બેંક લોકરમાંથી દાગીના ચોરાઈ જાય તો શું બેંક પૂરા પૈસા આપશે? વળતરનો આ નવો નિયમ જાણીને તમારા હોશ ઉડી જશે

Bank Locker Theft Compensation : મોટાભાગના લોકો પોતાના સોના-ચાંદીના કિંમતી દાગીના, પ્રોપર્ટીના કાગળો અને અગત્યના દસ્તાવેજો ઘરમાં રાખવા કરતા બેંક લોકરમાં રાખવાનું વધુ સુરક્ષિત માને છે. પરંતુ, સામાન્ય લોકોમાં એક બહુ મોટો ભ્રમ છે કે જો બેંકના લોકરમાંથી કોઈ સામાન ચોરાઈ જાય કે તેને નુકસાન થાય, તો બેંક તેની પૂરેપૂરી કિંમત ચૂકવશે.

સચ્ચાઈ એ છે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા બેંક લોકરની સુરક્ષા અને ચોરીના કિસ્સામાં અપાતા વળતર માટે ખૂબ જ કડક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. ચાલો એકદમ સરળ ભાષામાં સમજીએ કે લોકરમાંથી ચોરી થાય તો તમને ખરેખર કેટલું વળતર મળશે અને નુકસાનથી બચવા તમારે શું કરવું જોઈએ.

ચોરી થાય તો બેંક કેટલું વળતર આપશે?

જો બેંક કર્મચારીઓની બેદરકારી, બેંકમાં લૂંટ, ચોરી, આગ લાગવી કે કોઈ ફ્રોડના કારણે તમારા લોકરનો સામાન ગાયબ થઈ જાય છે, તો કાયદાકીય રીતે બેંક તમને વળતર આપવા માટે બંધાયેલી છે. પરંતુ, RBI ના નિયમો મુજબ આ વળતરની એક મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.

બેંક પૂરેપૂરું વળતર કેમ નથી આપતી?

આની પાછળ મુખ્ય 2 કારણો છે. પહેલું, બેંકને ક્યારેય એ ખબર નથી હોતી કે તમે તમારા લોકરમાં શું રાખ્યું છે અને તેની સાચી કિંમત કેટલી છે. બેંક ગ્રાહકના સામાનનું કોઈ લિસ્ટ બનાવતી નથી.

બીજું, તમે જે વાર્ષિક ભાડું ચૂકવો છો, તે બેંકની સુરક્ષા સુવિધાઓનો ચાર્જ છે, તે કોઈ ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસીનું પ્રીમિયમ નથી. એટલે બેંક તમારા પૂરા સામાનનો વીમો નથી ઉતારતી.

કુદરતી આફતોમાં બેંકની શું જવાબદારી છે?

જો ભૂકંપ, પૂર, વાવાઝોડું કે વીજળી પડવા જેવી કુદરતી આફતોના કારણે લોકરના સામાનને નુકસાન થાય અથવા ગ્રાહકની પોતાની બેદરકારીથી કંઈ ખોવાય, તો તેના માટે બેંક જવાબદાર ગણાશે નહીં. જોકે, બેંક પાસે અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તે આગ કે ડાકુઓથી બચવા માટે લોકર રૂમમાં પૂરતી વ્યવસ્થા રાખે.

મોટા નુકસાનથી બચવા આજે જ કરો આ 3 કામ

લોકરમાં રાખેલી દરેક કિંમતી વસ્તુ (ખાસ કરીને સોના-હીરાના દાગીના)ના બિલ, રસીદ, વેલ્યુએશન રિપોર્ટ અને ફોટા તમારી પાસે જરૂર રાખો. જો ભવિષ્યમાં કંઈ અઘટિત થાય, તો આ પુરાવા તમારી માલિકી સાબિત કરવામાં ખૂબ કામ આવશે. જો લોકરમાં મોટી રકમ કે કિંમતી દાગીના છે, તો માત્ર બેંકના ભરોસે ન બેસો. વીમા કંપનીઓ પાસેથી અલગથી 'સ્ટેન્ડઅલોન લોકર/જ્વેલરી ઇન્શ્યોરન્સ' ખરીદો. પોલિસી લેતા પહેલા નિયમો વાંચી લેવા કે તે બેંક લોકરના સામાનને કવર કરે છે કે નહીં.

ચોરી થાય તો તુરંત એક્શન લો: જો લોકરમાંથી સામાન ગાયબ દેખાય, તો તરત જ બેંક મેનેજર અને પોલીસમાં FIR નોંધાવો. જો બેંકની બેદરકારી હોવા છતાં બેંક વળતર આપવામાં આનાકાની કરે, તો તમે RBI ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓમ્બડ્સમેન સ્કીમમાં સીધી ફરિયાદ કરી શકો છો.

આ પણ વાંચો-રામ મંદિર ટ્રસ્ટના પહેલા CEO બન્યા રિટાયર્ડ એર માર્શલ જિતેન્દ્ર મિશ્રા, કારગિલ યુદ્ધમાં ભજવી હતી અહેમ ભૂમિકા, જાણો તેમની પ્રોફાઇલ