S-400 defence system: ભારતની એડવાન્સ્ડ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ S-400, જેને ‘સુદર્શન ચક્ર’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેણે પાકિસ્તાનના તાજેતરના હુમલાના પ્રયાસોને સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ બનાવી દીધા છે. ઓપરેશન સિંદૂરથી બેચેન થયેલા પાકિસ્તાને ભારતના અનેક શહેરો પર ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલાઓનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ S-400ની શક્તિશાળી ક્ષમતાઓએ તેના દરેક ઈરાદાને નાકામ કરી દીધું. રશિયા દ્વારા નિર્મિત આ ડિફેન્સ સિસ્ટમની વિશેષતાઓ અને તાકાત વિશે આજે આપણે વિગતે જાણીશું.
S-400 ડિફેન્સ સિસ્ટમ: પાકિસ્તાનના દરેક હુમલાને નિષ્ફળ બનાવે છે ‘સુદર્શન ચક્ર’, જાણો તેની ખાસિયતો
S-400 defence system: ભારતે 2018માં રશિયા સાથે S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમના પાંચ સ્ક્વોડ્રન ખરીદવા માટે આશરે 35,000 કરોડ રૂપિયાનો સોદો કર્યો હતો. આ સિસ્ટમને ભારતની સૌથી શક્તિશાળી અને ખતરનાક હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી ગણવામાં આવે છે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ May 09, 2025 પર 10:47 AM
S-400 ‘સુદર્શન ચક્ર’નો સોદો
ભારતે 2018માં રશિયા સાથે S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમના પાંચ સ્ક્વોડ્રન ખરીદવા માટે આશરે 35,000 કરોડ રૂપિયાનો સોદો કર્યો હતો. આ સિસ્ટમને ભારતની સૌથી શક્તિશાળી અને ખતરનાક હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી ગણવામાં આવે છે. આ મિસાઈલ સિસ્ટમ કોઈપણ પ્રકારના હવાઈ હુમલાને રોકવામાં સક્ષમ છે અને તેની શક્તિ એટલી અદભૂત છે કે તે પાકિસ્તાન કે ચીન જેવા દેશોના હુમલાઓને ભારતીય સીમામાં પ્રવેશતા પહેલાં જ નાશ કરી શકે છે.
S-400ની શક્તિ અને ક્ષમતાઓ
S-400ને વિશ્વની સૌથી શ્રેષ્ઠ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમમાંથી એક માનવામાં આવે છે. રશિયાની અલ્માઝ-એન્ટી કંપની દ્વારા નિર્મિત આ સિસ્ટમ અનેક ખાસિયતોથી સજ્જ છે:
-ઝડપી પ્રતિક્રિયા: S-400 માત્ર ત્રણ મિનિટમાં સક્રિય થઈને ફાયરિંગ માટે તૈયાર થઈ જાય છે, જેના કારણે તે દુશ્મનના હુમલાને તાત્કાલિક નિષ્ફળ બનાવી શકે છે.
-એડવાન્સ્ડ રડાર: આ સિસ્ટમમાં બે શક્તિશાળી રડાર છે, જે 600 કિલોમીટર દૂરના લક્ષ્યોને શોધી શકે છે. આ રડાર એકસાથે 80 હવાઈ લક્ષ્યોને નિશાન બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
-વિવિધ મિસાઈલો: S-400માં ચાર પ્રકારની મિસાઈલો છે, જે 400 કિલોમીટરના અંતર સુધીના હવાઈ લક્ષ્યોને નષ્ટ કરી શકે છે.
-મોબાઈલ સિસ્ટમ: આ એક મોબાઈલ, લાંબા અંતર સુધી હુમલો કરી શકતી સપાટીથી હવામાં માર કરતી મિસાઈલ સિસ્ટમ છે.
-વિવિધ લક્ષ્યો પર હુમલો: S-400 સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટ, બોમ્બર્સ, ક્રૂઝ મિસાઈલો, બેલિસ્ટિક મિસાઈલો અને ડ્રોન જેવા અનેક હવાઈ લક્ષ્યોને નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
-એકસાથે હુમલો: આ સિસ્ટમ એકસાથે 72 મિસાઈલો છોડી શકે છે, જે દુશ્મનના હુમલાને ઝડપથી નાશ કરી શકે છે.
S-400ની ટેકનિકલ ખાસિયતો
-ઝડપ: આ સિસ્ટમ 4.8 કિલોમીટર પ્રતિ સેકન્ડ (આશરે 17,000 કિમી/કલાક)ની ઝડપથી આવતા લક્ષ્યોને નિશાન બનાવી શકે છે.
-ઊંચાઈ: S-400 30 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ આવતા લક્ષ્યો, જેમાં બેલિસ્ટિક મિસાઈલોનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેને ઓળખીને નાશ કરી શકે છે.
-ટ્રેકિંગ ક્ષમતા: આ સિસ્ટમ એકસાથે 300 લક્ષ્યોને ટ્રેક કરી શકે છે અને તેમાંથી 36 લક્ષ્યો પર એકસાથે હુમલો કરી શકે છે.
-સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી: S-400 ઓછી દૃશ્યતા (લો-વિઝિબિલિટી) અને સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજીથી સજ્જ વિમાનોને પણ શોધીને નિશાન બનાવી શકે છે.
-360-ડિગ્રી સર્વેલન્સ: 96L6E જેવા એડવાન્સ્ડ રડારો આ સિસ્ટમને 360-ડિગ્રી નિરીક્ષણની ક્ષમતા આપે છે, જેના કારણે તે વિવિધ પ્રકારના લક્ષ્યોને શોધવા અને નાશ કરવામાં સફળ રહે છે.
પાકિસ્તાનના હુમલાઓ નિષ્ફળ
તાજેતરની ઘટનામાં, પાકિસ્તાને જમ્મુ, પઠાનકોટ, ઉધમપુર, સાંબા, આરએસ પુરા અને અરનિયા જેવા વિસ્તારોમાં ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલાઓનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, S-400ની એડવાન્સ્ડ ટેકનોલોજી અને ઝડપી પ્રતિક્રિયાએ આ તમામ હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવી દીધા. આ સિસ્ટમે દુશ્મનના ડ્રોન અને મિસાઈલોને ભારતીય સીમામાં પ્રવેશતા અટકાવીને દેશની સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરી.
ભારતની સુરક્ષામાં મહત્વનું યોગદાન
S-400 ‘સુદર્શન ચક્ર’ ભારતની હવાઈ સંરક્ષણ વ્યવસ્થાને નવી ઊંચાઈએ લઈ ગયું છે. આ સિસ્ટમની શક્તિ અને ચોકસાઈએ ભારતને દુશ્મનોના હવાઈ હુમલાઓ સામે અજેય બનાવ્યું છે. આજે ભારતીય સેના આ સિસ્ટમની મદદથી દેશની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષાને સુરક્ષિત રાખવા માટે સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.