PPF vs Bank FD: જ્યારે સુરક્ષિત રોકાણની વાત આવે છે, ત્યારે મોટાભાગના લોકો સામે બે જ લોકપ્રિય વિકલ્પો હોય છે - બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અને સરકારી નાની બચત યોજનાઓ. સામાન્ય રીતે લોકો માત્ર વ્યાજ દરો જોઈને જ પોતાના પૈસા રોકી દેતા હોય છે. પરંતુ, માત્ર વ્યાજ દર જોઈને રોકાણ કરવું ઘણીવાર નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
PPF vs Bank FD: સારા રિટર્ન માટે કયો વિકલ્પ છે બેસ્ટ? રોકાણ કરતા પહેલા સમજો આ 6 પોઈન્ટનું ગણિત
બેંક FD અને PPF માંથી ક્યાં રોકાણ કરવું તે અંગે મૂંઝવણ છે? વ્યાજ દર, ટેક્સ નિયમો અને સુરક્ષા જેવા 6 મહત્વના મુદ્દાઓ સમજીને કરો સાચો નિર્ણય અને મેળવો વધુ રિટર્ન.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Oct 08, 2026 પર 12:59 PM
તમારી પરસેવાની કમાણી સાચી જગ્યાએ રોકવા માટે રોકાણની મર્યાદા, લોક-ઈન પિરિયડ, ટેક્સના નિયમો અને સુરક્ષા જેવી બાબતો સમજવી ખૂબ જ જરૂરી છે. તો ચાલો 6 મહત્વના મુદ્દાઓથી સમજીએ કે તમારા માટે કયો વિકલ્પ સૌથી બેસ્ટ છે:
1. વ્યાજ દરો
સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ: કેન્દ્ર સરકાર દર ક્વાર્ટરમાં નાની બચત યોજનાઓના વ્યાજ દરો નક્કી કરે છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 ના બીજા ક્વાર્ટર માટે સરકારે વ્યાજ દરો સ્થિર રાખ્યા છે. જે મુજબ PPF માં 7.1%, નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) માં 7.7%, સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમમાં 8.2% અને પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષની FD પર 7.5% વ્યાજ મળી રહ્યું છે.
બેંક એફડી: બેંક FD ના દરો સરકારી યોજનાઓની જેમ એકસમાન હોતા નથી. બેંક અને સમયગાળા અનુસાર તેના વ્યાજ દરોમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે.
2. રોકાણની મર્યાદા
બેંક એફડી: બેંકમાં FD કરાવવા માટે કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નથી હોતી. તમારી પાસે જેટલા પણ પૈસા હોય, તમે તમારી અનુકૂળતા મુજબ જમા કરી શકો છો.
સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ: સરકારી યોજનાઓમાં વર્ષ દરમિયાન પૈસા જમા કરાવવાની કડક મર્યાદા હોય છે. દાખલા તરીકે, PPF માં તમે એક નાણાકીય વર્ષમાં વધુમાં વધુ 1.5 લાખ રૂપિયા જ જમા કરી શકો છો. જ્યારે SCSS માં મહત્તમ મર્યાદા 30 લાખ રૂપિયા છે.
3. પૈસા ઉપાડવાની છૂટ અને લોક-ઈન પિરિયડ
બેંક એફડી: આમાં પૈસા ઉપાડવા ખૂબ જ સરળ છે. જો તમને અચાનક પૈસાની જરૂર પડે, તો બેંક થોડી પેનલ્ટી કાપીને તમને તમારા પૈસા તરત પાછા આપી દે છે.
સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ: આ યોજનાઓમાં લોક-ઈન પિરિયડ ખૂબ કડક હોય છે. PPF એ 15 વર્ષની લાંબા ગાળાની યોજના છે, જેમાંથી વચમાં પૈસા ઉપાડવાના નિયમો ખૂબ જ આકરા છે. NSC માં પણ 5 વર્ષનો ફિક્સ્ડ લોક-ઈન પિરિયડ હોય છે, જેના કારણે ઈમરજન્સીમાં તમને રોકડની તંગી પડી શકે છે.
4. ટેક્સના નિયમો
ટેક્સ લાગુ પડે તેવા રિટર્ન: બેંક FD, NSC અને SCSS માંથી તમને જે વ્યાજ મળે છે, તે તમારી કુલ વાર્ષિક આવકમાં ઉમેરાય છે. તેથી તમારા ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ તમારે તેના પર ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે.
ટેક્સ-ફ્રી રિટર્ન: PPF ને શાનદાર EEE કેટેગરીનો દરજ્જો મળેલો છે. આનો અર્થ એ કે તમે જે પૈસા જમા કરો છો, તેના પર મળતું વ્યાજ અને પાકતી મુદતે મળતી રકમ - આ ત્રણેય વસ્તુઓ સંપૂર્ણપણે ટેક્સ-ફ્રી છે. જે લોકો 30% ના ઉચ્ચ ટેક્સ સ્લેબમાં આવે છે, તેમના માટે PPF નું રિટર્ન સૌથી વધુ ફાયદાકારક છે.
5. આવકનો સ્ત્રોત vs લાંબા ગાળાની બચત
નિયમિત આવક માટે: જો તમે વડીલ છો કે પેન્શનર છો, તો તમારા માટે પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઈન્કમ સ્કીમ અને સિનિયર સિટીઝન સ્કીમ શ્રેષ્ઠ છે, કારણ કે તેમાં દર મહિને કે દર ક્વાર્ટરમાં વ્યાજની આવક થાય છે. બેંક FD માં પણ તમે તમારી જરૂર મુજબ મંથલી કે ક્વાર્ટરલી વ્યાજ ચૂકવણીનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો.
મોટું ફંડ બનાવવા માટે: જો તમે ભવિષ્ય માટે લાંબા ગાળે મોટી રકમ ઊભી કરવા માંગો છો, તો PPF સૌથી મજબૂત અને શાનદાર વિકલ્પ છે.
6. સુરક્ષા અને ગેરંટી
સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ: આ સરકારી યોજનાઓ હોવાથી તેમાં કેન્દ્ર સરકારની 'સોવરેન ગેરંટી' મળે છે. એટલે કે અહીં તમારા પૈસા 100% સુરક્ષિત રહે છે.
બેંક એફડી: બેંકમાં જમા રકમ પર રિઝર્વ બેંકની સંસ્થા DICGC દ્વારા મહત્તમ 5 લાખ રૂપિયા સુધીનું જ વીમા કવચ મળે છે (જેમાં મુદ્દલ અને વ્યાજ બંને સામેલ છે). એટલે કે જો બેંક ડૂબે તો માત્ર 5 લાખ જ સુરક્ષિત છે. તેથી જો તમારી પાસે મોટી રકમ હોય, તો જોખમ ટાળવા માટે એક જ બેંકમાં બધી FD કરવાને બદલે, અલગ-અલગ બેંકોમાં પૈસા વહેંચીને FD કરાવવી વધુ સમજદારીભર્યું છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.