સરકારે FY22માં 2.5 લાખ કરોડથી વધુના ડાંગર-ઘઉંની કરી ખરીદી, 8 વર્ષમાં કેટલો વધારો?

Paddy, Wheat Procurement : છેલ્લાં આઠ વર્ષમાં ઘઉં અને ડાંગરની સરકારી ખરીદીમાં જથ્થા અને મૂલ્યની દૃષ્ટિએ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. વાસ્તવમાં, મિનિમમ ટેકાના ભાવ (MSP)માં વધારો અને વધુ રાજ્યોમાંથી પ્રાપ્તિને કારણે આ શક્ય બન્યું છે. ખાદ્ય મંત્રાલયના એક અધિકારીએ આ માહિતી આપી છે. ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (FCI) પણ હવે વધુ ઘઉં અને ડાંગરની ખરીદી કરી રહ્યું છે, જેનાથી MSP હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલા ખેડૂતોની સંખ્યામાં વધારો થઈ રહ્યો છે. FCI દેશમાં અનાજની પ્રાપ્તિ અને વિતરણ માટે નોડલ એજન્સી છે.

વધુ રાજ્યોમાંથી ખરીદી કરવામાં આવી રહી છે
ખાદ્ય મંત્રાલયના અધિક સચિવ સુબોધ સિંહે જણાવ્યું હતું કે, “2013-14 અને 2021-22ની માર્કેટિંગ સીઝન વચ્ચે ઘઉં અને ડાંગરની કેન્દ્રીય ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પ્રાપ્તિનો આધાર નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તર્યો છે અને હવે અમે વધુ રાજ્યોમાંથી અનાજની ખરીદી કરી રહ્યા છીએ. એમએસપીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.તેમણે કહ્યું કે હિમાચલ પ્રદેશ, આસામ અને ત્રિપુરામાં ખરીદી થઈ રહી છે. FCIએ પણ રાજસ્થાનમાંથી ડાંગરની ખરીદી શરૂ કરી છે. ઘઉં અને ડાંગરના ઉત્પાદનમાં પણ 2013-14થી નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.

ઘઉંની ખરીદી કેટલી વધી
ઘઉંની ખરીદી વર્ષ 2013-14માં 250.72 લાખ ટનથી વધારીને વર્ષ 2021-22માં 433.44 લાખ ટન કરવામાં આવી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, પ્રાપ્ત ઘઉંનું મૂલ્ય રૂ. 33,847 કરોડથી વધીને રૂ. 85,604 કરોડ થયું છે.

સિંહે જણાવ્યું હતું કે વર્ષ 2016-17માં 20.47 લાખ ખેડૂતોની સામે વર્ષ 2021-22માં ઘઉંની ખેતી કરતા 49.2 લાખ ખેડૂતોને ફાયદો થયો હતો. વર્ષ 2016-17 પહેલા લાભ મેળવનાર ખેડૂતોનો ડેટા ઉપલબ્ધ નથી. ઘઉંની MSP વધારીને 2,125 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ કરવામાં આવી છે, જે 2013-14માં 1,350 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ કરતાં 57 ટકા વધારે છે.

કેટલા ડાંગરની ખરીદી કરવામાં આવી
ડાંગરના કિસ્સામાં, એમએસપી 2013-14માં 1,345 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલથી લગભગ 53 ટકા વધીને 2,060 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ થઈ ગઈ છે. માર્કેટિંગ વર્ષ 2021-22 (ઓક્ટોબર-સપ્ટેમ્બર)માં ડાંગરની ખરીદી વર્ષ 2013-14માં 475.30 લાખ ટનથી વધીને 857 લાખ ટન થઈ છે. માર્કેટિંગ વર્ષ 2021-22 દરમિયાન ડાંગરના ખેડૂતોને આપવામાં આવેલ MSP અગાઉના 64,000 કરોડ રૂપિયાથી વધીને લગભગ 1.7 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયો છે.

અનાજની ખરીદી વધારી રહી છે
સિંહે કહ્યું કે ઘઉં અને ડાંગર સિવાય કેન્દ્રએ રાજ્યોને બરછટ અનાજ ખરીદવા અને તેનું વિતરણ કરવા કહ્યું છે. તેમજ કેન્દ્ર સરકાર ખર્ચ ઉઠાવશે તેવી ખાતરી આપવામાં આવી છે.

તેમણે કહ્યું કે હાલમાં નવ રાજ્યો બરછટ અનાજની ખરીદી કરી રહ્યા છે, જેમાં હરિયાણા, કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ, ઓડિશા, ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ અને તમિલનાડુનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે મકાઈ, બાજરી, જુવાર અને રાગીની MSP પર ખરીદી કરવામાં આવી રહી છે. સિંઘે જણાવ્યું હતું કે 2022-23માં બરછટ અનાજની પ્રાપ્તિ વધીને લગભગ 9.5 લાખ ટન થવાની ધારણા છે જે ગયા વર્ષના આશરે 6.5 લાખ ટન હતી.