India-EU Deal: ભારત સરકાર દ્વારા હાલમાં કરવામાં આવેલી આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર સમજૂતીઓ (Trade Deals)ને લઈને અર્થશાસ્ત્રીઓમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી અને 16મા નાણા પંચના ચેરમેન અરવિંદ પનગઢિયાએ અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથેની ભારતની ટ્રેડ ડીલની સરખામણી 1991ના ઐતિહાસિક આર્થિક સુધારાઓ સાથે કરી છે. એટલું જ નહીં, તેમણે દાવો કર્યો છે કે જો આ બંને ડીલને સાથે રાખવામાં આવે તો તે 1991ના સુધારાઓ કરતાં પણ મોટી સાબિત થઈ શકે છે.
Economic Reforms: શું ભારત-અમેરિકા અને EU ટ્રેડ ડીલ 1991ના સુધારા કરતાં પણ મોટી છે? ટોચના અર્થશાસ્ત્રીએ કર્યો મોટો દાવો
India-EU Deal: જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી અરવિંદ પનગઢિયાએ ભારતની અમેરિકા અને EU સાથેની ટ્રેડ ડીલને 1991ના ઐતિહાસિક સુધારા કરતાં પણ મોટી ગણાવી છે. જાણો આ ડીલથી ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા અને રોકાણકારોને શું ફાયદો થશે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Feb 06, 2026 પર 12:45 PM
‘મધર ઓફ ઓલ ડીલ્સ' સમાન છે આ સમજૂતી
ઈન્ડિયા ટુડે ટીવી સાથેની વાતચીતમાં અરવિંદ પનગઢિયાએ જણાવ્યું હતું કે, અમેરિકા અને EU સાથેના કરાર ભારતના ગ્લોબલ કોમ્પિટિશન અને ઈન્વેસ્ટમેન્ટ (રોકાણ) ને વધુ મજબૂત બનાવશે. તેમણે કહ્યું કે, "ભારતના દૃષ્ટિકોણથી આ બંને ડીલ મળીને ‘તમામ ડીલ્સના માં-બાપ' (Mother of All Deals) સમાન છે. તેનું કારણ એ છે કે અમેરિકા અને યુરોપ એ બે સૌથી મોટી એન્ટિટી છે, જેની સાથે આપણે વૈશ્વિક સ્તરે વેપાર કરીએ છીએ."
પનગઢિયાએ સ્પષ્ટતા કરી કે EU સાથેની ડીલ ભારતને યુરોપિયન બજારોમાં સીધી એન્ટ્રી આપે છે, જ્યારે અમેરિકા સાથેની ડીલ ભારતીય નિકાસકારો (Exporters)ને અન્ય હરીફોની સરખામણીએ ઓછા ટેરિફ પર સામાન વેચવાની તક પૂરી પાડે છે.
જશ્ન મનાવવામાં કોઈ વાંધો નથી
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ડીલની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી જોઈએ? ત્યારે તેમણે કહ્યું કે, "જ્યાં સુધી જશ્ન મનાવવાની વાત છે, મને તેમાં કોઈ વાંધો નથી દેખાતો." ભલે વિગતો આવવાની બાકી હોય, પરંતુ આ સમજૂતીઓથી રોકાણકારો માટે ભારત એક અત્યંત આકર્ષક સ્થળ બની ગયું છે. ભારતનું મોટું ઘરેલુ બજાર અને લગભગ 60 કરોડનું લેબર વર્કફોર્સ (કામદારો) આ તકને વધુ ખાસ બનાવે છે.
વિદેશી સામાનના ડરને ફગાવ્યો
ઘણા લોકોને ચિંતા છે કે અમેરિકન સામાન પર ટેરિફ ઘટવાથી ભારતીય બજારો વિદેશી પ્રોડક્ટ્સથી ઉભરાઈ જશે. આ ચિંતાને ફગાવતા પનગઢિયાએ કહ્યું કે, "એક ટ્રેડ ઈકોનોમિસ્ટ તરીકે હું આને અલગ રીતે જોઉં છું. સ્પર્ધા (Competition) આપણી ઈન્ડસ્ટ્રીને વધુ મજબૂત બનાવે છે. જ્યારે તમે દુનિયાના શ્રેષ્ઠ લોકો સાથે હરીફાઈ કરો છો, ત્યારે જ તમારી કાર્યક્ષમતા વધે છે અને ગ્રાહકોને પણ ફાયદો થાય છે."
1991ના ડર અને સફળતાનું ઉદાહરણ
આ બાબતને સમજાવવા માટે તેમણે 1991ના સુધારાનું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે, "1991માં જ્યારે આપણે ઈકોનોમી ઓપન કરી હતી, ત્યારે પણ આવી જ ડરામણી વાતો થતી હતી. પરંતુ પરિણામ જુઓ - ભારતનો મર્ચેન્ડાઈઝ એક્સપોર્ટ 2002માં 50 અબજ ડોલર હતો જે વધીને 2011 સુધીમાં 300 અબજ ડોલર થઈ ગયો. માત્ર એક દાયકામાં 6 ગણો વધારો થવો એ અસાધારણ વાત છે."
લેબર રિફોર્મ્સ અને ટ્રેડ ડીલનું કોમ્બિનેશન
અરવિંદ પનગઢિયાએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે જો આપણે 2025ના લેબર લો (મજૂર કાયદા) રિફોર્મ્સ અને આ બે મોટી ટ્રેડ ડીલ્સને સાથે મૂકીએ, તો તેનું કદ નિશ્ચિતપણે 1991ના સુધારાઓ કરતાં પણ મોટું છે. આ પગલાં ભારતને 2047 સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાના લક્ષ્યની નજીક લઈ જશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, સોમવારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય સામાન પરના ટેરિફમાં 18% ઘટાડાની જાહેરાત કરી છે. તે પહેલાં 27 જાન્યુઆરીએ ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે પણ ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ પર હસ્તાક્ષર થયા છે, જેને નિષ્ણાતો ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા માટે 'ગેમ ચેન્જર' ગણાવી રહ્યા છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.