Birth Certificate Single Document: 1 ઓક્ટોબરથી સમગ્ર દેશમાં જન્મ પ્રમાણપત્ર એક જ ડોક્યુમેન્ટ બની જશે. એટલે કે, જો તમારી પાસે બર્થ સર્ટિફિકેટ છે, તો મોટાભાગની જગ્યાએ અન્ય કોઈ ડોક્યુમેન્ટની જરૂર પડશે નહીં. અત્યાર સુધી આધાર કાર્ડને આવો ડોક્યુમેન્ટ માનવામાં આવતો હતો. પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ તરફથી 'જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી અધિનિયમ 2023'ને મંજૂરી મળ્યા બાદ જન્મ પ્રમાણપત્ર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ડોક્યુમેન્ટ બની ગયું છે. તેના દ્વારા આધાર સહિત અનેક ડોક્યુમેન્ટો બનાવી શકાય છે.
Birth Certificate Single Document: આધાર હોય, પાસપોર્ટ હોય કે ડીએલ હોય, એડમિશનથી લઈને લગ્ન સુધી, તમામ કામ બર્થ સર્ટિફિકેટથી થશે
Birth Certificate Single Document: 1 ઓક્ટોબરથી જન્મ પ્રમાણપત્ર દેશભરમાં એક જ ડોક્યુમેન્ટ બની જશે. આના દ્વારા, તમારે લગ્નનું પ્રમાણપત્ર બનાવવા માટે આધાર કાર્ડથી લઈને પાસપોર્ટ અથવા ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ સુધીના અન્ય કોઈ ડોક્યુમેન્ટની જરૂર પડશે નહીં. 'જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી અધિનિયમ 2023'ની મંજૂરી પછી, જન્મ પ્રમાણપત્ર એક ડોક્યુમેન્ટ બની ગયું છે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Oct 03, 2023 પર 6:41 PM
જન્મ પ્રમાણપત્ર શું છે?
બર્થ સર્ટિફિકેટ એ એક ડોક્યુમેન્ટ છે જેમાં માતા-પિતાના નામ સાથે બાળકની જન્મ તારીખ, જન્મ સ્થળ, લિંગ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માહિતી નોંધવામાં આવે છે. આ બાળકની ઓળખ નક્કી કરે છે અને માતાપિતા વિશે પણ માહિતી પ્રદાન કરે છે. જો આધાર હોય તો પણ જન્મ પ્રમાણપત્ર જરૂરી રહેશે.
એક વર્ષ સુધીનું બાળક આ રીતે બનાવવામાં આવશે
નવજાત અથવા એક વર્ષ સુધીના બાળકના જન્મ પર, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ઝોનલ ઓફિસમાંથી જન્મ પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવે છે. આ માટે, હોસ્પિટલમાં અથવા ઘરે જન્મના કિસ્સામાં સંબંધિત ઝોનમાં અરજી કરવાનો નિયમ છે. હોસ્પિટલમાં જન્મેલા બાળકનું પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે હોસ્પિટલ જે હેઠળ આવે છે તે ઝોન ઓફિસમાં અરજી કરવાની રહેશે. જ્યારે બાળકનો જન્મ ઘરે થયો હોય તો ઘર જે ઝોનમાં છે તે ઝોનમાં અરજી કરવાની રહેશે.
જો ઉંમર એક વર્ષથી વધુ હોય તો શું આ રીતે બર્થ સર્ટિફિકેટ બનાવાશે?
અત્યાર સુધી એક વર્ષથી વધુ ઉંમરના બાળકોનું જન્મ પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે સિટી મેજિસ્ટ્રેટ પાસેથી પરવાનગી લેવી પડતી હતી, પરંતુ હવે એસડીએમને અરજી કરવી પડશે. એસડીએમ અરજદારની તપાસ કરશે. એકાઉન્ટન્ટના રિપોર્ટ સહિત તમામ પુરાવા અને માહિતી સાચી હોવાનું જણાય તો એસડીએમના સ્તરેથી મહાનગરપાલિકાના મ્યુનિસિપલ હેલ્થ ઓફિસરને રિપોર્ટ મોકલવામાં આવે છે અને ઝોનની ઝોનલ ઓફિસમાંથી પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવે છે જેમાં ઘર અથવા હોસ્પિટલ આવેલી છે. અરજદારે લેટ ફી તરીકે 10 રૂપિયા ચૂકવવાના રહેશે.
આ ડોક્યુમેન્ટ જરૂરી છે
જ્યારે બાળકનો જન્મ હોસ્પિટલમાં થાય છે
હોસ્પિટલ ડિસ્ચાર્જ સ્લિપ
માતા-પિતા બંનેના આધાર અથવા મતદાર આઈડી કાર્ડ, ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ, પાન કાર્ડ સહિતની ઓળખ માટે અન્ય કોઈપણ ડોક્યુમેન્ટ.
ઘરે જન્મ પર:
કાઉન્સિલર દ્વારા પ્રમાણિત પત્ર
માતા-પિતા બંનેનો આધાર અથવા મતદાર આઈડી કાર્ડ, ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ, પાન કાર્ડ સહિતની ઓળખ માટે અન્ય કોઈપણ ડોક્યુમેન્ટ
જો કોઈ કાઉન્સિલર ન હોય તો, સેક્ટર વોર્ડનના પત્ર સાથે માતાપિતાના ડોક્યુમેન્ટો પણ માન્ય છે.
આટલા દિવસોમાં બર્થ સર્ટિફિકેટ બની જશે?
માતા-પિતાએ બાળકના જન્મના 21 દિવસની અંદર જન્મ પ્રમાણપત્ર માટે અરજી કરવાની રહેશે. જો આ દિવસોની અંદર નોંધણી કરાવવામાં ન આવે તો કાયદાની કલમ 13માં એવી જોગવાઈ છે કે જન્મની નોંધણી 30 દિવસની અંદર થઈ શકે છે. આ માટે 2 રૂપિયાની લેટ ફી ચૂકવવી પડશે. જો એક મહિનાની અંદર પણ નોંધણી કરવામાં ન આવે, તો અરજદાર સંબંધિત સત્તાધિકારીને અરજી સાથે એફિડેવિટ સબમિટ કરીને અને 5 રૂપિયાની લેટ ફી ચૂકવીને એક વર્ષમાં બનાવેલ આ પ્રમાણપત્ર મેળવી શકે છે.
જો જન્મ પ્રમાણપત્ર ખોવાઈ જાય તો શું?
તમે જ્યાં જન્મ્યા હતા તે સ્થળની સંબંધિત ઓફિસનો સંપર્ક કરીને તમારે નવેસરથી અરજી કરવાની રહેશે. સમાન ડોક્યુમેન્ટો જોડવાના રહેશે અને રાજ્ય દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી ફી ભરવાની રહેશે. ડોક્યુમેન્ટો સાથેની અરજી પર સાક્ષીઓ દ્વારા સહી કરવામાં આવશે અને તે પછી પ્રમાણપત્ર ફરીથી જારી કરવામાં આવશે. જો પ્રમાણપત્ર આપવા અંગે કોઈ ફરિયાદ હોય, તો કોઈ વ્યક્તિ રજિસ્ટ્રાર સામે જિલ્લા રજિસ્ટ્રાર અથવા મુખ્ય રજિસ્ટ્રાર સમક્ષ અપીલ કરી શકે છે. તેઓએ 90 દિવસમાં ફરિયાદ ઉકેલવી પડશે.
જન્મ પ્રમાણપત્રમાંથી કયા ડોક્યુમેન્ટો બનાવી શકાય છે?
વોટર આઈડી, આધાર, પાસપોર્ટ, રેશન કાર્ડ, પોપ્યુલેશન રજીસ્ટર (NPR) ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ મેળવી શકશે. લગ્નના પ્રમાણપત્રો, જમીન અને મિલકતની નોંધણી, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં એડમિશન અને સરકાર દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ભવિષ્યના ડેટાબેઝમાં પણ તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
સર્ટિફિકેટની જરૂરિયાત પર શા માટે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા?
જ્યારે ગૃહમાં 'જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી અધિનિયમ 2023' રજૂ કરવામાં આવ્યો ત્યારે ઘણા વિપક્ષી સાંસદોએ તેનો વિરોધ પણ કર્યો હતો. તેમને ડર હતો કે આ પ્રક્રિયાથી લોકોની ગોપનીયતાનું ઉલ્લંઘન થઈ શકે છે અને સરકાર આ ડેટાનો દુરુપયોગ કરી શકે છે. કેટલાક સાંસદોએ તો તેને NRC (સિટીઝનશિપ રજિસ્ટર)નું બદલાયેલું સ્વરૂપ ગણાવ્યું હતું. આધારથી લઈને જન્મ પ્રમાણપત્ર સુધી - વિપક્ષે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે કોઈપણ પ્રમાણપત્રને ફરજિયાત બનાવવાથી ઘણા ગરીબ લોકો કલ્યાણકારી યોજનાઓથી વંચિત રહી શકે છે, પરંતુ કેન્દ્રએ આ તમામ આશંકાઓ ફગાવી દીધી છે. સરકારે કહ્યું કે આ પ્રક્રિયા દ્વારા આવો ડિજિટલ ડેટાબેઝ બનાવવામાં આવશે, જેના દ્વારા યોજનાઓનો લાભ ઝડપથી જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી પહોંચાડી શકાશે.
આ પણ વાંચો-
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.