અમેરિકાનો ખેલ ખતમ! પુતિન ભારત-ચીન સાથે મળીને બનાવશે ‘SCO બેંક', જાણો શું છે રશિયાનો માસ્ટર પ્લાન

SCO Development Bank: શું હવે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અમેરિકી ડોલરનો દબદબો ખતમ થવા જઈ રહ્યો છે? રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને એક એવો માસ્ટર પ્લાન તૈયાર કર્યો છે, જેનાથી અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોનું ટેન્શન વધી ગયું છે. પુતિન ભારત, ચીન અને અન્ય સભ્ય દેશો સાથે મળીને એક સ્વતંત્ર 'SCO ડેવલપમેન્ટ બેંક' બનાવવા માંગે છે, જેના પર અમેરિકાનો કોઈ દાવ નહીં ચાલે.

કિર્ગિસ્તાનના બિશ્કેકમાં આયોજિત 2026ના SCO શિખર સંમેલનના પ્રસ્તાવમાં પુતિને આ મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકી ડોલર અને પશ્ચિમી નાણાકીય સિસ્ટમ પરની નિર્ભરતાને પૂરી રીતે ઘટાડવાનો છે. ઘણીવાર અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશો પોતાની નાણાકીય સિસ્ટમનો ઉપયોગ અન્ય દેશો પર આર્થિક અને ભૌગોલિક દબાણ લાવવા માટે 'હથિયાર' તરીકે કરે છે. પુતિન ઈચ્છે છે કે આ નવી બેંક આવા પશ્ચિમી પ્રભાવથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત રહે.

શું છે આ ‘SCO ડેવલપમેન્ટ બેંક'?

પુતિનના પ્રસ્તાવ મુજબ આ એક એવી મજબૂત વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા હશે, જે સભ્ય દેશોને મોટી રાહત આપશે. આ એક એવી નાણાકીય સંસ્થા હશે જે સભ્ય દેશોમાં ઉર્જા, ટ્રાન્સપોર્ટ, સરહદી પ્રોજેક્ટ્સ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે લાંબા ગાળાનું ફંડ પૂરું પાડશે.

સભ્ય દેશો વચ્ચેના મોટા પ્રોજેક્ટ્સના ફાઇનાન્સિંગમાં કોઈ પશ્ચિમી દેશની દખલગીરી કે અડચણ નહીં રહે. આ બેંક SCO બિઝનેસ કાઉન્સિલ સાથે મળીને સભ્ય દેશો વચ્ચેના વેપારને એક નવી ઊંચાઈ પર લઈ જશે.

ડોલરને હટાવવા અને પ્રતિબંધોથી બચવાની તૈયારી

યુક્રેન યુદ્ધ બાદ રશિયા અને ઈરાન જેવા દેશો પર અમેરિકાએ કડક પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. આ જ કારણ છે કે રશિયા હવે SWIFT જેવી સિસ્ટમથી દૂર જઈને પોતાનું અલગ પેમેન્ટ અને સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ ઊભું કરવા માંગે છે. પુતિને એક મોટો ખુલાસો કરતા જણાવ્યું કે, ગયા વર્ષે SCO દેશો સાથે રશિયાનો વેપાર $400 અબજને પાર કરી ગયો હતો. સૌથી મોટી અને ચોંકાવનારી વાત એ છે કે આમાંથી 98% લેવડદેવડ ડોલરમાં નહીં, પરંતુ સભ્ય દેશોની પોતાની સ્થાનિક કરન્સી (રાષ્ટ્રીય ચલણ) માં થઈ છે.