યુરોપિયન યુનિયન (EU)ની કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ સિસ્ટમ હેઠળ, ભારતમાંથી EUમાં નિકાસ કરવામાં આવતી ઊર્જા-સઘન ચીજવસ્તુઓ પર વધારાનો 25 ટકા ટેક્સ લાદવામાં આવશે. એક રિપોર્ટમાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે. સ્વતંત્ર સંશોધન સંસ્થા સેન્ટર ફોર સાયન્સ એન્ડ એન્વાયર્નમેન્ટ (CSE)ના અહેવાલ મુજબ, આ કરનો બોજ ભારતના કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (GDP)ના 0.05 ટકા હશે. આ નિષ્કર્ષ છેલ્લા ત્રણ વર્ષ (2021-22, 2022-23 અને 2023-24)ના ડેટા પર આધારિત છે.
EUની કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ (CBAM) એ EU દ્વારા ભારત અને ચીન જેવા દેશોમાંથી આયાત કરાયેલ લોખંડ, સ્ટીલ, સિમેન્ટ, ખાતર અને એલ્યુમિનિયમ જેવા ઊર્જા-સઘન પ્રોડક્ટ્સ પરનો પ્રસ્તાવિત ટેક્સ છે. ટેક્સ આ માલના ઉત્પાદન દરમિયાન ઉત્પન્ન થતા કાર્બન ઉત્સર્જન પર આધારિત છે. EU દલીલ કરે છે કે સિસ્ટમ સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત માલસામાન માટે સમાન રમતનું ક્ષેત્ર પ્રદાન કરે છે. આ અંતર્ગત કડક પર્યાવરણીય માપદંડોનું પાલન કરવાનું રહેશે. પરિણામે, તે આયાતમાંથી ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
ભારતમાંથી કેટલી નિકાસ થાય છે?
CSEના ક્લાયમેટ ચેન્જ પ્રોગ્રામનું નેતૃત્વ કરતી અવંતિકા ગોસ્વામીએ જણાવ્યું હતું કે EUમાં CBAM-આવરી ગયેલા માલસામાનની ભારતની નિકાસ 2022-23માં EUમાં કુલ માલની નિકાસના 9.91 ટકા હતી. તેમણે કહ્યું કે 2022-23માં ભારતની 26 ટકા એલ્યુમિનિયમ અને 28 ટકા લોખંડ અને સ્ટીલની નિકાસ યુરોપિયન યુનિયનને થઈ હતી. સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતની કુલ વ્યાપારી નિકાસમાંથી, EU ને CBAM હેઠળ આવરી લેવામાં આવતા માલની નિકાસ માત્ર 1.64 ટકા છે.