વિશ્વમાં UPIનો ડંકો: IMFએ ભારતને ફાસ્ટ ડિજિટલ પેમેન્ટ્સનું ગ્લોબલ લીડર ગણાવ્યું

UPIs dominance in the world: ભારતે ફાસ્ટ ડિજિટલ પેમેન્ટ્સના ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે પોતાનું નામ રોશન કર્યું છે. ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF)ના તાજેતરના રિપોર્ટ 'Growing Retail Digital Payments: The Value of Interoperability'માં ભારતના યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસને ડિજિટલ પેમેન્ટ્સના ક્ષેત્રે વૈશ્વિક લીડર તરીકે ગણાવવામાં આવ્યું છે. UPIની આ શાનદાર સફળતાએ ભારતને ડિજિટલ ઇકોનોમીની દુનિયામાં અગ્રેસર બનાવ્યું છે.

UPIની સફળતાનું રહસ્ય

UPIની શરૂઆત 2016માં નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ પ્લેટફોર્મે નાણાંના ટ્રાન્ઝેક્શનની રીતને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી છે. UPI યુઝર્સને એક જ મોબાઇલ એપ દ્વારા અનેક બેંક ખાતાઓને લિંક કરવાની અને ત્વરિત, સુરક્ષિત તેમજ ખૂબ જ ઓછા ખર્ચે ટ્રાન્ઝેક્શન કરવાની સુવિધા આપે છે. આ સિસ્ટમે નાના વેપારીઓથી લઈને સામાન્ય લોકો માટે ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ક્લૂઝનને સરળ બનાવ્યું છે.

આંકડાઓમાં UPIનો દબદબો

પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો અનુસાર UPI દર મહિને 18 અબજથી વધુ ટ્રાન્ઝેક્શન પ્રોસેસ કરે છે. જૂન 2024માં UPIએ 24.03 લાખ કરોડની વેલ્યૂ સાથે 18.39 અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન હેન્ડલ કર્યા, જે જૂન 2023ની સરખામણીએ 32% વધુ છે. PIBના જણાવ્યા અનુસાર, “UPIએ ભારતને કેસ અને કાર્ડ-આધારિત ચુકવણીઓથી આગળ વધીને ડિજિટલ-ફર્સ્ટ ઇકોનોમી તરફ લઈ ગયું છે. આ પ્લેટફોર્મ સામાન્ય યુઝર્સ અને નાના વેપારીઓ માટે ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ક્લૂઝનનું મહત્વનું સાધન બન્યું છે.”

ભારતના ડિજિટલ પેમેન્ટ્સમાં 85% હિસ્સો

આજે ભારતમાં થતા તમામ ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં 85%થી વધુ હિસ્સો UPIનો છે. આ પ્લેટફોર્મ 49.1 કરોડ યુઝર્સ, 6.5 કરોડ વેપારીઓ અને 675 બેંકોને જોડે છે. વૈશ્વિક સ્તરે પણ UPIનો પ્રભાવ અદભૂત છે, કારણ કે વિશ્વમાં થતા રિયલ-ટાઇમ ડિજિટલ પેમેન્ટ્સનો લગભગ 50% હિસ્સો UPI દ્વારા થાય છે.