UPI MDR charges: તાજેતરમાં UPI પેમેન્ટ પર લાગુ થવા જઈ રહેલા નવા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ચાર્જને લઈને લોકોમાં અનેક સવાલો છે. આ મામલે હવે દેશની અગ્રણી પેમેન્ટ એપ PhonePe ના ફાઉન્ડર અને CEO સમીર નિગમે મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે સરકાર અને NPCI ના આ નિર્ણયને આવકાર્યો છે અને સમજાવ્યું છે કે શા માટે UPI ઇકોસિસ્ટમ માટે આ ચાર્જ ખૂબ જ જરૂરી હતો.
UPIના નવા નિયમો પર PhonePeના CEOનું મોટું નિવેદન: ‘96% પેમેન્ટ ફ્રી રહેશે, જાણો શા માટે જરૂરી હતો આ નવો MDR ચાર્જ'
UPI MDR charges: PhonePeના CEO સમીર નિગમે UPI પર લાગનારા નવા 0.4% MDR ચાર્જનું સમર્થન કર્યું છે. જાણો શા માટે 96% ટ્રાન્ઝેક્શન ફ્રી રહેશે અને સામાન્ય ગ્રાહકો તથા વેપારીઓને તેનાથી શું ફાયદો થશે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Sep 16, 2026 પર 10:20 AM
તો ચાલો સમજીએ PhonePe ના CEO ના મતે આ નવા નિયમોની સામાન્ય જનતા અને પેમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી પર શું અસર પડશે.
96% ટ્રાન્ઝેક્શન રહેશે બિલકુલ ફ્રી
સમીર નિગમે એક ઇન્ટરવ્યુમાં સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું છે કે, ભારતમાં થતા મોટાભાગના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન 2000 રૂપિયાથી ઓછા હોય છે. આ કારણે નવા ચાર્જ નિયમો આવ્યા પછી પણ લગભગ 96% ટ્રાન્ઝેક્શન સંપૂર્ણપણે ફ્રી રહેશે. નવો 0.4% MDR ચાર્જ માત્ર 2000 રૂપિયાથી વધુના મર્ચન્ટ એટલે કે વેપારી ટ્રાન્ઝેક્શન પર જ લાગુ થશે.
સામાન્ય ગ્રાહકો માટે UPI હંમેશા ફ્રી રહેશે
તેમણે ખાસ ભાર મૂકતા કહ્યું કે, વ્યક્તિથી વ્યક્તિ (P2P) વચ્ચે થતા પેમેન્ટ પર આ નિયમની કોઈ જ અસર નહીં થાય. તમે તમારા મિત્રો કે પરિવારને ગમે તેટલી રકમ મોકલો, તે પહેલાની જેમ જ 100% ફ્રી રહેશે. ગ્રાહકોને આનાથી સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેઓ કોઈપણ ચિંતા વગર ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ ચાલુ રાખી શકશે.
શા માટે પેમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી માટે જરૂરી હતો MDR?
સમીર નિગમે પેમેન્ટ કંપનીઓની સ્થિતિ વર્ણવતા કહ્યું કે:
રોજિંદા 70-80 કરોડ ટ્રાન્ઝેક્શન: આજે ભારતમાં દરરોજ 70 થી 80 કરોડ જેટલા UPI પેમેન્ટ થાય છે.
6 વર્ષથી મોટું નુકસાન: છેલ્લા 6 વર્ષથી UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર કોઈ ચાર્જ ન હોવાથી આખી પેમેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી ભારે નુકસાનનો સામનો કરી રહી હતી.
નવા રોકાણ માટે આવક જરૂરી: હવે મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર ચાર્જ લાગવાથી કંપનીઓને આવક થશે. આ રકમનો ઉપયોગ નાના શહેરો અને ગામડાઓમાં UPI ની પહોંચ વધારવા, નવી ટેકનોલોજી લાવવા અને માર્કેટિંગમાં કરવામાં આવશે.
વિશ્વમાં સૌથી ઓછો ચાર્જ ભારતનો
તમને જણાવી દઈએ કે દુનિયાના 200 થી વધુ દેશોમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ છે અને ભારત એકમાત્ર એવો દેશ હતો જ્યાં કોઈ MDR લાગતો ન હતો. સમીર નિગમે સમજાવ્યું કે, આજે પણ લગભગ 60 લાખ વેપારીઓ ક્રેડિટ કાર્ડ પર 1.5%થી 2.5% જેટલો MDR ચૂકવે છે. તેની સરખામણીમાં UPIનો 0.4% ચાર્જ દુનિયામાં સૌથી ઓછો છે.
કોરોના કાળમાં માફ કરાયો હતો ચાર્જ
આજથી 10 વર્ષ પહેલા જ્યારે UPI શરૂ થયું ત્યારે ચાર્જ લેવામાં આવતો હતો. પરંતુ 2020 માં કોવિડ મહામારી વખતે નાના વેપારીઓને ડિજિટલ સિસ્ટમ સાથે જોડવા માટે સરકારે આ ચાર્જ માફ કરી દીધો હતો. હવે પેમેન્ટનું પ્રમાણ એટલું મોટું થઈ ગયું છે કે સિસ્ટમને ટકાવી રાખવા માટે આ નાનકડો ચાર્જ અનિવાર્ય બની ગયો હતો.
MDR કોઈ ટેક્સ નથી, સરકારને નહીં મળે એક પણ રૂપિયો
સરકારે પણ આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા કરી છે કે MDR એ કોઈ ટેક્સ નથી. આ રકમ સરકાર કે NPCIના ખાતામાં નથી જતી. આ પૈસા બેંકો અને પેમેન્ટ એપ્સ વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે જેથી સિસ્ટમ યોગ્ય રીતે કામ કરતી રહે. ઉલટું, ડિજિટલ પેમેન્ટ સ્વીકારવાથી નાના વેપારીઓની સારી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી બનશે, જેનાથી ભવિષ્યમાં તેમને બેંકમાંથી બિઝનેસ લોન લેવામાં ખૂબ જ સરળતા રહેશે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, આ નવા MDR ચાર્જથી સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર કોઈ ભાર નહીં પડે, પરંતુ પેમેન્ટ કંપનીઓને જીવતદાન મળશે. તેનાથી ભવિષ્યમાં આપણને વધુ સુરક્ષિત, ઝડપી અને સ્માર્ટ UPI સુવિધાઓ જોવા મળશે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.