ભારતના બાસમતી સામે અમેરિકાના 'ટેક્સમતી' અને 'જૈસ્મતી' ફેલ, જાણો કેમ ટ્રમ્પને લાગ્યા મરચાં

Rice Export to US: એક સમય હતો જ્યારે ભારત ઘઉં જેવી સામાન્ય જરૂરિયાત માટે અમેરિકા પર નિર્ભર હતું, પરંતુ આજે સમય બદલાયો છે. ભારત હવે અમેરિકાને મોટા પ્રમાણમાં ચોખાની નિકાસ કરતો દેશ બની ગયો છે. તાજેતરમાં, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય ચોખા પર વધારાનો ટેક્સ (ટેરિફ) લગાવવાની ધમકી આપી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભારત અમેરિકામાં "ડમ્પિંગ" કરી રહ્યું છે, એટલે કે ખરાબ ગુણવત્તાના ચોખા મોકલી રહ્યું છે.

જોકે, ભારતીય નિકાસકારોએ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ધમકી પાછળનું અસલી કારણ બજારમાં ભારતની વધતી પકડ છે. ભારતના સુગંધિત બાસમતી ચોખાએ અમેરિકાના પોતાના હાઇબ્રિડ ચોખા ‘ટેક્સમતી’ (Texmati) અને ‘જૈસ્મતી’ (Jasmati) ને બજારમાં પાછળ છોડી દીધા છે.

અમેરિકન ચોખા બાસમતી સામે કેમ ટકી ન શક્યા?

આની પાછળ એક રસપ્રદ કહાની છે. 80ના દાયકામાં અમેરિકાએ ભારત પાસેથી ચોખાની આયાત ઘટાડવા માટે એક યોજના બનાવી. તેમણે વિચાર્યું કે બાસમતી જેવા જ ચોખા અમેરિકામાં ઉગાડવામાં આવે. પરંતુ બાસમતી ચોખાની ખેતી માટે ખાસ પ્રકારની આબોહવાની જરૂર પડે છે, જે અમેરિકામાં શક્ય નહોતી.

આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે, 1984માં ટેક્સાસની ‘રાઇસટેક’ (RiceTec) કંપનીના CEO રોબિન એન્ડ્રુઝે એક નવા હાઇબ્રિડ ચોખા બનાવ્યા. તેમણે ભારતીય બાસમતી અને અમેરિકન લાંબા દાણાવાળા ચોખાનું મિશ્રણ કરીને ‘ટેક્સમતી’ બનાવ્યા. આ ચોખા ટેક્સાસની આબોહવામાં સરળતાથી ઉગી શકતા હતા અને તેમાં બાસમતી જેવી સુગંધ પણ હતી.

ત્યારબાદ, કંપનીએ ‘જૈસ્મતી’ નામના બીજા હાઇબ્રિડ ચોખા બનાવ્યા, જેમાં બાસમતીના દાણાનો આકાર અને થાઈ જેસ્મિન ચોખાની સુગંધ ઉમેરવામાં આવી. પરંતુ વર્ષો પછી પણ, આ બંને હાઇબ્રિડ ચોખા અમેરિકન લોકોના દિલમાં અસલી ભારતીય બાસમતીની જગ્યા લઈ શક્યા નહીં.

આંકડા શું કહે છે?