રશિયા-ભારતની વધતી મિત્રતા: તેલ-ગેસ પછી હવે સમુદ્રી સહયોગ, શું આનાથી અમેરિકાને લાગશે આંચકો?

Russia India relations: ભારત અને રશિયા વચ્ચે વધતી જતી નિકટતા હવે માત્ર ઊર્જા સોદાઓ પૂરતી સીમિત રહી નથી. પહેલા સસ્તું ક્રૂડ ઓઇલ, પછી એલએનજી પુરવઠો વધારવાનો પ્રસ્તાવ... અને હવે રશિયાએ ભારતને સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં એક વધુ મોટો પ્રસ્તાવ આપીને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.

ભારત અને રશિયા વચ્ચેની વધતી નિકટતા ફરી એકવાર ચર્ચાનો વિષય બની છે. પહેલા સસ્તું ક્રૂડ ઓઇલ, પછી એલએનજી સપ્લાય વધારવાનો પ્રસ્તાવ અને હવે રશિયાની નવી મેગા ઓફર... આ બધું એ ઇશારો કરે છે કે મોસ્કો નવી દિલ્હીને તેના વ્યૂહાત્મક દાયરામાં વધુ મજબૂત રીતે સામેલ કરવા માંગે છે. તાજેતરના ઘટનાક્રમમાં રશિયાએ ભારતને જહાજ નિર્માણ અને પોર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં મોટા સહયોગનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. સવાલ એ છે કે, આ વધતી ભાગીદારી પર અમેરિકા કેવી પ્રતિક્રિયા આપશે, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે વોશિંગ્ટન ઈચ્છતું નથી કે ભારત રશિયાની વધુ નજીક જાય.

રશિયાનો નવો મેગા પ્રસ્તાવ

તાજેતરમાં જ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના ખાસ સલાહકાર અને પૂર્વ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર નિકોલાઈ પેટ્રુશેવ ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. તેમણે કેન્દ્રીય પોર્ટ, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલ સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ બેઠક દરમિયાન રશિયાએ ભારતને માછીમારી જહાજો, પેસેન્જર જહાજો અને સહાયક જહાજોની હાલની ડિઝાઇનો આપવા, તથા ભારતની જરૂરિયાતો અનુસાર નવી ડિઝાઇનો તૈયાર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો.

ખાસ જહાજોની ઓફર

રશિયાએ એ પણ જણાવ્યું કે તે ખાસ જહાજો, જેમ કે બરફમાં ચાલતા આઇસબ્રેકર અને ઊંડા સમુદ્રમાં સંશોધન કરતા જહાજોના નિર્માણમાં ભારતને તકનીકી મદદ આપી શકે છે. આ ઉપરાંત, ગ્રીન શિપબિલ્ડિંગ અને સમુદ્રી લોજિસ્ટિક્સમાં વ્યાપક સહયોગની પણ વાતચીત થઈ છે, જે ભારતના સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં આજની સૌથી મોટી પ્રાથમિકતાઓમાંની એક છે.

તેલ અને ગેસ પછી હવે પોર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધી સહયોગ