ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે આર્થિક તણાવના કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.
ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે આર્થિક તણાવના કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. આ સ્થિતિ ભારત માટે એક સોનેરી તક બની રહી છે. હાલમાં ગ્લોબલ માર્કેટમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત 60 ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી છે, જ્યારે WTI 57.22 ડોલર સુધી નીચે આવી ગયું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ટેરિફની જાહેરાત બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં 15% સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ભારત, જે પોતાની 85% ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાત આયાત દ્વારા પૂરી કરે છે, માટે આ સમયે ક્રૂડ ઓઈલ સોનાથી ઓછું નથી, જે અત્યંત સસ્તા દરે મળી રહ્યું છે.
વિત્તીય સલાહકાર ગૌરવ જૈને જણાવ્યું કે, ભારત માટે આ સમય ખૂબ જ લાભદાયી સાબિત થઈ રહ્યો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડાથી મોંઘવારી પર કંટ્રોલથી લઈને વિદેશી મુદ્રા ભંડારને મજબૂત કરવા સુધીની તકો મળી રહી છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રને શક્તિ આપશે.
ભારતને મળનારા 8 ફાયદા
આયાત ખર્ચમાં ઘટાડો
ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઈલની 85% જરૂરિયાત આયાત કરે છે. વિત્ત વર્ષ 23માં દેશે 232 મિલિયન ટન ક્રૂડની આયાત કરી હતી, જેની કિંમત 158 અબજ ડોલર હતી. નિષ્ણાતોના મતે, ક્રૂડના ભાવમાં 10 ડોલર પ્રતિ બેરલનો ઘટાડો થાય તો વાર્ષિક આયાત ખર્ચમાં 15 અબજ ડોલરની બચત થઈ શકે છે.
ચાલુ ખાતાની ખાધમાં સુધારો
ભારતીય રિઝર્વ બેન્કે વિત્ત વર્ષ 24માં ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD)ને GDPના 1.2% પર આંકી હતી. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ક્રૂડના ભાવમાં 1 ડોલર પ્રતિ બેરલનો ઘટાડો CADમાં 1.5-1.6 અબજ ડોલરનો ઘટાડો કરી શકે છે, જે ભારતના બાહ્ય ક્ષેત્રને મજબૂત કરશે.
મોંઘવારી પર કંટ્રોલ
ક્રૂડના ભાવ ઈંધણ, ખાતર, પરિવહન, પ્લાસ્ટિક અને FMCG જેવા ક્ષેત્રોને અસર કરે છે. 2022માં ક્રૂડના ભાવમાં ઉછાળાથી જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) મોંઘવારી 12%થી ઉપર પહોંચી હતી. હવે ભાવ ઘટવાથી ગ્રાહક ભાવ ઇન્ડેક્ષ (CPI) અને WPI બંનેમાં ઘટાડો થવાની આશા છે.
રાજકોષીય ખાધનું દબાણ ઘટશે
વિત્ત વર્ષ 25 માટે ભારતનું રાજકોષીય ખાધ લક્ષ્ય GDPના 5.1% છે. સસ્તું ક્રૂડ ઈંધણ અને ગેસ સંબંધિત ખાતર સબસિડી ઘટાડે છે, જેની બચતથી સરકાર અન્ય કામો પર ધ્યાન આપી શકે છે.
રૂપિયામાં મજબૂતી
વિત્ત વર્ષ 22માં ક્રૂડના વધતા ભાવે રૂપિયા પર દબાણ વધાર્યું હતું અને તે 83 રૂપિયા પ્રતિ ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો. સસ્તા ક્રૂડથી ડોલરની સરખામણીએ રૂપિયો મજબૂત થશે, જે વિદેશી મુદ્રા ભંડાર અને મુદ્રા સ્થિરતાને ટેકો આપશે.
ઉપભોગને પ્રોત્સાહન
ઈંધણ અને LPGના ભાવ ઘટવાથી ઘરેલું ઉપયોગી આવકમાં વધારો થશે. આનાથી ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં ઉપભોગને બળ મળશે, જે GDPની ગતિ જાળવવામાં મદદ કરશે.
આ સેક્ટર્સને ફાયદો
એરલાઈન્સ, લોજિસ્ટિક્સ, પેઈન્ટ, ટાયર અને FMCG જેવા ઉદ્યોગો સસ્તા ક્રૂડનો લાભ લઈ રહ્યા છે. એવિએશન ઈંધણ એરલાઈન્સના ખર્ચનો 40% હિસ્સો ધરાવે છે, તેથી ATFના ભાવ ઘટવાથી નફામાં સીધો સુધારો થશે.
વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં વધારો
ઓછી ક્રૂડ આયાતથી ભારત ડોલરના બહાર જવાને રોકી શકે છે અને વિદેશી મુદ્રા ભંડારને મજબૂત કરી શકે છે, જે મેક્રો સ્થિરતાને વધારશે.
ભારત માટે સુવર્ણ તક
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આ ઘટાડો ભારત માટે એક સુવર્ણ તક છે. આનો સાચો ઉપયોગ કરીને દેશ પોતાની આર્થિક સ્થિતિને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.