ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનો વ્યાપ સતત વધી રહ્યો છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં (એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બર 2026) UPI ટ્રાન્ઝેક્શનમાં જંગી ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. જોકે, આ વધતા જતા આંકડાઓ વચ્ચે વેપારીઓ અને ગ્રાહકો માટે એક મોટા સમાચાર છે. 15 ઓક્ટોબર 2026 થી 2000 રૂપિયાથી વધુના કેટલાક મર્ચન્ટ UPI પેમેન્ટ પર નવો ચાર્જ લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે.
એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બરમાં UPI ટ્રાન્ઝેક્શન 27% વધ્યા, 177 લાખ કરોડને પાર, જાણો 15 ઓક્ટોબરથી લાગુ થતા નવા નિયમો
એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બર 2026માં UPI ટ્રાન્ઝેક્શન 27% વધીને 177 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યા છે. જ્યારે 15 ઓક્ટોબરથી 2000 રૂપિયાથી વધુના મર્ચન્ટ પેમેન્ટ પર નવો MDR ચાર્જ લાગુ થશે. જાણો નવા નિયમો.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Oct 04, 2026 પર 6:08 PM
એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બરમાં નોંધાયો જંગી ઉછાળો
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયાના આંકડા મુજબ, એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન UPI ટ્રાન્ઝેક્શનની સંખ્યા 27 ટકા વધીને લગભગ 145 અબજ થઈ ગઈ છે, જે ગયા વર્ષે સમાન સમયગાળામાં 114 અબજ હતી. આ 6 મહિનામાં દેશવાસીઓએ UPI દ્વારા કુલ 177 લાખ કરોડ રૂપિયાની લેવડદેવડ કરી છે, જે ગયા વર્ષના 148 લાખ કરોડ રૂપિયા કરતા 20 ટકા વધુ છે.
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં કેમ જોવા મળ્યો મામૂલી ઘટાડો?
રિઝર્વ બેંકના ડેટા પ્રમાણે, ઓગસ્ટની સરખામણીમાં સપ્ટેમ્બર મહિનામાં કુલ ટ્રાન્ઝેક્શન 1.8 ટકા ઘટીને 2407 કરોડ રહ્યા છે (ઓગસ્ટમાં 2450 કરોડ હતા). તેમજ વ્યવહારોની કુલ વેલ્યુ પણ 1.50 ટકા ઘટીને 29.37 લાખ કરોડ રૂપિયા રહી છે. ઇન્ડસ્ટ્રીના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ઓગસ્ટમાં 31 દિવસ હોય છે અને સપ્ટેમ્બરમાં 30 દિવસ. જો દૈનિક સરેરાશ વ્યવહારો જોઈએ તો સપ્ટેમ્બરમાં રોજ 80.2 કરોડ વ્યવહારો થયા છે, જે ઓગસ્ટના 79.1 કરોડ કરતા વધારે છે.
15 ઓક્ટોબરથી લાગુ થશે નવા નિયમો
સરકારે 15 ઓક્ટોબર 2026 થી વેપારીઓ માટે 2000 રૂપિયાથી વધુના UPI પેમેન્ટ પર 0.4 ટકા MDR લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ચાલો સમજીએ આ નિયમ કોને લાગુ પડશે અને કોને નહીં:
બે વ્યક્તિઓ વચ્ચે થતા વ્યવહારો સંપૂર્ણપણે ફ્રી રહેશે. તમે તમારા મિત્રો કે પરિવારને ગમે તેટલી રકમ મોકલો, કોઈ ચાર્જ નહીં લાગે. જે નાના વેપારીઓ QR કોડ દ્વારા મહિનામાં 1 લાખ રૂપિયા સુધીનું પેમેન્ટ લે છે, તેમને આ નવા ચાર્જમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપવામાં આવી છે. 75000 રૂપિયા કે તેથી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન માટે મહત્તમ MDR લિમિટ 300 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા, ઇંધણ અને કૃષિ ક્ષેત્રમાં 2000 રૂપિયાથી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન પર માત્ર 5 રૂપિયાનો ફ્લેટ MDR લાગુ થશે. શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ: મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને શેર બ્રોકર્સ દ્વારા થતા પેમેન્ટ પર 0.02 ટકા MDR લાગશે, જે વધુમાં વધુ 300 રૂપિયા સુધી સીમિત રહેશે.
આ ચાર્જના પૈસા કોને મળશે?
ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમને લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખવા અને મજબૂત બનાવવા માટે આ MDR લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આ એક એવી ફી છે જે વ્યવહારો પૂરા કરવા માટે વેપારીઓ પેમેન્ટ કંપનીઓને ચૂકવે છે. ભેગી થયેલી આ રકમમાંથી 40 ટકા રકમ ગ્રાહકની બેંકને, 30 ટકા પેમેન્ટ ગેટવેને, 20 ટકા UPI એપને અને બાકીના 10 ટકા જે-તે UPI એપની સ્પોન્સર બેંકને આપવામાં આવશે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.