4 નવેમ્બરના આ આદેશે જુલાઈ વિવાદ બાદ ઊભી થયેલી અસમંજસની સ્થિતિને દૂર કરી દીધી છે. હવે તમામ વરિષ્ઠ અધિકારીઓના કામ અને રિપોર્ટિંગ લાઈન સંપૂર્ણપણે નક્કી થઈ ગઈ છે.
ભારતીય ચૂંટણી પંચની અંદર છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી ચાલી રહેલો આંતરિક વિવાદ હવે સમાપ્ત થતો દેખાઈ રહ્યો છે. 4 નવેમ્બરે ECIએ નવો વર્ક એલોકેશન ઓર્ડર જાહેર કરી દીધો છે, જેના દ્વારા પ્રશાસનિક, IT અને જન ફરિયાદ નિવારણ જેવી મુખ્ય જવાબદારીઓનું ફરીથી સત્તાવાર વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે. આ આદેશ ચૂંટણી આયુક્ત SS સંધુ અને વિવેક જોશી દ્વારા જુલાઈમાં ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધા બાદનો પહેલો લેખિત પગલું છે.
જુલાઈ 2026નો વિવાદ શું હતો?
આખી વાતની શરૂઆત 28 જુલાઈ 2026ના રોજ થઈ. આ પહેલા 23 સપ્ટેમ્બર 2025ના આદેશ મુજબ IT, જન ફરિયાદ અને મતદાર યાદીની જવાબદારી ડેપ્યુટી ઈલેક્શન કમિશનર સંજય કુમાર પાસે હતી. મહાનિર્દેશક સીમા ખન્ના પોતાની ફાઈલો તેમના મારફતે જ આયોગને મોકલતા હતા.
પરંતુ 28 જુલાઈએ તત્કાલીન કાર્યવાહક વરિષ્ઠ ઉપ ચૂંટણી આયુક્ત મનીષ ગર્ગે એક નવો આદેશ જાહેર કર્યો. આ આદેશ દ્વારા IT અને PGRS નો ચાર્જ સંજય કુમાર પાસેથી છીનવીને સીધો સીમા ખન્નાને સોંપી દેવામાં આવ્યો. આનાથી સીમા ખન્નાનો રિપોર્ટિંગ સ્ટ્રક્ચર સીધો આયોગ સાથે જોડાઈ ગયો.
ચૂંટણી આયુક્તોએ કેમ ઉઠાવ્યો વાંધો?
આ અચાનક ફેરફાર પર ચૂંટણી આયુક્ત SS સંધુ અને વિવેક જોશીએ કડક વાંધો ઉઠાવ્યો. 29 જુલાઈએ બંનેએ સીધો કેબિનેટ સચિવને પત્ર લખી દીધો. બંને આયુક્તોનું કહેવું હતું કે,
કામની વહેંચણી, રોસ્ટર અને આદેશ જાહેર કરવાની પ્રક્રિયા પર ગંભીર સવાલો છે. નક્કી પરંપરા મુજબ વર્ક એલોકેશનનો કોઈ પણ નિર્ણય સમગ્ર ચૂંટણી આયોગની સહમતિ અને મંજૂરી બાદ જ લાગુ થવો જોઈએ.આ કિસ્સામાં સ્થાપિત પ્રશાસનિક પ્રક્રિયાનું સીધું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પત્ર કેબિનેટ સચિવ સુધી પહોંચતા જ પ્રશાસનિક ગલિયારામાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો.
વિવાદ બાદ શું થયું?
ચૂંટણી આયુક્તોના વિરોધ બાદ 28 જુલાઈનો આદેશ રોકી દેવામાં આવ્યો. સીમા ખન્નાને ફરીથી DEC સંજય કુમાર મારફતે ફાઈલો આગળ વધારવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા. જોકે, આ માટે કોઈ લેખિત આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો નહોતો. જુલાઈ વિવાદના લગભગ 1 મહિના બાદ DoPT ના આદેશથી DEC સંજય કુમારને તેમના મૂળ કેડરમાં પાછા મોકલી દેવામાં આવ્યા.
4 નવેમ્બરનો નવો ઓર્ડર કેમ જરૂરી હતો?
તાજેતરના અઠવાડિયામાં ચૂંટણી આયોગના ટોચના પ્રશાસનિક માળખામાં ફેરફાર થયા છે. એક નવા ડેપ્યુટી ઈલેક્શન કમિશનરે પદભાર સંભાળ્યો છે. નવા અધિકારીઓના આગમન અને સંજય કુમારના જવા બાદ વિભાગોની સ્પષ્ટ વહેંચણી માટે નવો લેખિત આદેશ જરૂરી બની ગયો હતો.
4 નવેમ્બરના આ આદેશે જુલાઈ વિવાદ બાદ ઊભી થયેલી અસમંજસની સ્થિતિને દૂર કરી દીધી છે. હવે તમામ વરિષ્ઠ અધિકારીઓના કામ અને રિપોર્ટિંગ લાઈન સંપૂર્ણપણે નક્કી થઈ ગઈ છે.