ભારત સાથે તણાવ વચ્ચે પાકિસ્તાન બન્યું UNSCનું અધ્યક્ષ, શું ભારત માટે ખતરો?

પાકિસ્તાને મંગળવારે જુલાઈ 2025 માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ની અધ્યક્ષતા સંભાળી લીધી છે. આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તાજેતરના પહેલગામ આતંકી હુમલા અને ઓપરેશન સિંદૂરને લઈને તણાવ ચરમસીમાએ છે. પાકિસ્તાનની આ નવી ભૂમિકા ભારત માટે શું અર્થ ધરાવે છે અને તેનાથી શું ખતરો ઊભો થઈ શકે છે, ચાલો સમજીએ.

પાકિસ્તાનની UNSC અધ્યક્ષતા: કેવી રીતે મળી?

પાકિસ્તાન જાન્યુઆરી 2025થી શરૂ થયેલા બે વર્ષના કાર્યકાળ માટે UNSCનું બિન-સ્થાયી સભ્ય છે. જૂન 2024માં યુએન જનરલ એસેમ્બલીમાં 193માંથી 182 મતો સાથે પાકિસ્તાનની પસંદગી થઈ હતી, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયના વિશ્વાસને દર્શાવે છે. UNSCની અધ્યક્ષતા 15 સભ્યો વચ્ચે અંગ્રેજી વર્ણમાળાના ક્રમમાં દર મહિને બદલાય છે, અને જુલાઈ 2025માં પાકિસ્તાનનો વારો આવ્યો છે. આ તેની આઠમી વખતની સભ્યતા છે, જે અગાઉ 2012-13, 2003-04, 1993-94, 1983-84, 1976-77, 1968-69 અને 1952-53માં રહી ચૂકી છે.

પાકિસ્તાનનું વચન: પારદર્શક અને સમાવેશી અધ્યક્ષતા

22 જુલાઈ: 'બહુપક્ષીયતા અને વિવાદોના શાંતિપૂર્ણ નિરાકરણ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન' પર ઓપન ડિબેટ.

24 જુલાઈ: 'સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને ઇસ્લામિક સહયોગ સંગઠન (OIC) વચ્ચે સહયોગ' પર બ્રીફિંગ.

આ ઉપરાંત, 23 જુલાઈએ પેલેસ્ટાઇન પ્રશ્ને ઓપન ડિબેટની અધ્યક્ષતા પણ પાકિસ્તાનના ડેપ્યુટી પ્રાઇમ મિનિસ્ટર અને વિદેશ મંત્રી ઇશાક દર કરશે.

ભારત માટે ખતરો: શું છે આશંકા?

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તાજેતરના પહેલગામ આતંકી હુમલા (22 એપ્રિલ 2025)ને લઈને તણાવ ચરમસીમાએ છે, જેમાં 26 લોકો માર્યા ગયા હતા. ભારતે આ હુમલાને પાકિસ્તાન-સમર્થિત આતંકવાદ સાથે જોડ્યો અને ઓપરેશન સિંદૂર દ્વારા પાકિસ્તાનના આતંકી ઠેકાણાઓ પર હુમલો કર્યો. આ ઉપરાંત, ભારતે સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરી, અટારી બોર્ડર બંધ કરી અને પાકિસ્તાની લશ્કરી સલાહકારોને દેશનિકાલ કર્યા. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે 7થી 10 મે દરમિયાન ચાર દિવસની તીવ્ર લશ્કરી ઝડપ થઈ, જે પછી સીઝફાયર થયું.

પાકિસ્તાને આ હુમલાની જવાબદારી નકારી છે અને UNSCમાં આ મુદ્દો ઉઠાવીને ભારત વિરુદ્ધ નેરેટિવ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ મે 2025ની બેઠકમાં તેને કોઈ સમર્થન મળ્યું નહીં. હવે, UNSCની અધ્યક્ષતા દરમિયાન, પાકિસ્તાન જમ્મુ-કાશ્મીર અને ઓપરેશન સિંદૂર જેવા મુદ્દાઓ ઉઠાવી શકે છે, જે ભારત માટે રાજનૈતિક પડકારો ઊભા કરી શકે છે. ભારતીય મીડિયા અનુસાર, નવી દિલ્હીએ આવા નેરેટિવનો સામનો કરવા માટે રણનીતિ તૈયાર કરી છે, જેમાં આર્થિક શક્તિ, યુએનના સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા અને સીમાપાર આતંકવાદ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.

ડિપ્લોમેસી અને એક્શન

ભારતે પાકિસ્તાનના આતંકવાદી સમર્થનને ઉજાગર કરવા માટે UN ખાતે 'ધ હ્યુમન કોસ્ટ ઓફ ટેરરિઝમ' નામનું પ્રદર્શન યોજ્યું, જેમાં પહેલગામ હુમલા અને 9/11 જેવી ઘટનાઓમાં પાકિસ્તાનની ભૂમિકા દર્શાવવામાં આવી. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે 30 જૂન 2025ના રોજ પાકિસ્તાનના આતંકવાદી ચહેરાને ઉજાગર કરીને કહ્યું, "જ્યારે કોઈ દેશ તેના પડોશી સામે આતંકવાદને સમર્થન આપે છે, ત્યારે તે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપે છે. આને જાહેરમાં ઉજાગર કરવું જરૂરી છે."

ભારતે UNSCના 13 સભ્યો સાથે રાજનૈતિક પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે, જેમાં ઓપરેશન સિંદૂરના કારણો રજૂ કરવામાં આવ્યા. યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે પણ બંને દેશોને સંયમ અને શાંતિપૂર્ણ નિરાકરણની અપીલ કરી છે.

ભારત માટે ખતરો કેટલો?

જોકે UNSC અધ્યક્ષતા મોટાભાગે પ્રતીકાત્મક હોય છે અને તેમાં કોઈ નિર્ણાયક અધિકાર નથી, પાકિસ્તાન આ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ ભારત વિરુદ્ધ નેરેટિવ બનાવવા માટે કરી શકે છે, ખાસ કરીને જમ્મુ-કાશ્મીર મુદ્દે. પરંતુ, ભારતની સક્રિય ડિપ્લોમેસી અને વૈશ્વિક સમર્થનને જોતાં, પાકિસ્તાનના આ પ્રયાસોની અસર મર્યાદિત રહેવાની સંભાવના છે. ભારતે પહેલગામ હુમલા અને આતંકવાદના મુદ્દે પાકિસ્તાનને વારંવાર બેનકાબ કર્યું છે, અને UNSCમાં પણ તે આવું જ કરવાનું ચાલુ રાખશે.

આ પણ વાંચો-હીરો મોટર્સનો ધમાકેદાર આવી રહ્યો છે IPO! 1200 કરોડના ઇશ્યૂ સાથે SEBI પાસે ડ્રાફ્ટ દાખલ, જાણો વિગતો