અગાઉ ભારતમાં વિઝાની 13 મુખ્ય કેટેગરી હતી, જે હવે ઘટાડીને માત્ર 9 કરી દેવામાં આવી છે. એ જ રીતે, સબ-કેટેગરીની સંખ્યા 49 થી ઘટાડીને 23 કરવામાં આવી છે.
જો તમે વિદેશથી ભારત આવવાનું પ્લાનિંગ કરી રહ્યા છો અથવા તમારા કોઈ વિદેશી મિત્ર કે સંબંધી ભારત આવવા માગે છે, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ કામના છે. કેન્દ્ર સરકારે ભારતની વિઝા વ્યવસ્થામાં એક ઐતિહાસિક ફેરફાર કર્યો છે. હવે વિઝા માટે અરજી કરવી ખૂબ જ સરળ અને ઝડપી બની જશે. ચાલો સમજીએ કે આખરે શું બદલાયું છે અને તેની તમારા પર શું અસર પડશે.
વિઝા કેટેગરી અને ફોર્મમાં મોટો ઘટાડો
અગાઉ ભારતમાં વિઝાની 13 મુખ્ય કેટેગરી હતી, જે હવે ઘટાડીને માત્ર 9 કરી દેવામાં આવી છે. એ જ રીતે, સબ-કેટેગરીની સંખ્યા 49 થી ઘટાડીને 23 કરવામાં આવી છે. સૌથી મોટી રાહતની વાત એ છે કે વિઝા અરજી ફોર્મમાં ભરવાની માહિતી (ફીલ્ડ) 65 થી 70 ટકા સુધી ઓછી કરી દેવામાં આવી છે. એટલે કે, જે ફોર્મ પહેલાં ભરતાં કલાકો લાગતા હતા, તે હવે મિનિટોમાં પૂરું થઈ જશે.
આ ફેરફારનો સીધો ફાયદો ભારત આવતા વિદેશી પ્રવાસીઓ, ઉદ્યોગપતિઓ, દર્દીઓ, વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધકોને થશે.
ટૂરિસ્ટ વિઝા હવે 'વિઝિટર વિઝા' કહેવાશે
સરકારે ટૂરિસ્ટ વિઝાનું નામ બદલીને 'વિઝિટર વિઝા' કરી દીધું છે. આ માત્ર નામ બદલવાનો ફેરફાર નથી, પરંતુ તેનો દાયરો પણ ખૂબ વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો છે. હવે વિઝિટર વિઝા હેઠળ માત્ર ફરવા-ફરવા ઉપરાંત નીચેની બાબતો પણ આવશે:
બિઝનેસ મીટિંગ
મેડિકલ કન્સલ્ટેશન
વેલનેસ રિટ્રીટ
ભારતીય ભાષા, સંગીત, કલા અને શિલ્પના ટૂંકા કોર્સ
પર્વતારોહણ (માઉન્ટેનિયરિંગ)
વિઝિટર વિઝાને 2 ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે.
V-1 વિઝા: 30 દિવસ માટે, મલ્ટીપલ એન્ટ્રી સાથે.
V-2 વિઝા: 1 વર્ષ, 5 વર્ષ કે 10 વર્ષની માન્યતા સાથે.
મેડિકલ વિઝા હવે 1 વર્ષ માટે, મલ્ટીપલ એન્ટ્રી સાથે
વિદેશથી ભારતમાં સારવાર માટે આવતા દર્દીઓ માટે આ ખૂબ જ સારા સમાચાર છે. મેડિકલ વિઝાને હવે 2 ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે:
M-1 વિઝા: સામાન્ય મેડિકલ ટ્રીટમેન્ટ માટે
M-3 વિઝા: આયુષ પદ્ધતિ (આયુર્વેદ, યોગ, યુનાની, સિદ્ધ, હોમિયોપેથી) દ્વારા ઈલાજ કરાવવા માટે
બંને પ્રકારના મેડિકલ વિઝા અને તેમના ઈ-વિઝાની સામાન્ય માન્યતા 1 વર્ષની રહેશે. આમાં મલ્ટીપલ એન્ટ્રીની સુવિધા પણ મળશે. દર્દીની સાથે આવતા પરિવારજનો કે સહાયકો માટે M-2 અને M-4 એટેન્ડન્ટ વિઝાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આનાથી દર્દીઓને વારંવાર નવો વિઝા અપ્લાય કરવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળશે.
વિદ્યાર્થીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓ માટે નવા નિયમો
સ્ટુડન્ટ વિઝાને પણ 2 ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે.
S-1 વિઝા: સ્કૂલ, ગ્રેજ્યુએશન અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશનના અભ્યાસ માટે.
ખાસ વાત એ છે કે 'સ્ટડી ઈન ઈન્ડિયા' પોર્ટલ દ્વારા એડમિશન લેનારા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને 5 વર્ષ સુધીનો અથવા કોર્સની અવધિ મુજબનો ઈ-વિઝા મળી શકશે.
બિઝનેસ વિઝાને પણ B-1 અને B-2 કેટેગરીમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે. આ હેઠળ લાંબા ગાળાના વ્યાપારિક કામ, રોકાણ, કોન્ફરન્સ, ફિલ્મ શૂટિંગ અને ટેકનિકલ એક્સપર્ટની સેવાઓ જેવી બાબતો સામેલ કરવામાં આવી છે.
172 દેશોના નાગરિકોને ઈ-વિઝાની સુવિધા
હાલમાં ભારત 172 દેશોના નાગરિકોને ઈ-વિઝાની સુવિધા આપે છે. નવી વ્યવસ્થા લાગુ કરવા માટે સરકાર પોતાની IT સિસ્ટમ અપડેટ કરી રહી છે. ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, નવા નિયમો હેઠળ વિઝા ઈશ્યૂ કરવાની પ્રક્રિયા 2026 ના અંત સુધીમાં શરૂ થવાની શક્યતા છે.
નવી વ્યવસ્થામાં કુલ 9 મુખ્ય વિઝા કેટેગરી હશે
બિઝનેસ, ડિપ્લોમેટિક, વર્ક, જર્નલિસ્ટ, મેડિકલ, ઓફિશિયલ, સ્ટુડન્ટ, વિઝિટર અને મિસેલેનિયસ.