લગ્નમાં ભેટમાં મળેલા સોનાના દાગીના વેચવા જઈ રહ્યા છો? સાવધાન, પહેલા જાણી લો ઇન્કમ ટેક્સનો આ નવો નિયમ
શું તમે લગ્નમાં મળેલા સોનાના દાગીના વેચવાનું વિચારી રહ્યા છો? તો જાણી લો કે ભેટમાં મળેલું સોનું ટેક્સ-ફ્રી હોવા છતાં, તેને વેચવા પર ઇન્કમ ટેક્સ લાગી શકે છે. જાણો લેટેસ્ટ નિયમો.
હાલના ઇન્કમ ટેક્સ કાયદા મુજબ, લગ્નના પ્રસંગે મળતી કોઈપણ ભેટ (પછી ભલે તે રોકડ હોય, દાગીના હોય કે પ્રોપર્ટી) મેળવનાર વ્યક્તિ માટે સંપૂર્ણપણે ટેક્સ-ફ્રી છે. ભેટની કિંમત ગમે તેટલી હોય, તેના પર એક રૂપિયો પણ ટેક્સ લાગતો નથી.
Taxation on Jewellery Sale: લગ્ન પ્રસંગે માતા-પિતા કે સગા-સંબંધીઓ તરફથી મળેલા સોના-ચાંદીના દાગીના માત્ર ભાવનાત્મક રીતે જ જોડાયેલા નથી હોતા, પરંતુ મુશ્કેલ સમયમાં એક મોટા આર્થિક ટેકા તરીકે પણ કામ આવે છે. મોટાભાગના લોકોના મનમાં એવો ભ્રમ હોય છે કે લગ્નમાં મળેલી ભેટ ટેક્સ-ફ્રી હોય છે, તેથી આ દાગીના વેચીને મળતા પૂરા પૈસા પર પણ કોઈ ટેક્સ નહીં લાગે.
જો તમે પણ આવું જ વિચારતા હોવ, તો તમારે સાવધાન થવાની જરૂર છે. ટેક્સ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, લગ્નમાં દાગીના ભેટમાં મળવા અને તેને વેચવા, આ બંને માટે ઇન્કમ ટેક્સના નિયમો તદ્દન અલગ છે. ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે દાગીના વેચવા પર ટેક્સનું ગણિત કેવી રીતે કામ કરે છે.
દાગીના મળવા ટેક્સ-ફ્રી છે, પણ વેચવા નહીં!
હાલના ઇન્કમ ટેક્સ કાયદા મુજબ, લગ્નના પ્રસંગે મળતી કોઈપણ ભેટ (પછી ભલે તે રોકડ હોય, દાગીના હોય કે પ્રોપર્ટી) મેળવનાર વ્યક્તિ માટે સંપૂર્ણપણે ટેક્સ-ફ્રી છે. ભેટની કિંમત ગમે તેટલી હોય, તેના પર એક રૂપિયો પણ ટેક્સ લાગતો નથી.
પરંતુ, જ્યારે તમે આ દાગીના બજારમાં વેચીને રોકડી કરો છો, ત્યારે તેમાંથી થતા નફા પર 'કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ'ચૂકવવો પડે છે. અહીં નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે વેચાણની પૂરેપૂરી રકમ પર ટેક્સ નથી લાગતો, પરંતુ તમને જે 'નફો' થયો છે માત્ર તેના પર જ ટેક્સ લાગે છે.
શોર્ટ-ટર્મ કે લોંગ-ટર્મ? આ રીતે નક્કી થાય છે ટેક્સ
દાગીના વેચવા પર કેટલો ટેક્સ લાગશે, તે એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે દાગીના તમારી અને ભેટ આપનાર (દા.ત. માતા-પિતા) પાસે કુલ કેટલો સમય રહ્યા.
શોર્ટ-ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ (STCG): જો દાગીના ખરીદ્યાની તારીખથી લઈને તમારા વેચવાની તારીખ વચ્ચેનો કુલ સમયગાળો 24 મહિના કે તેથી ઓછો હોય, તો તેમાંથી થતા નફાને તમારી રેગ્યુલર આવકમાં જોડવામાં આવશે. ત્યારબાદ તમારા ઈન્કમ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ તેના પર ટેક્સ લાગશે.
લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ (LTCG): જો આ કુલ સમયગાળો 24 મહિનાથી વધુનો હોય, તો તેને લોંગ-ટર્મ માનવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં, નફા પર 12.50% ના ફ્લેટ દરથી ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
ખરીદ કિંમત કેવી રીતે નક્કી થશે?
હવે સૌથી મોટો સવાલ એ થાય કે દાગીના તો ભેટમાં મળ્યા હતા, તો તેની ખરીદ કિંમત કઈ ગણવી? નિયમ મુજબ, દાગીના આપનાર વ્યક્તિએ જે કિંમતે તે દાગીના ખરીદ્યા હશે, તે જ તમારી 'ખરીદ કિંમત' ગણાશે.
જો આ દાગીના 1 એપ્રિલ 2001 પહેલાં ખરીદવામાં આવ્યા હોય, તો તમારી પાસે 1 એપ્રિલ 2001ની ફેર માર્કેટ વેલ્યુને ખરીદ કિંમત તરીકે દર્શાવવાનો વિકલ્પ રહે છે. 1 એપ્રિલ 2001ની માર્કેટ વેલ્યુ સાબિત કરવા માટે તમારે કોઈ માન્ય વેલ્યુઅર પાસેથી ઓફિશિયલ વેલ્યુએશન સર્ટિફિકેટ કઢાવવું ફરજિયાત છે.
ડિસ્ક્લેમર: આ માહિતી માત્ર જાણકારીના હેતુથી આપવામાં આવી છે. અહીં જણાવવું જરૂરી છે કે શેરબજારમાં રોકાણ એ બજારના જોખમોને આધીન છે. રોકાણકારોએ કોઈપણ જગ્યાએ નાણાં રોકતા પહેલા હંમેશા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ. મનીકંટ્રોલ દ્વારા ક્યારેય પણ કોઈને રોકાણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવતી નથી.