપી છે.

ચાંદીપુરા વાયરસ શું છે? તેનું નામ કેવી રીતે પડ્યું? અમે તેના લક્ષણો અને નિવારણ વિશે જાણવા માટે નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી છે.

ડોક્ટર કહે છે કે ચાંદીપુરા વાયરસ Rhabdoviridae પરિવારનો RNA વાયરસ છે. જેના કારણે બાળકો એન્સેફાલીટીસનો શિકાર બની શકે છે. આ વાયરસ ઘણો જૂનો છે અને ભારતમાં પણ વર્ષ 2003માં તેના કેસ નોંધાયા હતા. આ રોગ 2 મહિનાથી 15 વર્ષ સુધીના બાળકોને અસર કરે છે. તેના લક્ષણો સામાન્ય રીતે ઈન્ફલ્યુએન્ઝા જેવા હોય છે, પરંતુ આ રોગ ઓટોઇમ્યુન એન્સેફાલીટીસનું પણ કારણ બને છે. આવી સ્થિતિમાં મૃત્યુ દર 50થી 70 ટકા છે. એટલે કે, જો આ વાયરસ મગજ પર અસર કરે છે તો 100 બાળકોમાંથી 50થી 70 બાળકોના મોત થઈ શકે છે.

1965માં પહેલીવાર આ વાયરસના કેસ ભારતમાં આવ્યા હતા અને તેના મોટાભાગના કેસ અહીં જ જોવા મળે છે. વાયરસ વેક્ટર-જન્મિત છે અને એવું માનવામાં આવે છે કે તે સેન્ડફ્લાય ફ્લેબોટોમસ પાપાટાસી દ્વારા પ્રસારિત થાય છે. આ વાયરસ કેટલાક જંતુઓ અને મચ્છરોમાં જોવા મળે છે. જો આ જંતુઓ બાળકોને કરડે તો તે ચેપનું કારણ બને છે. જો કે, આ ચેપ માટે કેટલાક અન્ય કારણો પણ હોઈ શકે છે.

શા માટે તેનું નામ ચાંદીપુરા પડ્યું?

આ વાયરસની ઓળખ સૌપ્રથમ નાગપુર જિલ્લાના ચાંદીપુરા ગામમાં થઈ હતી. ત્યારથી આ વાયરસને ચાંદીપુરા કહેવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં તેના લક્ષણો ફ્લૂ જેવા હોય છે, પરંતુ ધીરે ધીરે આ વાયરસ મગજને નુકસાન પહોંચાડવા લાગે છે. જે મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે. ચાંદીપુરાથી બચવા માટે કોઈ રસી કે નિયત દવા નથી.

દર્દીના લક્ષણોના આધારે જ સારવાર કરવામાં આવે છે. જો આપણે આ વાયરસથી બચવું હોય તો નિવારણ ખૂબ જ જરૂરી છે. કારણ કે જો તેના લક્ષણો સમયસર ન સમજાય અને વાયરસ મગજ પર હુમલો કરે તો દર્દીનો જીવ બચાવવો મુશ્કેલ બની શકે છે. આ વાયરસના કારણે દર્દીની હાલત મગજના તાવ જેવી થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં તેનાથી બચવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

કેવી રીતે રક્ષણ કરવું

આ રોગથી બચવા માટે, એ મહત્વનું છે કે તમે બાળકોને મચ્છરો અને જંતુઓથી બચાવો. આ માટે ઘરની આસપાસ સ્વચ્છતા રાખો. મચ્છરોને બ્રીડ ન થવા દો. બાળકોને ફુલ બાંયના કપડાં પહેરાવવા અને રાત્રે સૂતી વખતે મચ્છરદાનીનો ઉપયોગ કરવો.

આ પણ વાંચો-Indian Railway: રેલવેએ વેઈટિંગ ટિકિટના નિયમમાં કર્યો બદલાવ, હવે આ ભૂલ થશે તો ગયા સમજો, ભરવો પડશે ભારે ટોલ