સોનું ખરીદવાથી દૂર ભાગી રહ્યા છે ભારતીયો, Q3માં વેચાણમાં 29%નો મોટો ઘટાડો, શું 6 વર્ષના તળિયે પહોંચી જશે ગોલ્ડ માર્કેટ?

ભારતમાં સોનાની ખરીદીમાં ખૂબ જ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના તાજેતરના રિપોર્ટ અનુસાર, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર 2026ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતની સોનાની માંગ વાર્ષિક ધોરણે 29% ગગડીને 162.5 ટન પર આવી ગઈ છે, જે ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળામાં 229.8 ટન હતી. સોનાના આસમાને પહોંચેલા રેકોર્ડબ્રેક ભાવ, ઊંચી ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી અને ગ્રાહકોની બદલાયેલી ખરીદીની રીતને આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

જોકે, સોનાના ભાવમાં આવેલા જબરદસ્ત ઉછાળાને કારણે મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ સોનાની માંગ 3% વધીને 2,41,900 કરોડ થઈ છે, જે ગયા વર્ષે ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં 2,35,090 કરોડ હતી. આ ક્વાર્ટર દરમિયાન ભારતમાં સોનાનો સરેરાશ ભાવ 10 ગ્રામ દીઠ 1,48,891 રહ્યો હતો, જે એક વર્ષ પહેલા 1,02,287 હતો.

ભારતમાં કેમ ઘટી રહી છે સોનાની માંગ? જાણો મુખ્ય કારણો

ભારતમાં સોનાના વપરાશમાં સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતી જ્વેલરીથી લઈને રોકાણ સુધીના તમામ સેગમેન્ટમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

સિક્કા અને લગડીનું વેચાણ ગગડ્યું: રોકાણ માટે ખરીદવામાં આવતા સોનાના સિક્કા અને બારની માંગમાં 40% નો મોટો કડાકો બોલ્યો છે અને તે 91.6 ટનથી ઘટીને 55 ટન પર આવી ગઈ છે. જ્યારે ગોલ્ડ ETFની માંગ પણ 50% ઘટીને માત્ર 5.3 ટન રહી ગઈ છે.

RBI એ ખરીદી ન કરી, આયાત પણ ઘટી: ભારતીય રિઝર્વ બેંકએ આ ક્વાર્ટરમાં સોનાની કોઈ જ ખરીદી કરી નથી. આ ઉપરાંત, ગોલ્ડ રિસાયક્લિંગ 12% ઘટીને 19.2 ટન રહ્યું છે અને ભારતની ચોખ્ખી સોનાની આયાત 46% ઘટીને 114.1 ટન રહી ગઈ છે.

પીએમ મોદીની અપીલની અસર: સોનાની ખરીદી ઘટવા પાછળનું એક પરિબળ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અપીલ પણ છે, જેમાં તેમણે દેશવાસીઓને ખૂબ જ જરૂરી હોય ત્યારે જ સોનું ખરીદવાની વાત કરી હતી. તેમની આ અપીલે પણ ગ્રાહકોના ખરીદીના વલણ પર અસર કરી છે.

વર્ષ 2026માં 6 વર્ષના તળિયે જઈ શકે છે ગોલ્ડ માર્કેટ

વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલનો અંદાજ છે કે સમગ્ર વર્ષ 2026 દરમિયાન ભારતની કુલ સોનાની માંગ 625 ટનથી 675 ટનની વચ્ચે રહી શકે છે, જે છેલ્લા 6 વર્ષનું સૌથી નીચલું સ્તર હોઈ શકે છે. ભારતની કુલ સોનાની માંગનો 50% થી વધુ હિસ્સો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવે છે, પરંતુ હાલમાં ગ્રામીણ આવક પર દબાણ હોવાથી બજારમાં સુધારાની ગતિ મર્યાદિત રહી શકે છે. જોકે, આગામી તહેવારો તેમજ ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં લગ્નસરાની સિઝન શરૂ થવાથી જ્વેલરીની માંગમાં થોડી રિકવરી આવવાની આશા છે.

વૈશ્વિક બજારની સ્થિતિ: ચીન અને પોલેન્ડે ખરીદ્યું સૌથી વધુ સોનું

ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં વૈશ્વિક સ્તરે સોનાની કુલ માંગ 1,368.6 ટન રહી છે, જે ગયા વર્ષના 1,383.2 ટન કરતા સામાન્ય ઓછી છે. જોકે, દુનિયાભરની સેન્ટ્રલ બેંકોની સોનાની ખરીદી 42% વધીને 321.2 ટન થઈ ગઈ છે, જે ડિસેમ્બર 2024 ક્વાર્ટર પછી સૌથી વધારે છે. આ ગાળામાં પોલેન્ડ અને ચીને સૌથી વધુ સોનું ખરીદ્યું છે. WGCનું માનવું છે કે 2026 માં સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી 2025 ના 848 ટનના આંકડાને સ્પર્શી શકે છે.

બીજી તરફ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જાન્યુઆરી મહિનાના પોતાના ઓલ-ટાઇમ હાઈ ($5,595 પ્રતિ ઔંસ) સ્તરથી સોનાના ભાવમાં મોટું કરેક્શન જોવા મળ્યું છે. આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને ઊંચા વ્યાજ દરો છે.

ડિસ્ક્લેમર: આ માહિતી માત્ર જાણકારીના હેતુથી આપવામાં આવી છે. અહીં જણાવવું જરૂરી છે કે શેરબજારમાં રોકાણ એ બજારના જોખમોને આધીન છે. રોકાણકારોએ કોઈપણ જગ્યાએ નાણાં રોકતા પહેલા હંમેશા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ. મનીકંટ્રોલ દ્વારા ક્યારેય પણ કોઈને રોકાણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવતી નથી.