Semiconductor Mission: ભારતનું સેમિકન્ડક્ટર મિશન હવે એક નવા અને અત્યંત પડકારજનક તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે. દેશમાં ફેબ અને OSAT યુનિટ લગાવવા માટે મોટું રોકાણ તો આવી ગયું છે, પરંતુ અસલી પરીક્ષા હવે શરૂ થવા જઈ રહી છે. ચિપ બનાવવા માટે માત્ર ફેક્ટરી લગાવવી પૂરતી નથી. તેની આસપાસ જરૂરી મટિરિયલ, આધુનિક સાધનો, લોજિસ્ટિક્સ, એન્જિનિયરિંગ ટેલેન્ટ અને સતત વીજળી પૂરી પાડતી મજબૂત સપ્લાય ચેન ઊભી કરવી એ સૌથી મોટો પડકાર છે.
Semiconductor Mission: ફેબ પ્લાન્ટ તો લાગી ગયા, પણ હવે ભારત કેવી રીતે બનાવશે આખી 'ચિપ સપ્લાય ચેન'? જાણો સૌથી મોટો પડકાર
ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ફેબ અને OSAT પ્રોજેક્ટ શરૂ થઈ ગયા છે, પરંતુ અસલી પડકાર ચિપ માટે જરૂરી સપ્લાય ચેન અને ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે. જાણો ભારત સરકાર અને ટાટાનો શું છે પ્લાન.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Sep 23, 2026 પર 4:55 PM
ઉદ્યોગ જગતના દિગ્ગજોના મતે, ફેબ પ્લાન્ટ લગાવવો એ માત્ર એક શરૂઆત છે. મનીકંટ્રોલ દ્વારા ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, NXP, અને નિપ્પોન એક્સપ્રેસ જેવી મોટી કંપનીઓના એક્ઝિક્યુટિવ્સ સાથે થયેલી વાતચીતમાં આ બાબત સ્પષ્ટ થઈ છે.
ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ બનાવી રહી છે વિશાળ નેટવર્ક
ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ગુજરાતના ધોલેરામાં ભારતનો પહેલો કોમર્શિયલ-ગ્રેડ સિલિકોન ફેબ પ્લાન્ટ અને અસમમાં OSAT યુનિટ લગાવી રહી છે. સપ્લાય ચેન મજબૂત કરવા કંપનીએ ઇક્વિપમેન્ટ, કેમિકલ અને ગેસ માટે અત્યાર સુધીમાં 16 MoU સાઇન કર્યા છે. ધોલેરા પ્રોજેક્ટ સાથે 450 થી વધુ પાર્ટનર્સ જોડાયા છે અને ત્યાં 363 વેન્ડર પાર્ક બનાવવાની મોટી યોજના છે.ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સના CEO રણધીર ઠાકુરે જણાવ્યું કે, કંપની આગામી 5 વર્ષમાં 30 અબજ ડોલરની કંપની બનવાના લક્ષ્ય સાથે આગળ વધી રહી છે. આ માટે તેઓ જાપાનીઝ કંપનીઓ અને Nexperia સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે.
ગ્લોબલ કંપનીઓની ભારતમાં એન્ટ્રી અને રોકાણ
SEMI ના CEO અજિત મનોચાના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 3 થી 5 વર્ષ ભારતના સપ્લાયર બેઝ માટે ખૂબ જ નિર્ણાયક રહેશે. દેશે સેમિકન્ડક્ટર ગ્રેડ કેમિકલ અને સાધનો બનાવવાની ક્ષમતા જાતે વિકસાવવી પડશે.
ASML: આ ગ્લોબલ કંપનીએ ભારતમાં પોતાનું ઓપરેશન શરૂ કરી દીધું છે.
Applied Materials: આ કંપની આગામી 10 વર્ષમાં 5 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવા અને R&D ક્ષમતા વધારવા જઈ રહી છે. તેમનું ઇન્ડિયા વેલિડેશન સેન્ટર દેશનું એકમાત્ર 300-mm ક્લીનરૂમ છે.
Fujifilm: કંપની ધોલેરામાં આશરે 800 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરી રહી છે. તે ભારતીય કેમિકલ કંપનીઓ સાથે મળીને ચિપ નિર્માણ માટેના ક્વોલિટી સ્ટાન્ડર્ડ ડેવલપ કરી રહી છે.
R&D અને OSAT પર વિશેષ ધ્યાન
Renesas કંપની ભારતમાં 1000 થી વધુ કર્મચારીઓ સાથે મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ઝંપલાવી રહી છે. તે સાણંદ ફેસિલિટી ખાતે CG Power સાથે કામ કરી રહી છે, જ્યાં વર્ષ 2027 ના ચોથા ક્વાર્ટર અથવા 2028 ની શરૂઆતમાં ઉત્પાદન શરૂ કરવાનો ટાર્ગેટ છે. બીજી તરફ, NXP કંપનીના કુલ ગ્લોબલ વર્કફોર્સમાંથી ત્રીજા ભાગના કર્મચારીઓ ભારતમાં છે અને તે ઘરેલું OSAT કંપનીઓ સાથે સતત સંપર્કમાં છે.
લોજિસ્ટિક્સ અને પાવર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ભૂમિકા
Nippon Express ને આશા છે કે, ભારત ભવિષ્યમાં ગ્લોબલ ચિપ લોજિસ્ટિક્સ હબ બની શકે છે. આ માટે તેઓ ચિપ નિર્માતાઓની નજીક જ પોતાની સુવિધાઓ ઊભી કરશે. જ્યારે Infineonના CEOના મતે, ચિપ બનાવવા માટે 24 કલાક ભરોસાપાત્ર પાવર સપ્લાય હોવો સૌથી જરૂરી છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.