ટ્રંપ સરકારનો અમેરિકન કોર્ટમાં ચોંકાવનારો દાવો, ટેરિફ નહીં તો ભારત-પાકિસ્તાન સીઝફાયર તૂટી શકે

અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રંપની સરકારે એક અમેરિકન કોર્ટમાં ચાલી રહેલા ટેરિફ સંબંધિત કેસમાં આશ્ચર્યજનક દાવો કર્યો છે. ટ્રંપ પ્રશાસને કોર્ટમાં જણાવ્યું કે જો સરકારને ટેરિફ લગાવવાની સત્તા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે, તો ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) ખતરામાં મુકાઈ શકે છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ટ્રંપ સરકાર વિશ્વની મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ પર ટેરિફ લગાવવાના તેના નિર્ણયનો બચાવ કરી રહી છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

અમેરિકામાં નાના વેપારીઓ (small business owners) દ્વારા ટ્રંપ પ્રશાસન વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલી એક યાચિકામાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ટેરિફ લગાવવાના નિર્ણયથી વૈશ્વિક વેપાર (global trade) પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. આ કેસની સુનાવણી યુએસ કોર્ટ ઓફ ઈન્ટરનેશનલ ટ્રેડમાં ચાલી રહી છે. ટ્રંપ પ્રશાસનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ગયા અઠવાડિયે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ટેરિફ લગાવવા માટે ઈમરજન્સી પાવર્સ (emergency powers)નો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે. તેમનું કહેવું છે કે આ સત્તાને મર્યાદિત કરવાથી અમેરિકાના વેપાર સોદા (trade deals)ને નુકસાન થશે અને તેની અસર ભારત-પાકિસ્તાન સીઝફાયર જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય કરારો પર પણ પડી શકે છે.

ટ્રંપનો સીઝફાયર દાવો

ટ્રંપે અગાઉ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ સંબંધોમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ બાદ સીઝફાયરની ઘોષણાનો શ્રેય લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, ભારતે આ દાવાઓને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યા હતા. હવે ટ્રંપ પ્રશાસનનું નવું નિવેદન, જેમાં ટેરિફ અને સીઝફાયરને જોડવામાં આવ્યા છે, તે ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. અધિકારીઓએ કોર્ટમાં દલીલ કરી કે ટેરિફ લગાવવાની સત્તા રાષ્ટ્રપતિના હાથમાં રહેવી જરૂરી છે, કારણ કે તેનો સીધો સંબંધ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિરતા (international stability) સાથે છે.

ભારત-પાકિસ્તાન સીઝફાયરનો ઉલ્લેખ કેમ?

ટ્રંપ સરકારના આ દાવાએ ઘણા સવાલો ઉભા કર્યા છે. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો સીઝફાયર એક સંવેદનશીલ મુદ્દો છે, જે બંને દેશોની સરહદી સુદૃઢતા (border security) અને શાંતિ સાથે જોડાયેલો છે. ટ્રંપ પ્રશાસનનું એવું કહેવું કે ટેરિફ પર પ્રતિબંધથી આ સીઝફાયર પર અસર પડી શકે છે, તે રાજનૈતિક અને આર્થિક દૃષ્ટિએ જટિલ મુદ્દો ઉભો કરે છે. જોકે, આ દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ નક્કર પુરાવા (concrete evidence) કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા નથી.