Tiger Deaths in India: ભારતમાં વાઘ સંરક્ષણ માટે અનેક પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, છતાં વર્ષ 2025 વાઘો માટે ખૂબ જ ભારે સાબિત થયું છે. નેશનલ ટાઈગર કન્ઝર્વેશન ઓથોરિટી (NTCA) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજા આંકડા વન્યજીવ પ્રેમીઓ માટે ચિંતા ઉપજાવે તેવા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, વર્ષ 2025 દરમિયાન ભારતમાં અલગ-અલગ કારણોસર કુલ 166 વાઘના મોત થયા છે. ચિંતાની વાત એ છે કે આ આંકડો ગત વર્ષ એટલે કે 2024 કરતા 40 વધારે છે. 2024માં દેશભરમાં 126 વાઘના મોત નોંધાયા હતા.
Tiger Deaths in India: ચિંતાજનક! 2025માં ભારતમાં 166 વાઘના મોત, 'ટાઈગર સ્ટેટ' મધ્યપ્રદેશ ફરી મોખરે
Tiger Deaths in India: ભારતમાં વાઘના મોતને લઈને NTCA એ ચોંકાવનારા આંકડા જાહેર કર્યા છે. 2025માં દેશમાં કુલ 166 વાઘના મોત થયા છે, જેમાં સૌથી વધુ 55 મોત મધ્યપ્રદેશમાં નોંધાયા છે. જાણો શા માટે વાઘોનો જીવ જોખમમાં છે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Jan 02, 2026 પર 3:57 PM
મધ્યપ્રદેશમાં સૌથી વધુ વાઘના મોત
દેશમાં 'ટાઈગર સ્ટેટ' તરીકે ઓળખાતું મધ્યપ્રદેશ ફરી એકવાર વાઘોના મોતના મામલે ટોચ પર રહ્યું છે. વર્ષ 2025માં માત્ર મધ્યપ્રદેશમાં જ 55 વાઘ મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા હતા. મધ્યપ્રદેશ બાદ મહારાષ્ટ્ર બીજા ક્રમે છે, જ્યાં 38 વાઘના મોત થયા છે. આ ઉપરાંત કેરળમાં 13 અને અસમમાં 12 વાઘના જીવ ગયા છે. દુખદ વાત એ છે કે દેશમાં મૃત્યુ પામેલા કુલ 166 વાઘોમાં 31 નાના શાવકો (બચ્ચાં) પણ સામેલ છે.
મોતનું મુખ્ય કારણ: જગ્યા માટે સંઘર્ષ
નિષ્ણાતોના મતે વાઘના મૃત્યુ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ જંગલોમાં જગ્યાની અછત અને તેના કારણે થતા અંદરોઅંદરના ઝઘડા છે. વાઘો પર લાંબા સમયથી રિસર્ચ કરી રહેલા વન્યજીવ નિષ્ણાત જયરામ શુક્લા જણાવે છે કે, દેશમાં વાઘોની વસ્તી હવે 'સેચ્યુરેશન પોઈન્ટ' (મહત્તમ સીમા) પર પહોંચી રહી છે.
તેમણે કહ્યું કે, "વાઘો માટે જંગલમાં પોતાનો વિસ્તાર નક્કી કરવા માટે જગ્યા ઓછી પડી રહી છે. આ કારણે તેઓ એકબીજા સાથે સંઘર્ષ કરે છે અને તેમાં જીવ ગુમાવે છે." ખાસ કરીને મધ્યપ્રદેશમાં 2014 પછી વાઘોની સંખ્યામાં લગભગ 60 ટકાનો વધારો થયો છે. વસ્તી વધવાને કારણે સંઘર્ષ અને મોતના બનાવો પણ વધ્યા છે.
ક્યાં અને ક્યારે થયા મોત?
વર્ષ 2025ની શરૂઆત જ મહારાષ્ટ્રના બ્રહ્મપુરી વન મંડળમાં વાઘના મોત સાથે થઈ હતી, જ્યાં 2 જાન્યુઆરીએ એક નર વાઘ મૃત મળ્યો હતો. તેના થોડા દિવસો બાદ મધ્યપ્રદેશના પેંચ ટાઈગર રિઝર્વમાં એક માદા વાઘનું મોત થયું હતું. વર્ષના અંતે, એટલે કે 28 ડિસેમ્બરે મધ્યપ્રદેશના સાગર વિસ્તારમાં પણ એક વયસ્ક નર વાઘ મૃત હાલતમાં મળી આવ્યો હતો.
સરકાર શું કહે છે?
મધ્યપ્રદેશના ચીફ વાઈલ્ડલાઈફ વોર્ડન સુભારંજન સેનનું કહેવું છે કે રાજ્યમાં વાઘોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે, તેથી સ્વાભાવિક રીતે મૃત્યુનો આંકડો પણ વધુ જોવા મળે છે. તેમણે જણાવ્યું કે, "અમે દરેક વાઘના મોત પર બારીકાઈથી નજર રાખીએ છીએ. જ્યાં સુધી કોઈ અન્ય પુરાવા ન મળે ત્યાં સુધી દરેક મોતને શિકારનો કેસ માનીને જ તપાસ કરવામાં આવે છે."
વિભાગ પાસે મજબૂત પેટ્રોલિંગ સિસ્ટમ છે અને સ્ટેટ ટાઈગર સ્ટ્રાઈક ફોર્સ (STSF) પણ સક્રિય છે. અત્યાર સુધી શિકારના 10 અલગ અલગ કેસોમાં 21 આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને કાયદાકીય કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.
વાઘોની વસ્તીમાં સતત વધારો
આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ 2023ના ડેટા મુજબ, ભારતમાં દુનિયાના લગભગ 75 ટકા વાઘ વસવાટ કરે છે. 2018માં જે સંખ્યા 2,967 હતી, તે 2022માં વધીને 3,682 થઈ ગઈ છે. હાલમાં દેશવ્યાપી વાઘ ગણતરી ફરી શરૂ થઈ છે, જેમાં આ આંકડો હજુ વધવાની શક્યતા છે. મધ્યપ્રદેશમાં પણ 2014માં 308 વાઘ હતા, જે 2022માં વધીને 785 પર પહોંચ્યા છે.
આમ, એક તરફ વાઘોની વધતી સંખ્યા એ ખુશીની વાત છે, તો બીજી તરફ તેમના રહેઠાણ માટે ઘટતી જગ્યા અને વધતા મોત એ એક મોટો પડકાર બની ગયો છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.